Son on yıldır kurumsal şeffaflık, küresel tartışmaların merkezinde yer alan bir konu haline gelmiş olup; Avrupa ülkeleri, anonim kurumsal yapılar tarafından kolaylaştırılan kara para aklamayı engellemeye yönelik düzenlemelerin uygulanmasında öncülük etmektedir.
Avrupa Birliği (AB) de dâhil olmak üzere Avrupa ülkeleri, kurumsal gerçek faydalanıcıların tam olarak ifşa edilmesi ile bireylerin gizlilik koruması arasındaki hassas dengeyi korumaya devam ederken, AB’nin 5. ve 6. Kara Para Aklamayla Mücadele Direktiflerinin [Anti-Money Laundering Directives] uygulanmasıyla önemli ilerleme kaydedilmiştir.
Kurumsal şeffaflık tartışmaları dünya çapında, özellikle de Avrupa düzenlemelerinin daha az katı bir sürümüne odaklanan Amerika Birleşik Devletleri’nde (ABD) ivme kazanmıştır. ABD bildirim (raporlama) yükümlülüklerini geçici olarak askıya almış olsa da, bu görüşmelerin kilit paydaşlar arasında gerçekleşmesi umut vericidir. Bu arada, son yıllarda birçok Asya ülkesi, kurumsal yönetişimi güçlendirmeyi, finansal açıklamaları iyileştirmeyi ve uluslararası standartlarla uyumu hedefleyen çabalarla kurumsal şeffaflık mevzuatını yürürlüğe koymuş veya hazırlamıştır.
Farklı ülkelerin, gerçek faydalanıcı kurallarını ve bildirim/raporlama yükümlülüklerini nasıl şekillendirdiğini ve uyguladığını aşağıdaki tablodan inceleyelim.
Dünya çapındaki ülkeler ve işletmeler mali suçlarla mücadele etmek, hesap verebilirliği ve yatırımcı güvenini artırmak için düzenlemeleri sıkılaştırdıkça, kurumsal şeffaflık gelişmeye devam etmektedir. Yapay zekâ ve blok zinciri gibi yeni teknolojiler de kurumsal yönetişimin geleceğini şekillendirerek mevzuata uyumu daha verimli ve veri odaklı hale getirmektedir. Şeffaflık, etik iş uygulamalarının temel taşı haline geldikçe, şirketlerin küresel pazarda güven ve rekabet gücünü korumak için değişen düzenlemelere uyum sağlaması gerekir. Bu, önümüzdeki yıllarda dikkat edilmesi gereken ilginç bir alandır.
Yavuz Akbulak
1966 yılında, Gence-Borçalı yöresinden göç etmiş bir ailenin çocuğu olarak Ardahan/Çıldır’da doğdu. 1984 yılında yapılan sınavda Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Maliye bölümünü kazandı. 1985 yılında Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Maliye bölümüne yatay geçiş yaptı ve 1988’de Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Maliye bölümünü birincilikle, Fakülteyi ise 11’inci olarak bitirdi.
1997 yılında Amerika Birleşik Devletleri’nin Denver şehrinde yer alan ‘Spring International Language Center’da; 65’inci dönem müdavimi olarak 2008-2009 döneminde Milli Güvenlik Akademisi’nde (MGA) eğitim gördü ve MGA’dan dereceyle mezun oldu. MGA eğitimi esnasında ‘Sınır Aşan Sular Meselesi’, ‘Petrol Sorunu’ gibi önemli başlıklarda bilimsel çalışmalar yaptı.
• Türkiye’de Yatırımların ve İstihdamın Durumu ve Mevcut Ortamın İyileştirilmesine İlişkin Öneriler (Maliye Hesap Uzmanları Vakfı Araştırma Yarışması İkincilik Ödülü);
• Türk Sosyal Güvenlik Sisteminde Yaşanan Sorunlar ve Alınması Gereken Önlemler (Maliye Hesap Uzmanları Vakfı Araştırma Yarışması İkincilik Ödülü, Sevinç Akbulak ile birlikte);
• Kayıp Yıllar: Türkiye’de 1980’li Yıllardan Bu Yana Kamu Borçlanma Politikaları ve Bankacılık Sektörüne Etkileri (Bankalar Yeminli Murakıpları Vakfı Eser Yarışması, Övgüye Değer Ödülü, Emre Kavaklı ve Ayça Tokmak ile birlikte),
• Türkiye’de Sermaye Piyasası Araçları ve Halka Açık Anonim Şirketler (Sevinç Akbulak ile birlikte) ve
• Türkiye’de Reel ve Mali Sektör: Genel Durum, Sorunlar ve Öneriler (Sevinç Akbulak ile birlikte)
başlıklı kitapları yayımlanmıştır.
• Anonim Şirketlerde Kâr Dağıtımı Esasları ve Yedek Akçeler (Bilgi Toplumunda Hukuk, Ünal TEKİNALP’e Armağan, Cilt I; 2003),
• Anonim Şirketlerin Halka Açılması (Muğla Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Tartışma Tebliğleri Serisi II; 2004)
ile
• Prof. Dr. Saim ÜSTÜNDAĞ’a Vefa Andacı (2020), Cilt II;
• Prof. Dr. Saim Üstündağ’a İthafen İlmi Makaleler (2021);
• Prof. Dr. Saim Üstündağ’a İthafen İlmi Makaleler II (2021);
• Sosyal Bilimlerde Güncel Gelişmeler (2021);
• Ticari İşletme Hukuku Fasikülü (2022);
• Ticari Mevzuat Notları (2022);
• Bilimsel Araştırmalar (2022);
• Hukuki İncelemeler (2023);
• Prof. Dr. Saim Üstündağ Adına Seçme Yazılar (2024);
• Hukuka Giriş (2024);
• İşletme, Pazarlama ve Hukuk Yazıları (2024),
• İnterdisipliner Çalışmalar (e-Kitap, 2025)
başlıklı kitapların bazı bölümlerinin de yazarıdır.
1992 yılından beri Türkiye’de yayımlanan otuza yakın Dergi, Gazete ve Blog’da 3 bini aşkın Telif Makale ve Telif Yazı ile tamamı İngilizceden olmak üzere Türkçe Derleme ve Türkçe Çevirisi yayımlanmıştır.
1988 yılında intisap ettiği Sermaye Piyasası Kurulu’nda (SPK) uzman yardımcısı, uzman (yeterlik sınavı üçüncüsü), başuzman, daire başkanı ve başkanlık danışmanı; Özelleştirme İdaresi Başkanlığı GSM 1800 Lisansları Değerleme Komisyonunda üye olarak görev yapmış, ayrıca Vergi Konseyi’nin bazı alt çalışma gruplarında (Menkul Sermaye İratları ve Değer Artış Kazançları; Kayıt Dışı Ekonomi; Özkaynakların Güçlendirilmesi) yer almış olup; halen başuzman unvanıyla SPK’da çalışmaktadır.
Hayatı dosdoğru yaşamak ve çalışkanlık vazgeçilmez ilkeleridir. Ülkesi ‘Türkiye Cumhuriyeti’ her şeyin üstündedir.