1. Giriş
Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı (OECD), 28 Eylül 2022 tarihinde, İkili Peşin Fiyatlandırma Düzenlemesi El Kitabını (Bilateral Advance Pricing Arrangement Manual; BAPAM) yayınladı. [1] İkili Peşin Fiyatlandırma Düzenlemesi El Kitabı, yaygın olarak yaşanan sorunları çözmek için 29 en iyi uygulama tavsiyesi sunarak ikili peşin fiyatlandırma düzenlemesi (bilateral advance pricing arrangement; BAPA) programlarını düzene koymaya yardımcı olmayı amaçlamaktadır. [2]
Peşin fiyatlandırma düzenlemeleri (advance pricing arrangements; APAs), sınır ötesi transfer fiyatlandırması işlemleri için olası bir uyuşmazlık çözüm mekanizmasıdır. Transfer fiyatlandırması işlemlerinin şartlarını önceden müzakere ederek mükellefler ve vergi idareleri için vergi kesinliği sağlarlar. Bu, zahmetli transfer fiyatlandırması dokümantasyon yükümlülüklerini en aza indirmenin yanı sıra denetim, dava ve çifte vergilendirme riskini de azaltır.
Bu makale, İkili Peşin Fiyatlandırma Düzenlemesi El Kitabı’nda özetlenen en iyi 29 uygulama ışığında Avustralya’nın peşin fiyatlandırma düzenlemesi programının nasıl ilerlediğini incelemektedir. Avustralya, İkili Peşin Fiyatlandırma Düzenlemesi El Kitabı istişare sürecinde yer alan 22 yargı bölgesinin bir parçasıydı. [3] 1990’ların başından beri, o zamandan bu yana dünyanın ilk ikili peşin fiyatlandırma düzenlemesi olarak kabul edilen Apple Computers’ın 1991 yılındaki gelişmiş kararlılığına taraf olan iki ülkeden biri olarak peşin fiyatlandırma düzenlemesi alanında lider oldular. [4] Avustralya’nın diğer bazı ülkelerle karşılaştırıldığında büyük bir peşin fiyatlandırma düzenlemesi programı olmamasına rağmen, peşin fiyatlandırma düzenlemesi kılavuzları oldukça gelişmiş ve olgunlaşmıştır.
2. Avustralya’nın Peşin Fiyatlandırma Düzenlemeleri Programı
Aşağıda, Avustralya’nın kamuya açık bilgiler yoluyla tamamen uyumlu göründüğü en iyi uygulamaların bir özeti bulunmaktadır. Yazar, en iyi uygulamalardan bazılarının, örneğin ‘en iyi uygulama 4’ gibi ilgili tarafların davranışına veya niyetine atıfta bulunduğunu belirtmektedir. Avustralya’nın peşin fiyatlandırma düzenlemesi programının bu tür uygulamalarla uyumlu olup olmadığı, muhtemelen yayınlanan veya başka bir şekilde kamuya açık bilgiler aracılığıyla anlaşılamaz.
3. Avustralya’nın Peşin Fiyatlandırma Düzenlemesi Programı için Öneriler
İkili Peşin Fiyatlandırma Düzenlemesi El Kitabı’nın ufuk açıcı dört amacından birinin “İkili Peşin Fiyatlandırma Düzenlemesi süreci boyunca yetkili makamlar ve vergi mükellefleri arasındaki şeffaflığı artırmak” olduğu göz önüne alındığında, [19] aşağıdaki eklemeler PSLA 2015/4’ün kalitesini güçlendirebilir.
4. Sonuç
Genel olarak, Avustralya’nın peşin fiyatlandırma düzenleme programı, İkili Peşin Fiyatlandırma Düzenlemesi El Kitabı’nın en iyi uygulamalarından birkaçıyla uyumludur. Ancak, bazı hızlı eklemeler, Avustralya’nın rehberliğini daha verimli, etkili ve şeffaf hale getirebilir.
ATO, Ocak 2022’de, peşin fiyatlandırma düzenleme programlarını gözden geçirdiklerini duyurdu. [39] ATO soruşturması için birincil katalizör, daha verimli bir program sağlamak için her başvuru sahibi için peşin fiyatlandırma düzenleme sürecini düzene sokmak ve uyarlamak gibi görünüyor [40], bu da OECD tarafından İkili Peşin Fiyatlandırma Düzenlemesi El Kitabı sürecine başlamadan önce gözlemlenen ön endişeleri yansıtıyor.
İncelemenin sonucu için herhangi bir zaman çerçevesi veya bulguların kamuya açıklanıp duyurulmayacağına dair herhangi bir gösterge yoktur. İkili Peşin Fiyatlandırma Düzenlemesi El Kitabı’nın en iyi uygulamalarından herhangi birini benimseyip benimsemediklerini ise zaman gösterecektir.
