ABD Federal Rezerv Kurulu’nun 2023 Yılı Banka Stres Testleri Varsayımsal Senaryoları*

Federal Rezerv Kurulu (Kurul) 09 Şubat 2023 günü, büyük bankaların ciddi bir durgunlukta bile hane halklarına ve işletmelere borç verebilmelerini sağlamaya yardımcı olan yıllık stres testi için varsayımsal senaryolarını yayınladı. Bu yıl 23 banka, hem ticari hem de oturum amaçlı gayrimenkul piyasalarının yanı sıra kurumsal borç piyasalarında artan stresle birlikte ciddi bir küresel durgunluğa karşı test edilecektir.

Kurul’un stres testi, iki yıl sonrasına uzanan varsayımsal durgunluk senaryoları altında zararları, net geliri ve kayıplara karşı bir tampon sağlayan sermaye düzeylerini tahmin ederek büyük bankaların dayanıklılığını değerlendirmektedir. Senaryolar tahmin değildir ve gelecekteki ekonomik koşulların tahminleri olarak yorumlanmamalıdır.

2023 yılı stres testi senaryosunda, Amerika Birleşik Devletleri (ABD) işsizlik oranı yaklaşık %6-1/2 puan artarak %10’luk zirveye ulaşıyor. İşsizlik oranındaki artışa, ciddi piyasa oynaklığı, şirket tahvili marjlarında önemli ölçüde genişleme ve varlık fiyatlarında düşüş eşlik ediyor.

Varsayımsal senaryoya ek olarak, büyük alım satım işlemlerine sahip bankalar, öncelikle alım satım pozisyonlarını vurgulayan küresel bir piyasa şoku bileşenine karşı test edilecektir. Küresel piyasa şoku bileşeni, piyasa sıkıntısını ve artan belirsizliği yansıtan çok sayıda risk faktörüne yönelik bir dizi varsayımsal şoktur.

İlk kez, bu yılki stres testi, en büyük ve en karmaşık bankaların alım satım defterlerine, firmaya özel sonuçlarla birlikte, ek bir keşifsel piyasa şoku içerecek. Bu keşfedici piyasa şoku, bu yılki stres testi tarafından belirlenen sermaye gerekliliklerine katkıda bulunmayacak ve birden fazla varsayımsal stres olayını dikkate alarak Kurul’un en büyük bankaların direncine ilişkin anlayışını genişletmek için kullanılacaktır. Kurul ayrıca, gelecekteki stres testi tatbikatlarında daha geniş bir risk yelpazesini yakalamak için birden fazla senaryonun potansiyelini değerlendirmek için keşifsel piyasa şokunun sonuçlarını kullanacaktır.

Aşağıdaki tablo, 2022 yılının üçüncü çeyreği itibarıyla verilere dayalı olarak her bir banka için geçerli olan testin bileşenlerini göstermekte olup; senaryo belgesindeki Tablo 1’de ilave bilgiler de bulunmaktadır.

1966 yılında, Gence-Borçalı yöresinden göç etmiş bir ailenin çocuğu olarak Ardahan/Çıldır’da doğdu [merhume Anası (1947-10 Temmuz 2023) Erzurum/Aşkale; merhum Babası ise Ardahan/Çıldır yöresindendir]. 1984 yılında yapılan sınavda Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Maliye bölümünü kazandı. 1985 yılında Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Maliye bölümüne yatay geçiş yaptı ve 1988’de Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Maliye bölümünü birincilikle, Fakülteyi ise 11’inci olarak bitirdi.
1997 yılında Amerika Birleşik Devletleri’nin Denver şehrinde yer alan Spring International Language Center’da; 65’inci dönem müdavimi olarak 2008-2009 döneminde Milli Güvenlik Akademisi’nde (MGA) eğitim gördü ve MGA’dan dereceyle mezun oldu. MGA eğitimi esnasında ‘Sınır Aşan Sular Meselesi’, ‘Petrol Sorunu’ gibi önemli başlıklarda bilimsel çalışmalar yaptı.
Türkiye’de Yatırımların ve İstihdamın Durumu ve Mevcut Ortamın İyileştirilmesine İlişkin Öneriler (Maliye Hesap Uzmanları Vakfı Araştırma Yarışması İkincilik Ödülü);
Türk Sosyal Güvenlik Sisteminde Yaşanan Sorunlar ve Alınması Gereken Önlemler (Maliye Hesap Uzmanları Vakfı Araştırma Yarışması İkincilik Ödülü, Sevinç Akbulak ile birlikte);
Kayıp Yıllar: Türkiye’de 1980’li Yıllardan Bu Yana Kamu Borçlanma Politikaları ve Bankacılık Sektörüne Etkileri (Bankalar Yeminli Murakıpları Vakfı Eser Yarışması, Övgüye Değer Ödülü, Emre Kavaklı ve Ayça Tokmak ile birlikte);
Türkiye’de Sermaye Piyasası Araçları ve Halka Açık Anonim Şirketler (Sevinç Akbulak ile birlikte) ve Türkiye’de Reel ve Mali Sektör: Genel Durum, Sorunlar ve Öneriler (Sevinç Akbulak ile birlikte) başlıklı kitapları yayımlanmıştır.
Anonim Şirketlerde Kâr Dağıtımı Esasları ve Yedek Akçeler (Bilgi Toplumunda Hukuk, Ünal TEKİNALP’e Armağan, Cilt I; 2003), Anonim Şirketlerin Halka Açılması (Muğla Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Tartışma Tebliğleri Serisi II; 2004) ile Prof. Dr. Saim ÜSTÜNDAĞ’a Vefa Andacı (2020), Cilt II, Prof. Dr. Saim Üstündağ’a İthafen İlmi Makaleler (2021), Prof. Dr. Saim Üstündağ’a İthafen İlmi Makaleler II (2021), Sosyal Bilimlerde Güncel Gelişmeler (2021), Ticari İşletme Hukuku Fasikülü (2022), Ticari Mevzuat Notları (2022), Bilimsel Araştırmalar (2022), Hukuki İncelemeler (2023), Prof. Dr. Saim Üstündağ Adına Seçme Yazılar (2024) başlıklı kitapların bazı bölümlerinin de yazarıdır.
1992 yılından beri Türkiye’de yayımlanan otuza yakın Dergi, Gazete ve Blog’da 2 bini aşkın Telif Makale ve Yazı ile Türkçe Derleme ve Türkçe Çevirisi yayımlanmıştır.
1988 yılında intisap ettiği Sermaye Piyasası Kurulu’nda (SPK) uzman yardımcısı, uzman (yeterlik sınavı üçüncüsü), başuzman, daire başkanı ve başkanlık danışmanı; Özelleştirme İdaresi Başkanlığı GSM 1800 Lisansları Değerleme Komisyonunda üye olarak görev yapmış, ayrıca Vergi Konseyi’nin bazı alt çalışma gruplarında (Menkul Sermaye İratları ve Değer Artış Kazançları; Kayıt Dışı Ekonomi; Özkaynakların Güçlendirilmesi) yer almış olup; halen başuzman unvanıyla SPK’da çalışmaktadır.
Hayatı dosdoğru yaşamak vazgeçilmez ilkesidir. Ülkesi ‘Türkiye Cumhuriyeti’ her şeyin üstündedir.