Yeni Ekonomi Kitapları: Bir ‘IMF Blog’ Derlemesi*

İstihdam, büyüme ve enflasyon gibi kıstas ölçütlerinin ötesinde, ekonomi insanlığın tüm yelpazesini kapsar. Herkesi etkiler ve yansıtır.

Merkez bankacıları bunun ve fiyatların istikrarını ve çalışanların istihdamını sağlayacak politikaları belirlemede başarısız olmaları durumunda halkın ödeyeceği yüksek maliyetin en çok farkında olan kişiler olabilir.

Faiz oranı belirleyicileri ve bir ekonomiyi yönetmenin hiç bu kadar karmaşık veya daha önemli olup olmadığını düşünen herkes için, son kitaplar en temel konu olan ekonominin insanların hayatlarını iyileştirmek için nasıl bir araç olabileceği konusunda literatürü oluşturmaktadır. Ayrıca, Uluslararası Para Fonu’nun (International Monetary Fund-IMF) üç aylık Finance & Development (F&D) dergisindeki son incelemelerde gösterildiği gibi, sivil toplum, vergi reformu ve cinsiyet eşitliği konusunda yeni sesleri yansıtırlar.

Çin-ABD bağlarından iklim değişikliğine, genişleyen ekonomik büyüme ölçütlerine kadar, F&D sayfalarında eleştirmenlerin son zamanlarda vurguladığı yeni kitaplardan bir seçki aşağıda bulunabilir.

1. Çin’de Üretildi: ABD-Çin Çıkarları Küresel Ticareti Dönüştürmek İçin Birleştiğinde [Made in China: When US-China Interests Converged to Transform Global Trade]: Elizabeth O’Brien Ingleson, kitapta, Çin’in 1970’lerdeki dönüşümünü ve Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ile ilişkisini şekillendiren kültürel, diplomatik ve ekonomik faktörleri izliyor. Yalnızca Çin’in ABD kapitalizmi ile neden birleştiği değil, aynı zamanda Amerikan kapitalistlerinin Çin’i gelecek vizyonlarına neden dâhil ettikleri dâhil bu faktörlerin her ülkede ve birbirleriyle ilişkilerinde nasıl ortaya çıktığını, daha geniş ve daha temel soruları yanıtlamak için açıklıyor.

2. Yavaş Yanma: Isınan Bir Dünyanın Gizli Maliyetleri [Slow Burn: The Hidden Costs of a Warming World]: R. Jisung Park, iklim değişikliğinin insan refahını ve küresel ekonomiyi nasıl etkilediğini belgeliyor. Daha yüksek sıcaklıklar, standart testlerden profesyonel tenise, üretimden suç oranlarına kadar her şeye yansıyor. Park, “Daha yüksek sıcaklıklar,” diyor, “’şirketlerin kârlılıklarını şimdiden etkiliyor olabilir” ve iklim değişikliğinin “ekonomik oyun alanını önemli ölçüde değiştirme” potansiyeli vardır.

3. Vergi Yolculuğu: Sivil Aktörler Vergi Politikasını Nasıl Etkiler? [A Taxing Journey: How Civic Actors Influence Tax Policy]: Paolo de Renzio, hükümet dışı ve sivil toplum örgütlerinin vergi reformlarını nasıl etkilediğini, ekonomik ve kurumsal gelişimin çeşitli aşamalarındaki ülkelerdeki vaka çalışmalarına dayanarak gösteriyor. Bu kitap, Guatemala’daki eski kamu görevlilerinin belirsiz ve etkisiz bir vergi idaresini sorumlu tutmasından Filipinler’deki alkol ve tütüne daha yüksek vergiler için bir kampanyaya kadar çok çeşitli gerçek dünya örneklerine değinerek vergi politikası hakkında daha geniş bir yeniden düşünmenin bir parçasıdır.

4. Kadınların Para Gücü: Ekonomik Eşitliğin Yükselişi ve Düşüşü [Women Money Power: The Rise and Fall of Economic Equality]: Josie Cox, cinsiyet, zenginlik ve toplumsal etki üzerine derinlemesine araştırılmış bir incelemede güçlü hikâyeleri ve unutulmaz istatistikleri bir araya getiriyor. Kitabın güçlü yanlarından biri, kadınların ekonomik ilerlemesini engelleyen uzun süredir devam eden yapısal ve kültürel engellerin kapsamlı analizidir.

5. Büyüme: Bir Tarih ve Bir Hesaplaşma [Growth: A History and a Reckoning]: Daniel Susskind, okuyucuları ekonomik politikanın odağını öncelikle ekonomik büyümeyi artırmayı hedeflemekten, bu tür büyümenin maliyetlerini de dikkate almaya doğru genişletmesi gerektiğine ikna etmeyi amaçlıyor. İncelemeci, kitabın, ekonomik politikanın odağını gelirin ötesine genişletmesini isteyen büyüyen bir literatürün parçası olduğunu yazıyor.

6. Keynes’in 100 Yıl Sonra Barışın Ekonomik Sonuçları: Polemikler ve Politika [Keynes’s Economic Consequences of the Peace after 100 Years: Polemics and Policy]: John Maynard Keynes’in Barışın Ekonomik Sonuçları, yayımlanmasından bir asır sonra dikkat çeken nadir ciltlerden biridir. Patricia Clavin, Giancarlo Corsetti, Maurice Obstfeld ve Adam Tooze tarafından düzenlenen bu yeni deneme koleksiyonu, yirmi yıl sonra Avrupa’yı saracak daha geniş ve daha kanlı çatışmanın habercisi olan 1919 tarihli kitabın kalıcı etkilerini inceliyor.

