1.a Giriş
Amerika Birleşik Devletleri (ABD) İç Gelir İdaresi (IRS), yıllık temelde, ‘vergi destekleri ilerlemesi’ (bracket creep) olarak adlandırılan hadiseyi önlemek amacıyla enflasyon için 60’tan fazla vergi hükmünü ayarlamaktadır. Vergi destekleri, insanlar gerçek gelirlerindeki herhangi bir artış yerine daha yüksek gelir vergisi dilimlerine itildiğinde veya enflasyon nedeniyle indirim/yardım ve kesintilerden (credits and deductions) düşük değere sahip olduklarında meydana gelmektedir.
IRS, 2018 yılından önce enflasyon ölçüsü olarak Tüketici Fiyat Endeksini (TÜFE; Consumer Price Index) kullanıyorken; 2017 yılı Vergi Kesintileri ve İş Kanunu (Tax Cuts and Jobs Act-TCJA) ile birlikte gelir eşiklerini, vergi kesintisi tutarlarını ve vergi yardımı değerlerini buna göre ayarlamak için artık Zincirli Tüketici Fiyat Endeksini (C-CPI; Chained Consumer Price Index) kullanmaktadır. Yeni enflasyon düzeltmeleri, vergi mükelleflerinin 2024 yılının başlarında vergi beyannamesi verecekleri 2023 yılı mali yılı için geçerlidir.
2. 2023 Yılı Federal Gelir Vergisi Destekleri ve Oranları (Federal Income Tax Brackets and Rates)
2023 yılında tüm vergi dilimleri ve tüm beyannameler için gelir eşikleri/limitleri enflasyona göre ayarlanacak ve aşağıdaki gibi olacaktır (Tablo 1).
2023’te yedi federal gelir vergisi oranı vardır: %10, %12, %22, %24, %32, %35 ve %37.
%37’lik en yüksek marjinal gelir vergisi oranı, vergiye tabi geliri bekarlar için 539.900 ABD dolarının üzerinde ve müşterek başvuruda bulunan evli çiftler için 693.750 doların üzerinde olan vergi mükelleflerini etkileyecektir.
3. Standart Vergi Kesintisi ve Bireysel Vergi İstisnası (Standard Deduction and Personal Exemption)
Standart vergi kesintisi, tek başvuru sahipleri için 900 dolar, ortak başvurular içinse 1.800 dolar artacaktır (Tablo 2). 2023 yılı için bireysel vergi istisnası “0” dolar olarak kalacaktır [bireysel vergi istisnasını ortadan kaldırmak, 2017 tarihli Vergi Kesintileri ve İş Kanunu’nun bir parçasıydı].
4. Alternatif Asgari Vergi (Alternative Minimum Tax-AMT)
Alternatif Asgari Vergi, yüksek gelirli gerçek kişi vergi mükelleflerinin gelir vergisinden kaçınmalarını önlemek için 1960’larda oluşturulmuştur. Bu paralel vergi geliri sistemi, yüksek gelirli vergi mükelleflerinin vergi borçlarını iki kez hesaplamasını gerektirir: biri olağan gelir vergisi sistemi altında, ikincisi AMT kapsamında. Vergi mükelleflerinin daha sonra bu ikisinden daha yüksek olanı ödemeleri gerekir.
AMT, Alternatif Asgari Vergi Matrahı (Alternative Minimum Taxable Income-AMTI) adı verilen alternatif bir vergi matrahı tanımı kullanır. Düşük ve orta gelirli vergi mükelleflerinin AMT’ye tabi olmalarını önlemek için, vergi mükelleflerinin gelirlerinin önemli bir kısmını AMTI’den istisna tutmalarına izin verilmektedir. Ancak, bu istisna yüksek gelirli vergi mükellefleri için aşamalı olarak kaldırılmaktadır. AMT iki oranda alınır: %26 ve %28.
2023 yılı için AMT istisna tutarı bekarlar için 81.300 dolar ve müşterek başvuruda bulunan evli çiftler için 126.500 dolardır (Tablo 3).
2023 yılında, %28’lik AMT oranı, tüm vergi mükellefleri için 220.700 dolar tutarındaki fazla AMTI için geçerlidir (ayrı beyanname veren evli çiftler için 110.350 dolardır). AMT istisnaları, AMTI, tek başvuru sahipleri için 578.150 dolara ve müşterek başvuruda bulunan evli vergi mükellefleri için 1.156.300 dolara ulaştığında kazanılan dolar başına 25 sentten aşamalı olarak kaldırılmaktadır (Tablo 4).
