Kahramanmaraş Pazarcık ve Elbistan Depremlerinde ülkemle dayanışan ülkelere ve yas ilan eden Kosova’ya minnetle…
Teşekkürler Bill ve bugün beni konuşmaya davet ettikleri için Hope Enterprise Corporation ve Jackson Eyalet Üniversitesi’ne teşekkürler. (1) Mississippi’ye geri dönmek güzeldir. O’nun Siyah Tarih Ayı (Black History Month) ve ülkemiz için çok hayati öneme sahip bir konuda konuşan bu büyük tarihsel Siyahi üniversitede bulunmaktan dolayı kendimi ayrıcalıklı hissediyorum.
Bu eyalete ilk seyahatimi çeyrek asır önce bir hükümet görevlisi olarak, Mississippi, Clarksdale’ye yaptım. Hatırlıyorum, bunaltıcı bir Temmuz günüydü ve bana göre ekonomik adalet hareketinin kahramanlarından biri olan Bill Bynum ile yerel bir marangoz üreticisini ziyaret etmiştik. Şirket, o zamanlar Delta Enterprise Corporation olarak bilinen Hope’tan finansman almıştı. O sıcak günde, Başkan Clinton, Hazine’de yeni oluşturulan Toplumsal Kalkınma Finansal Kurumları Fonu (Community Development Financial Institutions Fund) ile ortaklık yapan Hope gibi, bankaları topluluklarının ihtiyaçlarını karşılamak için daha fazlasını yapmaya, yenilenmiş Topluluk Yeniden Yatırım Yasası (Community Reinvestment Act; CRA) kapsamında daha fazlasını yapmaya ve Toplumsal Kalkınma Finansal Kurumları (Community Development Financial Institutions; CDFIs) veya CDFI’ler kurmaya veya desteklemeye çağırdı.
Ve Kongre’yi, Mississippi Deltası gibi yerlerde Toplumsal Kalkınma Kuruluşlarına (Community Development Entities; CDEs) öz sermaye yatırımları yapan bireylere ve şirketlere vergi kredisi sağlamak için Yeni Pazarlar Vergi Kredisini (New Markets Tax Credit; NMTC) geçirmeye çağırdı. Bu da yerel işletmelerin kurulmasına ve büyümesine, istihdam yaratılmasına, yerel satın alma gücünün artırılmasına ve daha fazla yerel yatırım fırsatı yaratılmasına yardımcı olacaktır.
Kongre, Yeni Pazarlar Vergi Kredisi’ni Aralık 2000’de iki partinin de desteğiyle yasalaştırdı. Başlangıcından bu yana, Hope gibi Toplumsal Kalkınma Kuruluşları programı, mal ve hizmetlere yerel erişimi artırmanın yanı sıra kırsal hastaneler gibi önemli topluluk altyapısının kullanılabilirliğini artıran çok çeşitli istihdam yaratan işletmeleri desteklemek için kullandı. Bugüne kadar, Yeni Pazarlar Vergi Kredisi programı 71 milyar doların üzerinde vergi kredisi verdi ve bu da diğer şeylerin yanı sıra 857.000 iş ve yaklaşık 239 milyon metrekare ticari gayrimenkul anlamına geliyor. (2) Buna ek olarak, CDFI Fonu 5,5 milyar dolardan fazla hibe ve 2,1 milyar doların üzerinde tahvil garantisi verdi. (3)
Bu programlar ve bunlara benzer diğerleri, Toplumsal Kalkınma Finansal Kurumları’nın yetersiz hizmet alan topluluklarda finansal hizmetlere erişimi artırmasına da olanak tanır ve bu da fırsatlara ve daha fazla ekonomik hareketliliğe yol açabilir. Bu sabah, ekonomik fırsat merdivenlerinin nasıl oluşturulacağı ve finansal hizmetlere erişimin ekonomik hareketlilikte oynadığı önemli rol de dahil olmak üzere, Derin Güney’deki ekonomik hareketlilik hakkında anlayışlı tartışmalar duyduk.
Ayrımcılık, Irksal Zenginlik Uçurumu ve Erişimdeki Eşitsizlikler (Discrimination, the Racial Wealth Gap, and Disparities in Access)
Ailelerin ve toplulukların yanı sıra, canlı bir ekonomiyi teşvik etmek hepimizin çıkarınadır. Böyle bir ekonomide, insanlar güvenli bir finansal temel oluşturmak için adil ve eşit koşullarda krediye erişebilirdi. Yine de, bu vizyonun yaygın kabul görmesine rağmen, özellikle Siyah haneler (Black households) için onu gerçeğe dönüştürmek için daha kat etmemiz gereken bir yol vardır. Bu eşitsizliğin üç itici gücüyle ve finansal hizmetler topluluğunun bunları ele almak için birlikte çalışması gereken üç yolla konuşacağım.
