1. Giriş
Dijital varlıklar, Amerika Birleşik Devletleri’nin (ABD) finansal sisteminin ana akım bir parçası olacak şekilde gelişmiştir. Spesifik olarak, kripto para biriminin kullanımı son yıllarda artmıştır. Bu nedenle, dijital varlıkların vergilendirilmesine yönelik düzenlemeleri anlamak, tüm ABD vergi mükellefleri için çok önemlidir.
ABD yurttaşlarının 2022 yılı federal gelir vergisi beyannameleri için dijital varlıklarla ilgili düzenleme güncellenmiştir. Bu konuya münhasır geliri olan herkes soruları yanıtlamalıdır. Bununla birlikte, “evet” veya “hayır” olarak işaretlenip işaretlenmeyeceğini bilmek karmaşık olabilir.
2. ABD Vergi Mükellefleri için Dijital Varlıklarla İlgili Güncellenmiş Sorular
Tüm ABD vergi mükellefleri, dijital varlıklar ile ilgili soruları yanıtlamak zorundadır. 2022 yılı beyanname verme dönemiyle ilgili sorular aşağıdaki şekilde güncellenmiştir:
“2022 yılı boyunca herhangi bir zamanda: (a) bir dijital varlık (varlık veya hizmet için gelir, ödül veya ödeme olarak) alındı mı veya (b) bir dijital varlık (veya dijital varlık ile ilgili finansal gelir/kazanç) satıldı mı, takas edildi mi, hediye edildi mi veya başka bir şekilde elden çıkarıldı mı?”
3. Dijital Varlık
Dijital varlıklar (digital assets), geniş anlamda, kriptografik olarak güvenli bir dağıtık defter (distributed ledger) veya benzer bir teknoloji biçiminde kaydedilen, bir değerin herhangi bir dijital temsili olarak tanımlanabilir. Bu varlık türleri de aşağıdakileri içermektedir:
- Kripto para birimi ve dönüştürülebilir sanal para birimi (cryptocurrency and convertible virtual currency)
- Sabit coin’ler (stablecoins)
- Nitelikli Fikri Tapu’lar (Non-fungible tokens; NFTs)
Diğer dijital varlık biçimleri de mevcuttur.
4. ABD Vergi Beyannamelerindeki Güncellenmiş Dijital Varlık Sorusuna “Evet” Cevabı Verilme Zamanı
Vergi beyannamelerindeki güncellenmiş dijital varlık sorusuna “evet” yanıtı verilip verilmemesine karar verilirken analiz edilmesi gereken birkaç farklı faktör bulunmaktadır. Normalde, aşağıdaki işlemlerden herhangi biri yapıldıysa “evet” yanıtı verilmelidir:
- Temin edilen mülk veya hizmetler için ödeme olarak kabul edilen dijital varlıklar (accepted digital assets as payment for real property or services provided)
- Bir gelir veya ödülden kaynaklanan alınan dijital varlıklar (received digital assets stemming from an award or reward)
- Ücretsiz bir hediye olarak aktarılan dijital varlıklar [transferred digital assets as a free gift (bu, transfer/aktarım için herhangi bir bedel alınmadığı anlamına gelir)]
- Destekleme, madencilik ve benzeri faaliyetlerden kaynaklanan edinilmiş dijital varlıklar (acquired digital assets stemming from staking, mining, and similar activities)
- Çok sığ gerçekleşen bir durumdan (bir kripto para birimi blok zincirinin tek bir kripto para birimini ikiye bölerek sınıflanması) kaynaklanan edinilmiş dijital varlıklar [acquired digital assets stemming from a “hard ford” (a branching of a cryptocurrency’s blockchain that splits a single cryptocurrency into two)]
- Hizmetler veya varlık/mülk karşılığında elden çıkarılan dijital varlıklar (disposed of digital assets in exchange for services or real property)
- Diğer dijital varlıklar karşılığında dijital varlıkların elden çıkarılması (disposed of digital assets in exchange for other digital assets)
- Bir veya daha fazla dijital varlığın satılması (sold one or more of your digital assets)