5. Müktesep Gelir Vergisi Yardımı (Earned Income Tax Credit-EITC)
Tek ve ortak başvuru sahipleri için 2023 yılında maksimum Müktesep Gelir Vergisi Yardımı (EITC), başvuru sahibinin çocuğu yoksa 560 dolardır (Tablo 5). Maksimum indirim, bir çocuk için 3.995 dolar, iki çocuk için 6.604 dolar ve üç veya daha fazla çocuk için 7.430 dolardır.
6. Vergilendirmede Çocuk Yardımı (Child Tax Credit)
Nitelikli çocuk başına maksimum Çocuk Yardımı 2.000 dolardır ve enflasyona göre ayarlanmamıştır. Çocuk Yardımının iade edilebilir kısmı enflasyona göre ayarlanmış olup, 2023 yılı için 1.500 dolardan 1.600 dolara yükselecektir.
7. Uzun Vadeli Sermaye Kazançlarına İlişkin Vergi Oranları ve Vergi Destekleri (Long-term Capital Gains Tax Rates & Brackets)
Uzun vadeli sermaye kazançları, normal gelirden farklı vergi destekleri ve oranları kullanılarak vergilendirilir (Tablo 6)
8. Nitelikli İşletme Gelirine İlişkin Vergi Kesintisi/Madde 199A (Qualified Business Income Deduction/Sec. 199A)
2017 tarihli Vergi Kesintileri ve İş Kanunu (TCJA), doğrudan geçişli işletmeler için %20’lik bir vergi kesintisi içermektedir. Geliri 182.100 doların (veya ortak başvuru sahipleri için 364.200 doların) üzerinde olan vergi mükellefleri için kesintiye ilişkin sınırlar, 2023 yılında aşamalı olarak uygulanmaya başlayacaktır (Tablo 7).
9. Hediyeler için Yıllık Vergi Dışı Tutma Eşiği (Annual Exclusion for Gifts)
2023 yılında, herhangi bir gerçek kişiye verilen ilk 17.000 dolarlık hediye, 16.000 dolardan başlayarak vergiden istisna tutulacaktır. ABD vatandaşı olmayan eşlere verilen hediyeler için vergi dışı tutma eşiği ise 164.0
* Bu yazıda yer alan görüşler yazarına ait olup çalıştığı kurumu bağlamaz, yazarın çalıştığı kurum veya göreviyle ilişki kurulmak suretiyle kullanılamaz. Yazıdaki tüm hatalar, kusurlar, noksanlıklar ve eksiklikler yazarına aittir.
İşbu yazı başlığında yararlanılan başlıca kaynaklar şunlardır:
- Alex Durante, 2023 Tax Brackets, Tax Foundation, October 18, 2022, < https://taxfoundation.org/2023-tax-brackets/ > erişim tarihi 19 Ekim 2022
- Alicia Adamczyk, Here are the federal income tax rates and brackets for 2023, Fortune, October 18, 2022, < https://fortune.com/2022/10/18/federal-income-tax-rates-and-brackets-for-2023/ > erişim tarihi 19 Ekim 2022
- IRS provides tax inflation adjustments for tax year 2023, IRS, October 18, 2022, < https://www.irs.gov/newsroom/irs-provides-tax-inflation-adjustments-for-tax-year-2023 > erişim tarihi 19 Ekim 2022
- Janet Novack, IRS Sets Higher 2023 Tax Brackets, Standard Deductions And Other Inflation Adjustments, Forbes, Oct 18, 2022, < https://www.forbes.com/sites/janetnovack/2022/10/18/irs-sets-higher-2023-tax-brackets-standard-deductions-and-other-inflation-adjustments/?sh=35ce26831386 > erişim tarihi 19 Ekim 2022
Yavuz Akbulak
1966 yılında, Gence-Borçalı yöresinden göç etmiş bir ailenin çocuğu olarak Ardahan/Çıldır’da doğdu. 1984 yılında yapılan sınavda Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Maliye bölümünü kazandı. 1985 yılında Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Maliye bölümüne yatay geçiş yaptı ve 1988’de Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Maliye bölümünü birincilikle, Fakülteyi ise 11’inci olarak bitirdi.