* Bu konuda bkz. “Economics Authors Confront Toughest Questions on Data, History, and Theory, The Editors, IMF Blog, August 21, 2024, <https://www.imf.org/en/Blogs/Articles/2024/08/21/economics-authors-confront-toughest-questions-on-data-history-and-theory> erişim tarihi 22 Ağustos 2024”

Yavuz Akbulak
1966 yılında, Gence-Borçalı yöresinden göç etmiş bir ailenin çocuğu olarak Ardahan/Çıldır’da doğdu. 1984 yılında yapılan sınavda Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Maliye bölümünü kazandı. 1985 yılında Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Maliye bölümüne yatay geçiş yaptı ve 1988’de Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Maliye bölümünü birincilikle, Fakülteyi ise 11’inci olarak bitirdi.
1997 yılında Amerika Birleşik Devletleri’nin Denver şehrinde yer alan ‘Spring International Language Center’da; 65’inci dönem müdavimi olarak 2008-2009 döneminde Milli Güvenlik Akademisi’nde (MGA) eğitim gördü ve MGA’dan dereceyle mezun oldu. MGA eğitimi esnasında ‘Sınır Aşan Sular Meselesi’, ‘Petrol Sorunu’ gibi önemli başlıklarda bilimsel çalışmalar yaptı.
• Türkiye’de Yatırımların ve İstihdamın Durumu ve Mevcut Ortamın İyileştirilmesine İlişkin Öneriler (Maliye Hesap Uzmanları Vakfı Araştırma Yarışması İkincilik Ödülü);
• Türk Sosyal Güvenlik Sisteminde Yaşanan Sorunlar ve Alınması Gereken Önlemler (Maliye Hesap Uzmanları Vakfı Araştırma Yarışması İkincilik Ödülü, Sevinç Akbulak ile birlikte);
• Kayıp Yıllar: Türkiye’de 1980’li Yıllardan Bu Yana Kamu Borçlanma Politikaları ve Bankacılık Sektörüne Etkileri (Bankalar Yeminli Murakıpları Vakfı Eser Yarışması, Övgüye Değer Ödülü, Emre Kavaklı ve Ayça Tokmak ile birlikte),
• Türkiye’de Sermaye Piyasası Araçları ve Halka Açık Anonim Şirketler (Sevinç Akbulak ile birlikte) ve
• Türkiye’de Reel ve Mali Sektör: Genel Durum, Sorunlar ve Öneriler (Sevinç Akbulak ile birlikte)
başlıklı kitapları yayımlanmıştır.
• Anonim Şirketlerde Kâr Dağıtımı Esasları ve Yedek Akçeler (Bilgi Toplumunda Hukuk, Ünal TEKİNALP’e Armağan, Cilt I; 2003),
• Anonim Şirketlerin Halka Açılması (Muğla Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Tartışma Tebliğleri Serisi II; 2004)
ile
• Prof. Dr. Saim ÜSTÜNDAĞ’a Vefa Andacı (2020), Cilt II;
• Prof. Dr. Saim Üstündağ’a İthafen İlmi Makaleler (2021);
• Prof. Dr. Saim Üstündağ’a İthafen İlmi Makaleler II (2021);
• Sosyal Bilimlerde Güncel Gelişmeler (2021);
• Ticari İşletme Hukuku Fasikülü (2022);
• Ticari Mevzuat Notları (2022);
• Bilimsel Araştırmalar (2022);
• Hukuki İncelemeler (2023);
• Prof. Dr. Saim Üstündağ Adına Seçme Yazılar (2024);
• Hukuka Giriş (2024);
• İşletme, Pazarlama ve Hukuk Yazıları (2024),
• İnterdisipliner Çalışmalar (e-Kitap, 2025)
başlıklı kitapların bazı bölümlerinin de yazarıdır.
1992 yılından beri Türkiye’de yayımlanan otuza yakın Dergi, Gazete ve Blog’da 3 bini aşkın Telif Makale ve Telif Yazı ile tamamı İngilizceden olmak üzere Türkçe Derleme ve Türkçe Çevirisi yayımlanmıştır.
1988 yılında intisap ettiği Sermaye Piyasası Kurulu’nda (SPK) uzman yardımcısı, uzman (yeterlik sınavı üçüncüsü), başuzman, daire başkanı ve başkanlık danışmanı; Özelleştirme İdaresi Başkanlığı GSM 1800 Lisansları Değerleme Komisyonunda üye olarak görev yapmış, ayrıca Vergi Konseyi’nin bazı alt çalışma gruplarında (Menkul Sermaye İratları ve Değer Artış Kazançları; Kayıt Dışı Ekonomi; Özkaynakların Güçlendirilmesi) yer almış olup; halen başuzman unvanıyla SPK’da çalışmaktadır.
Hayatı dosdoğru yaşamak ve çalışkanlık vazgeçilmez ilkeleridir. Ülkesi ‘Türkiye Cumhuriyeti’ her şeyin üstündedir.