Dünya her zamankinden daha hızlı bir şekilde analogdan dijitale geçiyor ve bu da bizi yeni teknolojilerin büyük vaatleri ve tehlikeleriyle daha da karşı karşıya bırakıyor. Dijital çağ topluma birçok inanılmaz fayda sağlarken, aynı zamanda büyüyen dijital uçurumlar, siber tehditler ve çevrimiçi insan hakları ihlalleri gibi birçok zorlukla da karşı karşıyayız. Birleşmiş Milletler Genel Sekreterinin “Dijital İşbirliği” Yol Haritası (Roadmap for Digital Cooperation) raporu, herkes için daha parlak ve daha müreffeh bir geleceğe yol açacak, daha güvenli, daha eşitlikçi bir dijital dünyanın geliştirilmesinde tüm paydaşların rol oynayacağı bir yol haritası ortaya koyuyor. Birleşmiş Milletler Genel Sekreterinin Dijital İşbirliği Yol Haritasının uygulanmasına Teknoloji Elçisi Ofisi öncülük etmektedir.
Sekiz Temel Eylem Planı: 2018-2019 yılları arasında toplanan ve Hükümetlerden, özel sektörden, sivil toplumdan, uluslararası kuruluşlardan, akademik kurumlardan kilit paydaşlarla yapılan bir dizi yuvarlak masa tartışmasıyla daha da bilgilendirilmiş olan Genel Sekreterin Üst Düzey Dijital İşbirliği Panelinin tavsiyelerine dayanarak, teknik topluluk ve diğer ilgili paydaşların katılımıyla özetle aşağıdaki eylemler öngörülmektedir:
- Dijital bağlantı-2030 Yılına Kadar Evrensel Bağlantıya Ulaşılması: Dünya nüfusunun yarısının şu anda internete erişimi yoktur. 2030 yılına kadar herkesin, Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri doğrultusunda dijital olarak etkinleştirilmiş hizmetlerin anlamlı kullanımı da dâhil olmak üzere, internete güvenli ve uygun fiyatlı erişime sahip olması gerekmektedir.
- Dijital kamu malları-Daha Adil Bir Dünya Yaratmak İçin Dijital Kamu Mallarının Teşvik Edilmesi: Açık kaynaklı yazılım, açık veri, açık yapay zekâ modelleri, açık standartlar ve açık içerik gibi dijital kamu mallarının yaratılmasını teşvik etmek ve bunlara yatırım yapmak için ortak bir küresel çaba göstermeliyiz. Bu dijital kamu malları, mahremiyete ve diğer geçerli yasalara ve en iyi uygulamalara uymalı, zarar vermemeli ve Sürdürülebilir Kalkınma Hedeflerine ulaşılmasına yardımcı olmalıdır.
- Dijital katılım-En Savunmasız Olanlar Da Dâhil Olmak Üzere Herkes İçin Dijital Katılımın Sağlanması: Dijital bölünmeler mevcut sosyal, kültürel ve ekonomik eşitsizlikleri yansıtmakta ve güçlendirmektedir. Küresel İnternet kullanımındaki cinsiyet farkı çarpıcı bir örnektir; her üç ülkeden ikisinde interneti kadınlardan daha fazla erkek kullanmaktadır. Benzer zorluklar göçmenleri, mültecileri, ülke içinde yerinden edilmiş kişileri, yaşlıları, gençleri, çocukları, engellileri, kırsal nüfusu ve yerli halkları etkilemektedir. Bu açıkları daha iyi ölçümler, veri toplama ve girişimlerin koordinasyonu yoluyla kapatmalıyız.
- Dijital kapasite geliştirme-Dijital Kapasite Geliştirmenin Güçlendirilmesi: Pek çok ülke ve vatandaş, dijital çağ ve Sürdürülebilir Kalkınma Hedeflerine ulaşma açısından hayati önem taşıyan kapasite ve becerilerden yoksundur. Dijital kapasite geliştirmenin daha çok ihtiyaç odaklı olması, bireysel ve ulusal koşullara göre uyarlanması ve küresel olarak daha iyi koordine edilmesi gerekmektedir.
- Dijital insan hakları-Dijital Çağda İnsan Haklarının Korunmasının Sağlanması: Dijital teknolojiler insan haklarının uygulanması için yeni araçlar sağlıyor ancak bunlar sıklıkla insan haklarını ihlal etmek için kullanılmaktadır. Dijital teknolojilerin geliştirilmesi ve kullanımına ilişkin düzenleyici çerçeveler ve mevzuatın merkezinde insan hakları bulunmalıdır. Veri koruma, dijital kimlik, gözetim teknolojilerinin kullanımı, çevrimiçi taciz ve içerik yönetimi özellikle endişe vericidir.
- Yapay zekâ-Yapay Zekâ Konusunda Küresel İşbirliğinin Desteklenmesi: Yapay zekâ, dijital çağa çok büyük faydalar sağlıyor ancak aynı zamanda dünya çapındaki kullanıcıların güvenliğini ve etkinliğini de önemli ölçüde tehlikeye atabilmektedir. Yapay zekânın güvenilir, insan haklarına dayalı, emniyetli ve sürdürülebilir bir şekilde geliştirilmesi ve kullanılmasına yönelik küresel kapasitenin oluşturulmasına yardımcı olmak ve barışı teşvik etmek için küresel yapay zekâ işbirliğine yönelik çok paydaşlı çabaların arttırılması gerekmektedir.
