‘Hukuki Belirsizlik Ekonomisi’ (The Economics of Legal Uncertainty) adlı makalede, yasal belirsizliklerin ekonomik faaliyetleri nasıl etkilediği incelenmekte ve teorik olarak, yasal belirsizliklerin kendine özgü (yani çeşitlendirilebilir) veya sistematik (yani çeşitlendirilemez) olarak sınıflandırılabileceği gösterilmektedir. Örneğin, hakimlerin tercihlerindeki çeşitlilik, bireysel davaların sonuçlarını kendine özgü bir şekilde etkiler. Bir firma çok sayıda yasal davaya tabi ise, o zaman firma çeşitlendirilmiştir ve yalnızca tüm davaların ortalama sonucunu umursarken, bireysel davalar arasındaki kendine özgü değişkenliği umursamaz. Buna karşılık, yasalardaki değişiklikler veya içtihat oluşturan önemli hukuki kararlar, sistematik bir şekilde daha geniş bir hukuki davalar dizisinin sonuçlarını etkileyebilir.
Makalenin deneysel bölümünde ise, modelin tahminlerini Kore’deki iflas hukuku ve kredi piyasaları bağlamında test edilerek, iflas yargıçlarının borçlu-dostluklarındaki (debtor-friendliness) farklılıklara ve Kore’deki iflas mahkemeleri sisteminin (bankruptcy court system) sezgisel özelliklerine dayanan üç ampirik yasal belirsizlik ölçüsü geliştirilmiştir. Özellikle, yargıçlar iflas davalarına rastgele atandığından, belirli bir mahkemede iflas yargıçlarının borçlu-dostu davranışlarının standart sapması olarak kendine özgü yasal belirsizliği (idiosyncratic legal uncertainty) ölçülebilir. Ayrıca, firmalar yargıçları karar verme süreçlerinden öğrendiğinden ve bu bilgi yargıçlar görev sürelerinin sonunda değiştirildiğinde kaybolduğundan, sistematik yasal belirsizliği belirli bir mahkemede yargıçlar için gözlemlenen ortalama karar sayısı olarak ölçülür ve iflasa kadar geçen sürede hakimlerin değiştirilmesi planlanıyor.
Çalışmadaki model tarafından tahmin edildiği gibi, tüm yasal belirsizlik ölçümlerinin kredi piyasalarının büyüklüğündeki bir azalma ile ilişkili olduğu bulunmuştur. Bu etkiler, iflas sistemindeki yasal riske daha yüksek maruz kalmalarıyla tutarlı olarak, ekonomideki en riskli firmalar tarafından yönlendirilmektedir. Son olarak, makalede, faiz oranlarındaki farklılıkları incelerken, bankaların kendilerine özgü yasal belirsizlik kaynaklarını çeşitlendirmelerine olanak tanıyan çok sayıda iflas davasına müdahil olmaları nedeniyle, kredi arzının sistematik yasal belirsizlik kaynaklarına nispeten daha duyarlı olduğu gösterilmiştir.
Söz konusu makale analizleri, yasal belirsizliğin, iflas hukuku ve daha genel olarak yasal sistemlerin yanı sıra, firma politikaları ve piyasa yapısı için önemli sonuçları olan ekonomik faaliyet için zararlı olduğunu göstermektedir. Örneğin, elde edilen bulgular, yasa ve yönetmeliklerdeki sık değişikliklerin veya yargıçların yer değiştirmelerinin sistematik yasal belirsizlik yaratarak ekonomik faaliyeti baskıladığını ima etmektedir. Ayrıca, birçok hukuk sisteminin bir özelliği olan rastgele yargıç ataması, ekonomik faaliyete zarar veren kendine has yasal belirsizlikler üretmektedir. Ayrıca, yargıçların geçmiş kararları hakkındaki şeffaflık, piyasa katılımcılarının yargıçların tercihlerini öğrenmesine olanak tanımakta ve yasal belirsizliği azaltmaktadır. Firmalar, daha fazla yasal davaya maruz kalarak kendilerine özgü yasal belirsizliği çeşitlendirmelerine izin veren birleşmeler gibi büyüyerek kendilerine özgü yasal belirsizlik kaynaklarına maruz kalmalarını azaltabilirler. Aynı argüman çizgisi, bankalar veya sigorta şirketleri gibi daha küçük piyasa katılımcılarından yasal belirsizliği üstlenebilen ve çeşitlendirebilen aracılar için bir rol sağlar. Belirli bir piyasa için hangi tür yasal belirsizliğin daha önemli olduğu, bunun ne kadar sistematik olduğuna ve piyasa katılımcılarının yasal belirsizliği ne kadar iyi çeşitlendirebildiğine bağlıdır.