Birincisi, Siyah bireyler ve işletmeler için diğerlerine göre borç verme sonuçlarında önemli ve rahatsız edici eşitsizlikler söz konusudur. (4) Araştırmalar, ipotek kredilerinde ırk ayrımcılığının ele alınmasında ilerleme kaydedildiğini gösterirken, düzenleyiciler, bireysel kurumlarda ipotek kredilerinde yeniden çizgi çizme ve fiyat ayrımcılığına dair kanıtlar bulmaya devam ediyor. (5) Otomobil ödünç verme verileri üzerine yapılan son araştırmalar, ırksal önyargının, Siyahlar için araba satın alma finansmanında daha yüksek oranlara yol açabileceğini gösteriyor. (6) Yakın zamanda yapılan bir araştırma, kararların otomatikleştirilmesinin, Maaş Çeki Koruma Programındaki (Paycheck Protection Program; PPP) Siyahilerin sahip olduğu işletmelere borç verme konusundaki eşitsizlikleri azalttığını ve bu pazarda ayrımcılığın devam ettiğini ortaya koyuyor. (7) Ve Federal Rezerv Sisteminin Küçük İşletme Kredisi Araştırması (Federal Reserve System’s Small Business Credit Survey), uzun yıllar boyunca, Siyahların sahip olduğu işletmelerin, kredi başvurusu yapma konusunda cesaretlerinin kırıldığını hissetmeleri, kredinin reddedilmesi, diğer işletme sahiplerine kıyasla başlangıçta başvurdukları tutardan daha azına onay verilmesi (8) ve başlangıçta uyguladıkları miktardan daha az bir tutar için onaylanması da dahil olmak üzere, daha önemli kredi erişim zorlukları bildirdiklerini ortaya koymuştur.
Bu zorlukları birleştirmek, ırksal zenginlik açığıdır. (9) 2019 yılı Federal Rezerv verileri, Beyaz ailelerin Siyah ailelerin yaklaşık sekiz katı zenginliğe sahip olduğunu gösteriyor. (10) Beyaz ailelerin ortalama serveti, Siyah ailelerin 24.000 dolarına kıyasla yaklaşık 188.000 dolardır. (11) Daha düşük zenginlik düzeyleri, beyaz olmayan insanların bir ev için ön ödemeyi finanse etmesini, eğitime yatırım yapmasını veya küçük bir işletme kurmasını zorlaştırıyor -bunların hepsi Amerikan rüyasının merkezinde yer alıyor. Bu düşük zenginlik seviyeleri, Siyah ailelerin iş kaybı gibi acil durumları atlatmasını veya tahliyeye, araçlara yeniden el konulmasına ve diğer yıkıcı sonuçlara yol açabilecek beklenmedik harcamaları ödemesini de zorlaştırıyor.
Ve finansal hizmetlerde ırksal eşitsizlikler bulunmaktadır. Bankacılık hizmetlerine erişimin genişletilmesinde son yirmi beş yılda önemli ilerleme kaydedilmiş olsa da, Federal Mevduat Sigorta Şirketi’nin (Federal Deposit Insurance Corporation; FDIC) en son yıllık banka hesabı olmayanlar ve banka hesabı olmayanlar anketi, Beyaz haneler (White households) için sadece %2,1 iken, Siyah hanehalkları için banka hesabı olmayanların oranının %11,3 olduğunu ortaya koydu. (12) Mississippi’deki Siyah haneler için banka hesabı olmayan oran, Siyah haneler için ulusal ortalamanın iki katından fazlaydı (%23,2). (13) Bir banka hesabının olmaması, yukarıda belirttiğim aynı güvensizliklere yol açan tasarruf için zorluklar yaratabilir ve pahalı, alternatif ürünlere güvenmeye yol açabilir. Daha yüksek banka dışı oranlara ek olarak, Beyaz hane halklarının %78,1’ine kıyasla ülke genelinde Siyah hanelerin yalnızca %48,8’inin kredi kartı vardır. (14) Beyaz hanelerde %64,5 olan kredi kartı sahipliği oranları, Mississippi’de Siyah hanelerde %28,4 ile daha da düşüktür. (15) Bir kredi kartı yalnızca beklenmeyen harcamalar için bir tampon sağlamakla kalmaz, aynı zamanda bireylerin bir kredi geçmişi tahakkuk etmesine de olanak tanır -gelecekte krediye erişimin merkezinde yer alır.
