“Merkezi Olmayan Finans Dünyasının Haritasını Çıkarmak”*

Proje Atlası (Project Atlas), kripto varlık piyasalarının ve merkezi olmayan finansın (decentralised finance-DeFi) makroekonomik önemine ışık tutan bir veri platformu yaratıyor. Avro sitemi (Eurosystem) içindeki proje ortakları olan Deutsche Bundesbank ve De Nederlandsche Bank ile birlikte, uluslararası kripto varlık akışlarına odaklanan Proje Atlası’nın ilk konsept kanıtı geliştirildi.

Kripto varlıklar ve merkezi olmayan finans uygulamaları, dünya çapında gelişen finansal ekosistemin bir parçasıdır. Bu piyasalar yeni teknolojiler sunarken çoğu zaman şeffaflıktan yoksundur ve potansiyel olarak finansal istikrara yönelik riskler taşır. Bazı sabitcoin’lerin ve merkezi olmayan finans platformlarının çöküşü, günümüzde bu tür risk değerlendirmeleri yapmanın zorluğunu ortaya çıkarmıştır. Blok zinciri işlemleri teorik olarak şeffaf olmasına rağmen makro-finansal sonuçlar hakkında güvenilir bilgi elde etmek zordur.

Proje Atlası, merkez bankalarının ve finansal düzenleyicilerin ihtiyaçlarına göre uyarlanmış veriler sağlar. Kripto borsalarından toplanan verileri (zincir dışı veriler) düğümlerden toplanan halka açık blok zincirlerdeki verilerle (zincir içi veriler) birleştirir. Atlas, çeşitli kaynakları birbirine bağlayarak veri incelemesine olanak tanır ve kullanıcılara bu pazarların ekonomik önemini daha doğru bir şekilde değerlendirmeleri için araçlar sunar.

Proje Atlası, ilk konseptin kanıtlanmasının bir parçası olarak coğrafi konumlar arasındaki kripto varlık akışlarını türetmektedir. Bu yaklaşım, sınır ötesi sermaye akışları için bir vekil olarak, Bitcoin ağındaki kripto borsalarına atfedilen işlemleri ve bu borsaların konumunu kullanmaktadır. Kripto borsaları için ülke konumu her zaman fark edilemiyor ve ilişkilendirme verileri doğal olarak eksik ve muhtemelen tam olarak doğru değildir. Bu nedenle akışlar, gerçek boyutun alt sınır tahmini olarak kabul edilmelidir.

İlk bulgular, toplam zincir içi ağ trafiğiyle karşılaştırıldığında nispeten küçük olmasına rağmen, kripto borsaları arasındaki belirlenen akışların ekonomik açıdan önemli ve önemli olduğunu göstermektedir. Coğrafi alanların (mümkün olduğu durumlarda) borsalara atfedilmesi, sınır ötesi akışların yapısını ortaya koyar. Bu nedenle Proje Atlası, yetki alanları genelinde yapısal analiz için bir başlangıç noktası sağlar.

Daha genel anlamda, merkez bankalarının ve finansal düzenleyici otoritelerinin kripto varlık ve merkezi olmayan finans piyasaları hakkında ilk elden bilgi edinmesine ihtiyaç vardır, ancak bu tür amaçlar için güvenilir ve özel olarak hazırlanmış verilerde eksiklik bulunmaktadır. Politika yapıcılar, iyi bilgiye dayalı kararlar alabilmek için toplu göstergeleri besleyen temel verileri anlamalıdır. Piyasa aktörleri veya veri sağlayıcıları tarafından sağlanan mevcut toplu istatistikler, çoğu zaman verilerin nasıl oluşturulduğunu ve temel varsayımların neler olduğunu açıkta bırakır. Parçalı verilere erişim, veri güvenilirliğinin değerlendirilmesini destekler ve sağlam analize olanak tanır.

Project Atlası, platformun şirket içinde geliştirilmesine ve daha geniş bir altyapıya dayandığından, bilgi ve geliştirilen kod merkez bankacılığı topluluğuyla açıkça paylaşılabilir. Atlas aynı zamanda teknik ve analitik yetenekleri de geliştirmektedir. Veri platformu ve çıktıları merkez bankalarının kullanımına açık olacağından Atlas, anlayışlı bir kamu yararına dönüşebilir.