Yavuz Akbulak
1966 yılında, Gence-Borçalı yöresinden göç etmiş bir ailenin çocuğu olarak Ardahan/Çıldır’da doğdu. 1984 yılında yapılan sınavda Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Maliye bölümünü kazandı. 1985 yılında Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Maliye bölümüne yatay geçiş yaptı ve 1988’de Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Maliye bölümünü birincilikle, Fakülteyi ise 11’inci olarak bitirdi.
1997 yılında Amerika Birleşik Devletleri’nin Denver şehrinde yer alan ‘Spring International Language Center’da; 65’inci dönem müdavimi olarak 2008-2009 döneminde Milli Güvenlik Akademisi’nde (MGA) eğitim gördü ve MGA’dan dereceyle mezun oldu. MGA eğitimi esnasında ‘Sınır Aşan Sular Meselesi’, ‘Petrol Sorunu’ gibi önemli başlıklarda bilimsel çalışmalar yaptı.
• Türkiye’de Yatırımların ve İstihdamın Durumu ve Mevcut Ortamın İyileştirilmesine İlişkin Öneriler (Maliye Hesap Uzmanları Vakfı Araştırma Yarışması İkincilik Ödülü);
• Türk Sosyal Güvenlik Sisteminde Yaşanan Sorunlar ve Alınması Gereken Önlemler (Maliye Hesap Uzmanları Vakfı Araştırma Yarışması İkincilik Ödülü, Sevinç Akbulak ile birlikte);
• Kayıp Yıllar: Türkiye’de 1980’li Yıllardan Bu Yana Kamu Borçlanma Politikaları ve Bankacılık Sektörüne Etkileri (Bankalar Yeminli Murakıpları Vakfı Eser Yarışması, Övgüye Değer Ödülü, Emre Kavaklı ve Ayça Tokmak ile birlikte),
• Türkiye’de Sermaye Piyasası Araçları ve Halka Açık Anonim Şirketler (Sevinç Akbulak ile birlikte) ve
• Türkiye’de Reel ve Mali Sektör: Genel Durum, Sorunlar ve Öneriler (Sevinç Akbulak ile birlikte)
başlıklı kitapları yayımlanmıştır.
• Anonim Şirketlerde Kâr Dağıtımı Esasları ve Yedek Akçeler (Bilgi Toplumunda Hukuk, Ünal TEKİNALP’e Armağan, Cilt I; 2003),
• Anonim Şirketlerin Halka Açılması (Muğla Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Tartışma Tebliğleri Serisi II; 2004)
ile
• Prof. Dr. Saim ÜSTÜNDAĞ’a Vefa Andacı (2020), Cilt II;
• Prof. Dr. Saim Üstündağ’a İthafen İlmi Makaleler (2021);
• Prof. Dr. Saim Üstündağ’a İthafen İlmi Makaleler II (2021);
• Sosyal Bilimlerde Güncel Gelişmeler (2021);
• Ticari İşletme Hukuku Fasikülü (2022);
• Ticari Mevzuat Notları (2022);
• Bilimsel Araştırmalar (2022);
• Hukuki İncelemeler (2023);
• Prof. Dr. Saim Üstündağ Adına Seçme Yazılar (2024);
• Hukuka Giriş (2024);
• İşletme, Pazarlama ve Hukuk Yazıları (2024),
• İnterdisipliner Çalışmalar (e-Kitap, 2025)
başlıklı kitapların bazı bölümlerinin de yazarıdır.
1992 yılından beri Türkiye’de yayımlanan otuza yakın Dergi, Gazete ve Blog’da 3 bini aşkın Telif Makale ve Telif Yazı ile tamamı İngilizceden olmak üzere Türkçe Derleme ve Türkçe Çevirisi yayımlanmıştır.
1988 yılında intisap ettiği Sermaye Piyasası Kurulu’nda (SPK) uzman yardımcısı, uzman (yeterlik sınavı üçüncüsü), başuzman, daire başkanı ve başkanlık danışmanı; Özelleştirme İdaresi Başkanlığı GSM 1800 Lisansları Değerleme Komisyonunda üye olarak görev yapmış, ayrıca Vergi Konseyi’nin bazı alt çalışma gruplarında (Menkul Sermaye İratları ve Değer Artış Kazançları; Kayıt Dışı Ekonomi; Özkaynakların Güçlendirilmesi) yer almış olup; halen başuzman unvanıyla SPK’da çalışmaktadır.
Hayatı dosdoğru yaşamak ve çalışkanlık vazgeçilmez ilkeleridir. Ülkesi ‘Türkiye Cumhuriyeti’ her şeyin üstündedir.