- Bir dijital varlığa ilişkin finansal gelirin elden çıkarılması (otherwise disposed of a financial interest in a digital asset)
5. ABD Vergi Beyannamesindeki Güncellenmiş Dijital Varlık Sorusuna “Hayır” Cevabı Verilme Zamanı
Diyelim ki 2022 yılında dijital varlıkları içeren işlemler yapmak yerine, yalnızca dijital varlıklara sahip olundu; bu durumda, vergi beyannamesindeki güncellenmiş soruya “hayır” yanıtı verilebilir. Genel olarak, faaliyetler aşağıdakilerle sınırlıysa ‘hayır’ yanıtı seçilebilir:
- Dijital varlıkların çevrimiçi bir hesapta veya cüzdanda tutulması (holding your digital assets in an online account or wallet)
- Sahip olunan cüzdanlar ve hesaplar arasında dijital varlıkların aktarılması (transferring digital assets between wallets and accounts that you own)
- Venmo veya PayPal gibi elektronik platformlar aracılığıyla yapılan satın almalar da dahil olmak üzere gerçek para birimi kullanılarak dijital varlık satın alınması (purchasing digital assets using real currency, including purchases through electronic platforms like Venmo or PayPal)
Güncellenen dijital varlık sorusuna yanlış veya yanıltıcı bir yanıt, gelecekte mükellef için zorluklar yaratabilir. Örneğin, uygunsuz bir yanıt, çeşitli ceza türleri ile sonuçlanabilir.
6. Dijital Varlık Gelirinin Beyanı
ABD vergi mükellefleri, dijital varlık işlemlerinde kazanç veya kayıplarını hesaplamak için IRS Form 8949’u, Sermaye Varlıklarının Satışı ve Diğer Yollarla Elden Çıkarması’nı (Sales and Other Dispositions of Capital Assets) kullanabilirler. Daha sonra, bu varlıklar Çizelge D’de (Form 1040) veya Form 709’da beyan edilmelidir. Form 1040, sermaye kazançları veya kayıplarıyla (capital gains or losses) ilgiliyken, Form 709, hediye olarak verilen veya alınan dijital varlıklar için geçerlidir.
Ayrıca, bir çalışana dijital varlıklarla ödeme yapıldıysa, geri kazanılan bu varlıkların değerinin “ücret” olarak beyan edilmesi gerekmektedir.
7. ABD Vergi Mükelleflerinin Dijital Varlıkları Kullanmasının Yaygın Yolları
Tipik olarak, dijital varlıklar, işlemleri güvenli ve özel olarak kaydetmek için blokajlar olarak da adlandırılan eşler arası ağları kullanır. Temel olarak, blok zincirleri, kullanıcıların işlemlerini anmaya yarayan kamuya açık defterler veya veritabanlarıdır. Bu ekosistemin merkezi olmayan doğası, vergi mükelleflerinin dijital varlıkları aşağıdaki şekillerde kullanmasına olanak tanır:
a) Borsalar (Exchanges): Borsalar, dijital varlıkların alım satımını kolaylaştıran elektronik platformlardır. Kullanıcılar varlıkları satın alabilir, satabilir, takas edebilir ve tokenize edebilirler. Dijital varlık borsalarının işlevleri, menkul kıymetler veya hisse senedi alım satım işlemlerine benzer.
b) İşlem Yerleri (Marketplaces): Kullanıcılar, dijital varlıklarını kullanarak çevrimiçi işlem yerlerinde mal ve hizmet satın alabilirler. Bu tür satın alımlar, Nitelikli Fikri Tapu’lar gibi diğer dijital varlık türleri için yapılabilir veya yeni bir bilgisayar gibi somut mal ve hizmetlerin satın alınması için kullanılabilir.
c) Merkezi Olmayan Finans (Decentralized Finance): Merkezi olmayan finans, kullanıcıların bir aracılık veya banka gibi tipik bir finansal aracıya ihtiyaç duymadan varlık ödünç almasına, sigorta satın almasına, likidite havuzlarına katılmasına, kripto para alım satımı yapmasına veya diğer birçok uygulamada yer almasına olanak tanır. Merkezi olmayan finansal işlemler, “akıllı sözleşmeler” adı verilen otomatik programlar ile kolaylaştırılır.