Yavuz Akbulak
1966 yılında, Gence-Borçalı yöresinden göç etmiş bir ailenin çocuğu olarak Ardahan/Çıldır’da doğdu. 1984 yılında yapılan sınavda Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Maliye bölümünü kazandı. 1985 yılında Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Maliye bölümüne yatay geçiş yaptı ve 1988’de Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Maliye bölümünü birincilikle, Fakülteyi ise 11’inci olarak bitirdi.
1997 yılında Amerika Birleşik Devletleri’nin Denver şehrinde yer alan ‘Spring International Language Center’da; 65’inci dönem müdavimi olarak 2008-2009 döneminde Milli Güvenlik Akademisi’nde (MGA) eğitim gördü ve MGA’dan dereceyle mezun oldu. MGA eğitimi esnasında ‘Sınır Aşan Sular Meselesi’, ‘Petrol Sorunu’ gibi önemli başlıklarda bilimsel çalışmalar yaptı.
• Türkiye’de Yatırımların ve İstihdamın Durumu ve Mevcut Ortamın İyileştirilmesine İlişkin Öneriler (Maliye Hesap Uzmanları Vakfı Araştırma Yarışması İkincilik Ödülü);
• Türk Sosyal Güvenlik Sisteminde Yaşanan Sorunlar ve Alınması Gereken Önlemler (Maliye Hesap Uzmanları Vakfı Araştırma Yarışması İkincilik Ödülü, Sevinç Akbulak ile birlikte);
• Kayıp Yıllar: Türkiye’de 1980’li Yıllardan Bu Yana Kamu Borçlanma Politikaları ve Bankacılık Sektörüne Etkileri (Bankalar Yeminli Murakıpları Vakfı Eser Yarışması, Övgüye Değer Ödülü, Emre Kavaklı ve Ayça Tokmak ile birlikte),
• Türkiye’de Sermaye Piyasası Araçları ve Halka Açık Anonim Şirketler (Sevinç Akbulak ile birlikte) ve
• Türkiye’de Reel ve Mali Sektör: Genel Durum, Sorunlar ve Öneriler (Sevinç Akbulak ile birlikte)
başlıklı kitapları yayımlanmıştır.
• Anonim Şirketlerde Kâr Dağıtımı Esasları ve Yedek Akçeler (Bilgi Toplumunda Hukuk, Ünal TEKİNALP’e Armağan, Cilt I; 2003),
• Anonim Şirketlerin Halka Açılması (Muğla Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Tartışma Tebliğleri Serisi II; 2004)
ile
• Prof. Dr. Saim ÜSTÜNDAĞ’a Vefa Andacı (2020), Cilt II;
• Prof. Dr. Saim Üstündağ’a İthafen İlmi Makaleler (2021);
• Prof. Dr. Saim Üstündağ’a İthafen İlmi Makaleler II (2021);
• Sosyal Bilimlerde Güncel Gelişmeler (2021);
• Ticari İşletme Hukuku Fasikülü (2022);
• Ticari Mevzuat Notları (2022);
• Bilimsel Araştırmalar (2022);
• Hukuki İncelemeler (2023);
• Prof. Dr. Saim Üstündağ Adına Seçme Yazılar (2024);
• Hukuka Giriş (2024);
• İşletme, Pazarlama ve Hukuk Yazıları (2024),
• İnterdisipliner Çalışmalar (e-Kitap, 2025)
başlıklı kitapların bazı bölümlerinin de yazarıdır.
1992 yılından beri Türkiye’de yayımlanan otuza yakın Dergi, Gazete ve Blog’da 3 bini aşkın Telif Makale ve Telif Yazı ile tamamı İngilizceden olmak üzere Türkçe Derleme ve Türkçe Çevirisi yayımlanmıştır.
1988 yılında intisap ettiği Sermaye Piyasası Kurulu’nda (SPK) uzman yardımcısı, uzman (yeterlik sınavı üçüncüsü), başuzman, daire başkanı ve başkanlık danışmanı; Özelleştirme İdaresi Başkanlığı GSM 1800 Lisansları Değerleme Komisyonunda üye olarak görev yapmış, ayrıca Vergi Konseyi’nin bazı alt çalışma gruplarında (Menkul Sermaye İratları ve Değer Artış Kazançları; Kayıt Dışı Ekonomi; Özkaynakların Güçlendirilmesi) yer almış olup; halen başuzman unvanıyla SPK’da çalışmaktadır.
Hayatı dosdoğru yaşamak ve çalışkanlık vazgeçilmez ilkeleridir. Ülkesi ‘Türkiye Cumhuriyeti’ her şeyin üstündedir.