Bu Sorunları Ele Alma (Addressing These Issues)
Şimdi ilerleme kaydetmenin bazı yollarına dönmeme izin verin. Sorunlar karmaşık ve çok yönlü olmasına ve kolay çözümleri olmamasına rağmen, finansal kurumların ve düzenleyicilerin bu sorunları ele almak için üzerine düşeni yapması gereken üç alan belirleyeceğim.
- Birincisi: Borç verme ve diğer finansal hizmetlerde ayrımcılığı ortadan kaldırmak ve tüketicileri diğer haksız, taciz edici veya yasa dışı uygulamalardan korumak. Bu uygulamaları ortadan kaldırmak için kaynak ayırmak finansal kurumların ve denetim ve uygulama yoluyla bu hedefin önemini pekiştirmek düzenleyicilerin görevidir.
- İkincisi: Herkesin yararına canlı ve gelişen bir ekonomiyi desteklemek için fırsatlar arayın. Bu, düşük ve orta gelirli (low- and moderate-income; LMI) topluluklara, küçük işletmelere ve topluluk altyapısına yatırım yapmak için fırsatlar aramak anlamına gelir.
- Üçüncüsü: İnsanların servet biriktirmesine ve oluşturmasına yardımcı olabilecek ürün ve hizmetler geliştirin.
Ayrımcılığın Ortadan Kaldırılması (Eradicating Discrimination)
Sigortalama, borç verme ve finansal hizmetlerin diğer yönlerinde ayrımcılığı ortadan kaldırma konusundaki ortak sorumluluğumuzla başlayacağım. Ülkemizin tarihinin büyük bir bölümünde, Amerika Birleşik Devletleri hükümeti ve birçok eyalet ve yerel yönetimin yanı sıra birçok özel kişi, şirket ve kuruluş azınlıkları ayrımcılığa karşı korumakta başarısız olmadı; ayrımcılığı aktif olarak güçlendirdiler, eşitsizliği sağlamlaştırdılar ve acımasız şiddet de dahil olmak üzere eşitsiz politikaları dayattılar. (16)(17)
Sivil Haklar Hareketi kamuoyunda ve hukukta değişiklikler getirdi. Konut ve borç vermede ayrımcılık, Adil Konut Yasası ve Eşit Kredi Fırsatı Yasası’nın kabul edilmesiyle sırasıyla 1968 ve 1974 yıllarında yasa dışı hale geldi. Kongre, yeniden çizmeyi düzeltmek için 1977’de Topluluk Yeniden Yatırım Yasası gibi yasalar çıkardı. Ancak tarih uzun bir gölge düşürür.
Hem bankalar hem de düzenleyiciler olarak bu sorunları devam ettikleri yerde nasıl anlayabilir ve ele alabiliriz? Başlamak için, daha iyi verilere ihtiyaç duyduğumuz bazı alanlar var. Örneğin, Dodd-Frank Yasasının 1071. maddesi ile zorunlu kılınan küçük işletme kredisi verileri, bir kez uygulandığında, azınlıktaki küçük işletmeler için kredinin mevcudiyeti ve fiyatlandırması hakkında somut bilgiler sağlayacaktır. Bankalar ayrıca ırksal eşitsizliklerin meydana geldiği alanları belirlemek için kendi verilerini aktif olarak analiz etmelidir. Gizli müşteri gibi teknikler kullanılarak yapılan yerinde testler de ayrımcı uygulamaların belirlenmesine yardımcı olabilir. (18) Ve bir banka, kredi verme kararlarında yapay zeka veya diğer algoritmik sistemleri kullandığı ölçüde, kredi puanlama ve sigortalama sistemleri gibi temel modelleri ve ayrıca pazarlama ve kredi hizmeti faaliyetlerini tıpkı daha geleneksel modeller (19) için olması gerektiği gibi gözden geçirmelidir.