1997 yılında Amerika Birleşik Devletleri’nin Denver şehrinde yer alan ‘Spring International Language Center’da; 65’inci dönem müdavimi olarak 2008-2009 döneminde Milli Güvenlik Akademisi’nde (MGA) eğitim gördü ve MGA’dan dereceyle mezun oldu. MGA eğitimi esnasında ‘Sınır Aşan Sular Meselesi’, ‘Petrol Sorunu’ gibi önemli başlıklarda bilimsel çalışmalar yaptı.
• Türkiye’de Yatırımların ve İstihdamın Durumu ve Mevcut Ortamın İyileştirilmesine İlişkin Öneriler (Maliye Hesap Uzmanları Vakfı Araştırma Yarışması İkincilik Ödülü);
• Türk Sosyal Güvenlik Sisteminde Yaşanan Sorunlar ve Alınması Gereken Önlemler (Maliye Hesap Uzmanları Vakfı Araştırma Yarışması İkincilik Ödülü, Sevinç Akbulak ile birlikte);
• Kayıp Yıllar: Türkiye’de 1980’li Yıllardan Bu Yana Kamu Borçlanma Politikaları ve Bankacılık Sektörüne Etkileri (Bankalar Yeminli Murakıpları Vakfı Eser Yarışması, Övgüye Değer Ödülü, Emre Kavaklı ve Ayça Tokmak ile birlikte),
• Türkiye’de Sermaye Piyasası Araçları ve Halka Açık Anonim Şirketler (Sevinç Akbulak ile birlikte) ve
• Türkiye’de Reel ve Mali Sektör: Genel Durum, Sorunlar ve Öneriler (Sevinç Akbulak ile birlikte)
başlıklı kitapları yayımlanmıştır.
• Anonim Şirketlerde Kâr Dağıtımı Esasları ve Yedek Akçeler (Bilgi Toplumunda Hukuk, Ünal TEKİNALP’e Armağan, Cilt I; 2003),
• Anonim Şirketlerin Halka Açılması (Muğla Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Tartışma Tebliğleri Serisi II; 2004)
ile
• Prof. Dr. Saim ÜSTÜNDAĞ’a Vefa Andacı (2020), Cilt II;
• Prof. Dr. Saim Üstündağ’a İthafen İlmi Makaleler (2021);
• Prof. Dr. Saim Üstündağ’a İthafen İlmi Makaleler II (2021);
• Sosyal Bilimlerde Güncel Gelişmeler (2021);
• Ticari İşletme Hukuku Fasikülü (2022);
• Ticari Mevzuat Notları (2022);
• Bilimsel Araştırmalar (2022);
• Hukuki İncelemeler (2023);
• Prof. Dr. Saim Üstündağ Adına Seçme Yazılar (2024);
• Hukuka Giriş (2024);
• İşletme, Pazarlama ve Hukuk Yazıları (2024),
• İnterdisipliner Çalışmalar (e-Kitap, 2025)
başlıklı kitapların bazı bölümlerinin de yazarıdır.
1992 yılından beri Türkiye’de yayımlanan otuza yakın Dergi, Gazete ve Blog’da 3 bini aşkın Telif Makale ve Telif Yazı ile tamamı İngilizceden olmak üzere Türkçe Derleme ve Türkçe Çevirisi yayımlanmıştır.
1988 yılında intisap ettiği Sermaye Piyasası Kurulu’nda (SPK) uzman yardımcısı, uzman (yeterlik sınavı üçüncüsü), başuzman, daire başkanı ve başkanlık danışmanı; Özelleştirme İdaresi Başkanlığı GSM 1800 Lisansları Değerleme Komisyonunda üye olarak görev yapmış, ayrıca Vergi Konseyi’nin bazı alt çalışma gruplarında (Menkul Sermaye İratları ve Değer Artış Kazançları; Kayıt Dışı Ekonomi; Özkaynakların Güçlendirilmesi) yer almış olup; halen başuzman unvanıyla SPK’da çalışmaktadır.
Hayatı dosdoğru yaşamak ve çalışkanlık vazgeçilmez ilkeleridir. Ülkesi ‘Türkiye Cumhuriyeti’ her şeyin üstündedir.