- Dijital güven ve güvenlik-Dijital Ortamda Güven ve Güvenliğin Özendirilmesi: Gıdaya, suya, barınmaya, enerjiye, sağlık hizmetlerine ve ulaşıma erişimin desteklenmesi de dâhil olmak üzere temel toplumsal işlevlerin ve altyapının temelini oluşturan dijital teknolojilerin korunması zaruridir. Tüm Birleşmiş Milletler Üyesi Devletler tarafından onaylanan, dijital güven ve güvenliğe ilişkin anlayışın ortak unsurlarını özetleyen geniş ve kapsayıcı bir beyan, küresel değerlere dayalı dijital işbirliğine yönelik ortak bir vizyonun şekillendirilmesine yardımcı olabilir.
- Dijital küresel işbirliği-Dijital İşbirliği İçin Daha Etkili Bir Mimari Oluşturulması: Küresel dijital işbirliğinde önemli boşluklar vardır ve dijital teknoloji sorunları genellikle siyasi gündemlerin alt sıralarında yer almaktadır. İşbirliğinin olduğu yerlerde bile, sıklıkla parçalıdır ve somut sonuçlardan veya sağlam takip süreçlerinden yoksundur. Başlangıç noktası olarak, İnternet Yönetişim Forumu’nun güncel dijital sorunlara daha duyarlı ve ilgili hale getirilmesi amacıyla güçlendirilmesi gerekmektedir.
Yavuz Akbulak
1966 yılında, Gence-Borçalı yöresinden göç etmiş bir ailenin çocuğu olarak Ardahan/Çıldır’da doğdu. 1984 yılında yapılan sınavda Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Maliye bölümünü kazandı. 1985 yılında Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Maliye bölümüne yatay geçiş yaptı ve 1988’de Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Maliye bölümünü birincilikle, Fakülteyi ise 11’inci olarak bitirdi.
1997 yılında Amerika Birleşik Devletleri’nin Denver şehrinde yer alan ‘Spring International Language Center’da; 65’inci dönem müdavimi olarak 2008-2009 döneminde Milli Güvenlik Akademisi’nde (MGA) eğitim gördü ve MGA’dan dereceyle mezun oldu. MGA eğitimi esnasında ‘Sınır Aşan Sular Meselesi’, ‘Petrol Sorunu’ gibi önemli başlıklarda bilimsel çalışmalar yaptı.
• Türkiye’de Yatırımların ve İstihdamın Durumu ve Mevcut Ortamın İyileştirilmesine İlişkin Öneriler (Maliye Hesap Uzmanları Vakfı Araştırma Yarışması İkincilik Ödülü);
• Türk Sosyal Güvenlik Sisteminde Yaşanan Sorunlar ve Alınması Gereken Önlemler (Maliye Hesap Uzmanları Vakfı Araştırma Yarışması İkincilik Ödülü, Sevinç Akbulak ile birlikte);
• Kayıp Yıllar: Türkiye’de 1980’li Yıllardan Bu Yana Kamu Borçlanma Politikaları ve Bankacılık Sektörüne Etkileri (Bankalar Yeminli Murakıpları Vakfı Eser Yarışması, Övgüye Değer Ödülü, Emre Kavaklı ve Ayça Tokmak ile birlikte),
• Türkiye’de Sermaye Piyasası Araçları ve Halka Açık Anonim Şirketler (Sevinç Akbulak ile birlikte) ve
• Türkiye’de Reel ve Mali Sektör: Genel Durum, Sorunlar ve Öneriler (Sevinç Akbulak ile birlikte)
başlıklı kitapları yayımlanmıştır.
• Anonim Şirketlerde Kâr Dağıtımı Esasları ve Yedek Akçeler (Bilgi Toplumunda Hukuk, Ünal TEKİNALP’e Armağan, Cilt I; 2003),
• Anonim Şirketlerin Halka Açılması (Muğla Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Tartışma Tebliğleri Serisi II; 2004)
ile
• Prof. Dr. Saim ÜSTÜNDAĞ’a Vefa Andacı (2020), Cilt II;
• Prof. Dr. Saim Üstündağ’a İthafen İlmi Makaleler (2021);
• Prof. Dr. Saim Üstündağ’a İthafen İlmi Makaleler II (2021);
• Sosyal Bilimlerde Güncel Gelişmeler (2021);
• Ticari İşletme Hukuku Fasikülü (2022);
• Ticari Mevzuat Notları (2022);
• Bilimsel Araştırmalar (2022);
• Hukuki İncelemeler (2023);
• Prof. Dr. Saim Üstündağ Adına Seçme Yazılar (2024);
• Hukuka Giriş (2024);
• İşletme, Pazarlama ve Hukuk Yazıları (2024),
• İnterdisipliner Çalışmalar (e-Kitap, 2025)
başlıklı kitapların bazı bölümlerinin de yazarıdır.
1992 yılından beri Türkiye’de yayımlanan otuza yakın Dergi, Gazete ve Blog’da 3 bini aşkın Telif Makale ve Telif Yazı ile tamamı İngilizceden olmak üzere Türkçe Derleme ve Türkçe Çevirisi yayımlanmıştır.
1988 yılında intisap ettiği Sermaye Piyasası Kurulu’nda (SPK) uzman yardımcısı, uzman (yeterlik sınavı üçüncüsü), başuzman, daire başkanı ve başkanlık danışmanı; Özelleştirme İdaresi Başkanlığı GSM 1800 Lisansları Değerleme Komisyonunda üye olarak görev yapmış, ayrıca Vergi Konseyi’nin bazı alt çalışma gruplarında (Menkul Sermaye İratları ve Değer Artış Kazançları; Kayıt Dışı Ekonomi; Özkaynakların Güçlendirilmesi) yer almış olup; halen başuzman unvanıyla SPK’da çalışmaktadır.
Hayatı dosdoğru yaşamak ve çalışkanlık vazgeçilmez ilkeleridir. Ülkesi ‘Türkiye Cumhuriyeti’ her şeyin üstündedir.