Konut emlak piyasasındaki ırksal önyargı, uzun süredir bir endişe kaynağı olarak görülüyor. (20) Ocak ayında, Federal Finansal Kurumlar İnceleme Konseyi’nin Değerleme Alt Komitesi (Federal Financial Institutions Examination Council’s Appraisal Subcommittee) konut emlak piyasasındaki değerleme yanlılığı hakkında halka açık bir duruşma düzenledi. Bireylere, ırk veya mahallelerin ırksal bileşimi ne olursa olsun, değerlendirme sürecinde eşit muamele edilmesini sağlamaya yardımcı olmak için düzenleyici arkadaşlarımla birlikte çalışmayı dört gözle bekliyorum.
Daha genel olarak, bankaların kredi vermede ayrımcılığı ortadan kaldırmak için ellerinden gelen her şeyi yapmaları için apaçık ortada olan başka bir neden daha vardır. Bu sadece iyi bir iş. Tüm olası borç alanlara eşit muamele edilmesini sağlamak, bankalar için daha fazla müşteri, daha fazla kredi ve daha iyi getiri anlamına gelir.
Merkez Bankası ve diğer düzenleyici kurumlarımızın, denetleme ve uygulama araçlarımızı kullanma konusunda açık bir sorumluluğu vardır. (21) Tüm firmaların, tüketicinin korunması ile ilgili olanlar da dahil olmak üzere, güvenlik ve sağlamlık ile tutarlı bir şekilde ve yasa ve yönetmeliklere uygun şekilde faaliyet gösterme sorumluluğu vardır. Kongre, denetime tabi firmaların tüketici koruma zayıflıklarının yanı sıra genellikle bu zayıflıklara yol açan daha yaygın risk yönetimi sorunlarını çözmelerine yardımcı olmak için düzenleyicilere denetim ve uygulama araçları sağladı. Tüketici Fiansal Koruma Bürosu (Consumer Financial Protection Bureau) ve diğer düzenleyici kurumlarla yakın bir çalışma ilişkimiz var ve diğer düzenleyicilerin tüketici odaklı incelemelerini (haksız, aldatıcı veya suiistimal edici eylem veya uygulamalar ve adil borç verme gibi) birleşme ve devralma başvuruları bağlamındakiler de dahil olmak üzere, banka holding şirketlerine ilişkin değerlendirmelerimize entegre ediyoruz. Bu tür bir işbirliği, eşit koşullar ve güçlü bir tüketici koruma uygulaması sağlamak için kritik öneme sahiptir.
Canlı Toplulukları Destekleme (Supporting Vibrant Communities)
Ancak mevcut ayrımcı uygulamaları ele alsak bile, ekonomik olarak çökmekte olan Siyah mahallelerin devam etmesine yardımcı olan ayrımcılık ve yeniden çizgi çizme mirasıyla baş başa kalıyoruz. (22) Tarihsel olarak, bu mahalleler, büyümelerini engelleyen ve onları daha zengin mahallelere göre ekonomik olarak daha az bağlı bırakan sağlam kredi ve finansal hizmetlerden yararlanmadı. Bu bağlantı eksikliği, bireyin ekonomik hareketliliği üzerinde büyük bir etkiye sahip olabilir. (23) Düzenleyicilerin rolüne geçmeden önce, özel kurumların bu toplulukları desteklemedeki rolünden biraz bahsetmeme izin verin.
İlk olarak, Toplumsal Kalkınma Finansal Kurumları ve Azınlık Mevduat Kurumları (Minority Depository Institutions; MDIs) veya MDI’ler kritik öneme sahiptir, çünkü finansal ürünleri genellikle diğer finansal kurumlar tarafından geride bırakılan yerlere ve kişilere teslim ederler. Diğer bankalarla karşılaştırıldığında, Azınlık Mevduat Kurumları, düşük ve orta gelirli nüfus sayımı yollarında yaşayan azınlık borçlulara ve borçlulara daha büyük bir ipotek payı vermektedir. (24) Ve Maaş Çeki Koruma Programı’nın ödenmesinde kritik bir rol oynadılar. Son mevzuat, Toplumsal Kalkınma Finansal Kurumları’nı Acil Sermaye Yatırım Programından (Emergency Capital Investment Program; ECIP) gelen fonlarla destekledi. Hope Federal Credit Union, aldığı Acil Sermaye Yatırım Programı fonlarının önümüzdeki altı yıl içinde tüketici, ipotek, küçük işletme ve tüketici kredisi portföylerini ikiye katlayacağını tahmin ediyor ve Hope, küçük işletmelere 140 milyon dolarlık Maaş Çeki Koruma Programı fonu seferber edebildi. (25)
Topluluk bankaları da önemli bir rol oynamaktadır. Yerel topluluklara ve küçük işletmelere verdikleri borçlar sayesinde, genellikle müşterilerini kişisel olarak tanırlar ve topluluk oluşturma faaliyetlerine katılırlar.