1966 yılında, Gence-Borçalı yöresinden göç etmiş bir ailenin çocuğu olarak Ardahan/Çıldır’da doğdu [merhume Anası (1947-10 Temmuz 2023) Erzurum/Aşkale; merhum Babası ise Ardahan/Çıldır yöresindendir]. 1984 yılında yapılan sınavda Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Maliye bölümünü kazandı. 1985 yılında Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Maliye bölümüne yatay geçiş yaptı ve 1988’de Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Maliye bölümünü birincilikle, Fakülteyi ise 11’inci olarak bitirdi.
1997 yılında Amerika Birleşik Devletleri’nin Denver şehrinde yer alan ‘Spring International Language Center’da; 65’inci dönem müdavimi olarak 2008-2009 döneminde Milli Güvenlik Akademisi’nde (MGA) eğitim gördü ve MGA’dan dereceyle mezun oldu. MGA eğitimi esnasında ‘Sınır Aşan Sular Meselesi’, ‘Petrol Sorunu’ gibi önemli başlıklarda bilimsel çalışmalar yaptı.
Türkiye’de Yatırımların ve İstihdamın Durumu ve Mevcut Ortamın İyileştirilmesine İlişkin Öneriler (Maliye Hesap Uzmanları Vakfı Araştırma Yarışması İkincilik Ödülü);
Türk Sosyal Güvenlik Sisteminde Yaşanan Sorunlar ve Alınması Gereken Önlemler (Maliye Hesap Uzmanları Vakfı Araştırma Yarışması İkincilik Ödülü, Sevinç Akbulak ile birlikte);
Kayıp Yıllar: Türkiye’de 1980’li Yıllardan Bu Yana Kamu Borçlanma Politikaları ve Bankacılık Sektörüne Etkileri (Bankalar Yeminli Murakıpları Vakfı Eser Yarışması, Övgüye Değer Ödülü, Emre Kavaklı ve Ayça Tokmak ile birlikte);
Türkiye’de Sermaye Piyasası Araçları ve Halka Açık Anonim Şirketler (Sevinç Akbulak ile birlikte) ve Türkiye’de Reel ve Mali Sektör: Genel Durum, Sorunlar ve Öneriler (Sevinç Akbulak ile birlikte) başlıklı kitapları yayımlanmıştır.
Anonim Şirketlerde Kâr Dağıtımı Esasları ve Yedek Akçeler (Bilgi Toplumunda Hukuk, Ünal TEKİNALP’e Armağan, Cilt I; 2003), Anonim Şirketlerin Halka Açılması (Muğla Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Tartışma Tebliğleri Serisi II; 2004) ile Prof. Dr. Saim ÜSTÜNDAĞ’a Vefa Andacı (2020), Cilt II, Prof. Dr. Saim Üstündağ’a İthafen İlmi Makaleler (2021), Prof. Dr. Saim Üstündağ’a İthafen İlmi Makaleler II (2021), Sosyal Bilimlerde Güncel Gelişmeler (2021), Ticari İşletme Hukuku Fasikülü (2022), Ticari Mevzuat Notları (2022), Bilimsel Araştırmalar (2022), Hukuki İncelemeler (2023), Prof. Dr. Saim Üstündağ Adına Seçme Yazılar (2024) başlıklı kitapların bazı bölümlerinin de yazarıdır.
1992 yılından beri Türkiye’de yayımlanan otuza yakın Dergi, Gazete ve Blog’da 2 bin 500’e yakın Telif Makale ve Yazı ile Türkçe Derleme ve Türkçe Çevirisi yayımlanmıştır.
1988 yılında intisap ettiği Sermaye Piyasası Kurulu’nda (SPK) uzman yardımcısı, uzman (yeterlik sınavı üçüncüsü), başuzman, daire başkanı ve başkanlık danışmanı; Özelleştirme İdaresi Başkanlığı GSM 1800 Lisansları Değerleme Komisyonunda üye olarak görev yapmış, ayrıca Vergi Konseyi’nin bazı alt çalışma gruplarında (Menkul Sermaye İratları ve Değer Artış Kazançları; Kayıt Dışı Ekonomi; Özkaynakların Güçlendirilmesi) yer almış olup; halen başuzman unvanıyla SPK’da çalışmaktadır.
Hayatı dosdoğru yaşamak vazgeçilmez ilkesidir. Ülkesi ‘Türkiye Cumhuriyeti’ her şeyin üstündedir.