Büyük bankaların da oynayacağı önemli bir rol var. Örneğin, 2022 yılında birçok büyük finans kurumu, birçoğu Siyahi ve Hispanik topluluklara fayda sağlamak için ipotek yardımı sağlayan özel amaçlı kredi programları başlattı veya genişletti. (26) Kendi kredilerine ek olarak, teknik yardım ve yatırım yoluyla Azınlık Mevduat Kurumları’nı ve Toplumsal Kalkınma Finansal Kurumları’nı desteklemeye yardımcı olurlar. Genellikle teknoloji, iş destek çözümleri, vergi hususları ve programları ölçeklendirme konusundaki uzmanlıklarını paylaşırlar.
Ve çoğu zaman doğru olduğu gibi, etki en büyük kolektif çabalarla olabilir. 2015 yılında Michigan Üniversitesi’nde iken, eski bir öğrenci olan James Wahls’ın Detroit’te Girişimciler Renkli Fonu’nu (Entrepreneurs of Color Fund) başlatmak için yerel bir Toplumsal Kalkınma Finansal Kurumu, hayırseverler ve birkaç bankayı bir araya getirecek bir program tasarlamasına yardım ettim. Fon, Detroit’teki küçük işletmelere, aksi takdirde banka kredisi almaya hak kazanamayacak, yılda 2 milyon dolardan fazla kredi verdi. (27) Ve aynı yaklaşım şu anda sekiz ek şehir tarafından kullanılıyor ve yirmiden fazla yerel CDFI ortağını içeriyor. Eve daha yakın olan Hope -büyük bir banka ve bir dizi HBCU ile birlikte- Deep South Economic Mobility Collaborative’yi oluşturmak için ortaklık kurdu. Bu program, Derin Güney’deki küçük işletmelere ve girişimcilere, özellikle yetersiz hizmet alan ve yetersiz kaynaklara sahip topluluklardan gelenlere sermaye, eğitim kaynakları ve iş destek hizmetleri sağlar.
Düzenleyicilerin rolüne dönersek, yukarıda bahsettiğim özel çabaları teşvik etmek için elimizden geleni yapmalıyız. Örneğin, Fed’in İlerleme için Ortaklığı, Azınlık Mevduat Kurumları’nın benzersiz iş zorluklarını aşmalarına yardımcı olur, Azınlık Mevduat Kurumları’na teknik yardım için kaynaklar sağlar ve düşük ve orta gelirli toplulukların karşılaştığı benzersiz zorluklar hakkında araştırma yapar. (28) Toplumsal Kalkınma Finansal Kurumları hakkında araştırma yürütüyor ve teşvik ediyoruz ve Toplumsal Kalkınma Finansal Kurumları sektörüne ek sermaye ve likidite getirmenin yollarını keşfetmek için düşünce liderliği yapıyoruz. (29)
Buna ek olarak düzenleyiciler, düzenlemelerimizin bankaların düşük ve orta gelirli topluluklara yatırım yapmaları ve düşük ve orta gelirli hanelerine borç vermeleri için uygun teşvikler sağlamasını da sağlamalıdır. Topluluk Yeniden Yatırım Yasası, düşük ve orta gelirli toplulukların karşılaştığı kredi, yatırım ve bankacılık hizmetlerine erişimde yeniden çizgi çizme ve diğer sistemik eşitsizliklerin ele alınmasına yardımcı olur. Topluluk Yeniden Yatırım Yasası düzenlemelerinde son büyük revizyonlar 1995 yılında yapıldı ve o zamandan bu yana bankacılıktaki birçok değişikliği yansıtacak şekilde düzenlemeleri güçlendirmemizin ve modernleştirmemizin zamanı geldi. 2022 yılında Federal Rezerv Kurulu, FDIC ve Parasal Denetleme Ofisi, tam da bunu yapmak için bir teklif hakkında halktan yorum istedi. Daha da önemlisi, teklif, bankaları, topluluk geliştirme yatırımları yapmak ve borç verme ve bankacılık hizmetlerine girmek için küçük işletmeler ve diğer krediler ve diğer kredilere erişimi genişletmeye teşvik edecektir. Teklif, düzenlemeleri internet ve mobil bankacılık da dahil olmak üzere bankacılık sektöründeki değişiklikleri ele alacak şekilde uyarlayacak ve değerlendirme alanlarına yaklaşımı güncelleyecektir. Ayrıca, Topluluk Yeniden Yatırım Yasası değerlendirmeleri ve uygun faaliyetler için daha fazla netlik, tutarlılık ve şeffaflık sağlayacaktır. Teklifin genel hedeflerini destekliyorum ve üç kurumun da birleşik düzenlemeler için birlikte çalışmasından memnunum. (30) Ajanslar, teklifle ilgili aldığımız özenli yorum mektuplarından yararlanıyor ve üç ajans da kuralı nihai hale getirmek için canla başla çalışıyor.
Kongre’nin Federal Rezerv Kurulu’na toplulukların ihtiyaçlarını ve ihtiyaçlarını göz önünde bulundurması talimatını verdiği bir başka alan da banka birleşmelerini gözden geçirmemizdir. Daha önce de söylediğim gibi, birleşmeler canlı endüstrilerin bir özelliğidir, ancak firmaların birleşme yoluyla elde etmeye çalıştıkları avantajlar, ortaya çıkan risklere ve topluluğa olan maliyet ve faydalara karşı tartılmalıdır. Banka birleşmeleri için kolaylık ve ihtiyaç faktörüne ilişkin değerlendirmemizi iyileştirmek için yapabileceğimiz önemli işler olabilir.
Güvenlik ve sağlamlık düzenlemelerimizin finansal katılımı gereksiz yere engellememesini sağlamada da önemli bir rolümüz var. Örneğin, bankalar belirli sınırlara tabi olarak kamu refahı yatırımları olarak adlandırılan düşük ve orta gelirli toplulukları destekleyen yatırımlar yapabilir. Yeni Pazarlar Vergi Kredileri ve benzeri kredileri kullanan devlet üyesi bankaların kamu refahı yatırım tavanlarını hesaplamaya yönelik yaklaşımımızı değiştirmeyi planlıyoruz; Acil Sermaye Yatırım Programı fonları kullanıma sunuldukça, düzenleyici kurumların, denetçilerimizin bu yeni programlar kapsamında yürütülen çalışmalar hakkında bilgilendirilmelerini ve bilgi sahibi olmalarını sağlamada önemli bir rolü vardır.
Duyarlı Ürünler (Responsive Products)
Son olarak, müşteri ihtiyaçlarına yanıt veren ürünler geliştirme ihtiyacına dönelim. Birçoğunun söylediği gibi, fakir olmak pahalıdır. Ve birçok fakir insan, acil bir durumda onları idare edecek tasarruf gibi herhangi bir mali bolluğa sahip değildir. Gevşeklik olmaması genellikle küçük bir sorunun daha büyük sorunlara dönüşebileceği anlamına gelir. Sonuç olarak, düşük ve orta gelirli tüketiciler genellikle ihtiyaçları karşılamaya yardımcı olabilen ancak genellikle yüksek maliyetli olan ve borç tuzaklarına yol açabilen avans kredileri gibi alternatif finansal hizmetleri kullanırlar. Geleneksel bankaların ve misyon odaklı kuruluşların bu boşluğu doldurma fırsatı var, ancak etkili olmaları için, bu ihtiyaçları daha güvenli ve daha adil bir şekilde karşılayan ürün ve hizmetleri sağlamak için tüketici tercihlerini ve davranışlarını anlamaları gerekiyor.
Müşteri tercihinden başlayarak, hızın anahtar olabileceğini biliyoruz. Gelir kesintisi ve beklenmeyen masraflar, düşük ve orta gelirli hanelerde daha yaygındır ve bir krediye hızlı erişim büyük fark yaratabilir. Uygun önlemlerle, kredi notu düşük olan tüketicilere teminatsız küçük dolar kredisi, insanların bu ihtiyacı karşılamalarına yardımcı olmak açısından çok önemli olabilir. (31) Bankaların, hesap verilerini kredi sağlanmasına dahil ederek bazı mevcut müşterilere küçük dolar kredileri sunmaya başladıklarını gördük. Şimdi bu alanda artan sayıda ek banka var. Bu ürünlere genellikle bankanın süreci kolaylaştıran ve kararları hızlandıran çevrimiçi arayüzü aracılığıyla erişilebilir. Bunlardan bazıları yüksek maliyetli ürünler olarak görülebilse de, yine de avans kredilerinden veya birçok bankanın kredili mevduat koruması için talep ettiği maliyetten daha az maliyetlidir.
Ödeme sistemlerinin operatörü ve düzenleyicisi olarak Federal Rezerv, daha hızlı ödemelerde de bir role sahiptir. Yaygın olarak benimsendikten sonra bankaların müşterilerine düşük maliyetle anında para gönderme ve alma olanağı sunmalarını daha iyi sağlayacak olan FedNow’u başlatmak için çalışıyoruz. Çek takası ile ilgili kurallarımızı güncelleyerek de bir fark yaratabiliriz, böylece hala çek alan tüketiciler ve küçük işletmeler fonlarına zamanında erişebilir. Ve elbette, tüketicilerin güvenli bir şekilde ödeme yapma konusunda endişelenmelerine gerek kalmaması için güçlü tüketici korumalarına ihtiyacımız vardır.
Bank On girişimi, hem müşteri tercihlerini karşılayan banka hesabı özelliklerini belirlemede hem de bu hesapları tüketicilere ulaştırmada oldukça başarılı oldu. Şiddetle tavsiye edilen özellikler arasında düşük minimum bakiyeler, kredili mevduat ücreti olmaması, güçlü işlem seçenekleri ve çevrimiçi fatura ödeme yer alır. (32) Ülke genelinde 46 binden fazla banka ve kredi birliği şubesi şu anda Bank On sertifikalı hesaplar sunuyor ve 2021 yılında 5,8 milyondan fazla Bank On onaylı hesap açık ve aktifti. (33)
Ürün tasarımı, müşteri tercihini göz önünde bulundurmanın yanı sıra, zayıf mali karar almaya yol açabilecek önyargılara eğilmeye değil, bunlara karşı koymaya yardımcı olmalıdır. (34) Bunların farkında olmak, bankaların müşterilerinin riskleri daha iyi anlamalarına ve bu sorunları daha da kötüleştirmeden üstesinden gelmek için tasarlanmış ürünleri yapılandırmalarına yardımcı olabilir. Örneğin, bankalar kredili mevduat politikalarının mali kararları şeffaf ve adil bir şekilde çerçevelemesini sağlamalı ve beklenmedik ve yüksek ücretlerden kaçınmalıdır. (35) Müşteriler, yanlışlıkla kredili mevduat hesaplarından kaçınabilmeleri için bakiyeler hakkında zamanında bilgi ile güçlendirilmelidir ve en iyi uygulama, müşterilerin kredili mevduatlarını iyileştirmeleri için bir ödemesiz dönemde oluşturulur. Bazı bankalar kredili mevduat ücretlerini tamamen kaldırdı.
Düzenleyicilerin, yolun doğru kurallarını tasarlarken hem insanların karar verme sürecini hem de piyasa bağlamını anlamaları gerekir. Düzenleyicilerin ayrıca, kredi aracılığına erişimi artırma ve yanlılığı azaltma vaadini yerine getiren nakit akışı yüklenimi ve alternatif veriler, yeni kredi modelleri ve diğer teknolojiler gibi tekniklerle de ilgilenmesi gerekir. (36)
Finansal kurumların iş gücündeki çeşitlilik de finansal kapsayıcılık için önemlidir. Örneğin, azınlık kredi memurları ile çalışmak, azınlık borçlular için kredi erişimini iyileştirir; bu da, kredi memurları arasında azınlıkların yeterince temsil edilmemesinin, azınlıkların krediye erişimini olumsuz yönde etkilediğini gösterir. (37) Ve biz düzenleyiciler de kendi çeşitliliğimize odaklanmalıyız.
Sonuç
Sonuç olarak, bugün borç verme, toplulukları destekleme ve müşteri ihtiyaçlarını karşılamak için ürün ve hizmetler geliştirmede ayrımcılığı ele almak için sahip olduğumuz araçları kullanmaya odaklandım. Başta da söylediğim gibi bunlar kolay çözümü olmayan karmaşık sorunlar ama biz üzerimize düşeni yapmakla yükümlüyüz. Oynamamız gereken son bir önemli rol, bu konularda farkındalığı teşvik etmektir ve bu tür konferanslar bu açıdan çok büyük değere sahiptir. Bu bağlamda, Hope ve Jackson Eyalet Üniversitesi’ne bugünkü etkinliğe ev sahipliği yaptıkları için bir kez daha teşekkür etmek istiyorum ve sorularınızı sabırsızlıkla bekliyorum.
Yavuz Akbulak
1966 yılında, Gence-Borçalı yöresinden göç etmiş bir ailenin çocuğu olarak Ardahan/Çıldır’da doğdu. 1984 yılında yapılan sınavda Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Maliye bölümünü kazandı. 1985 yılında Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Maliye bölümüne yatay geçiş yaptı ve 1988’de Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Maliye bölümünü birincilikle, Fakülteyi ise 11’inci olarak bitirdi.
1997 yılında Amerika Birleşik Devletleri’nin Denver şehrinde yer alan ‘Spring International Language Center’da; 65’inci dönem müdavimi olarak 2008-2009 döneminde Milli Güvenlik Akademisi’nde (MGA) eğitim gördü ve MGA’dan dereceyle mezun oldu. MGA eğitimi esnasında ‘Sınır Aşan Sular Meselesi’, ‘Petrol Sorunu’ gibi önemli başlıklarda bilimsel çalışmalar yaptı.
• Türkiye’de Yatırımların ve İstihdamın Durumu ve Mevcut Ortamın İyileştirilmesine İlişkin Öneriler (Maliye Hesap Uzmanları Vakfı Araştırma Yarışması İkincilik Ödülü);
• Türk Sosyal Güvenlik Sisteminde Yaşanan Sorunlar ve Alınması Gereken Önlemler (Maliye Hesap Uzmanları Vakfı Araştırma Yarışması İkincilik Ödülü, Sevinç Akbulak ile birlikte);
• Kayıp Yıllar: Türkiye’de 1980’li Yıllardan Bu Yana Kamu Borçlanma Politikaları ve Bankacılık Sektörüne Etkileri (Bankalar Yeminli Murakıpları Vakfı Eser Yarışması, Övgüye Değer Ödülü, Emre Kavaklı ve Ayça Tokmak ile birlikte),
• Türkiye’de Sermaye Piyasası Araçları ve Halka Açık Anonim Şirketler (Sevinç Akbulak ile birlikte) ve
• Türkiye’de Reel ve Mali Sektör: Genel Durum, Sorunlar ve Öneriler (Sevinç Akbulak ile birlikte)
başlıklı kitapları yayımlanmıştır.
• Anonim Şirketlerde Kâr Dağıtımı Esasları ve Yedek Akçeler (Bilgi Toplumunda Hukuk, Ünal TEKİNALP’e Armağan, Cilt I; 2003),
• Anonim Şirketlerin Halka Açılması (Muğla Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Tartışma Tebliğleri Serisi II; 2004)
ile
• Prof. Dr. Saim ÜSTÜNDAĞ’a Vefa Andacı (2020), Cilt II;
• Prof. Dr. Saim Üstündağ’a İthafen İlmi Makaleler (2021);
• Prof. Dr. Saim Üstündağ’a İthafen İlmi Makaleler II (2021);
• Sosyal Bilimlerde Güncel Gelişmeler (2021);
• Ticari İşletme Hukuku Fasikülü (2022);
• Ticari Mevzuat Notları (2022);
• Bilimsel Araştırmalar (2022);
• Hukuki İncelemeler (2023);
• Prof. Dr. Saim Üstündağ Adına Seçme Yazılar (2024);
• Hukuka Giriş (2024);
• İşletme, Pazarlama ve Hukuk Yazıları (2024),
• İnterdisipliner Çalışmalar (e-Kitap, 2025)
başlıklı kitapların bazı bölümlerinin de yazarıdır.
1992 yılından beri Türkiye’de yayımlanan otuza yakın Dergi, Gazete ve Blog’da 3 bini aşkın Telif Makale ve Telif Yazı ile tamamı İngilizceden olmak üzere Türkçe Derleme ve Türkçe Çevirisi yayımlanmıştır.
1988 yılında intisap ettiği Sermaye Piyasası Kurulu’nda (SPK) uzman yardımcısı, uzman (yeterlik sınavı üçüncüsü), başuzman, daire başkanı ve başkanlık danışmanı; Özelleştirme İdaresi Başkanlığı GSM 1800 Lisansları Değerleme Komisyonunda üye olarak görev yapmış, ayrıca Vergi Konseyi’nin bazı alt çalışma gruplarında (Menkul Sermaye İratları ve Değer Artış Kazançları; Kayıt Dışı Ekonomi; Özkaynakların Güçlendirilmesi) yer almış olup; halen başuzman unvanıyla SPK’da çalışmaktadır.
Hayatı dosdoğru yaşamak ve çalışkanlık vazgeçilmez ilkeleridir. Ülkesi ‘Türkiye Cumhuriyeti’ her şeyin üstündedir.