Her gün hayat, düşünce yeniden başlıyor. Çalışma, üretim, yaratım devam ediyor. Daha çok iletişim, ilişki, başarım gerekiyor. Normatif dünyada, hukuk her şeyin ölçüsü /değeri olarak görev yapıyor. Hukuktaki ölçünüz/değeriniz hayatınızı kolaylaştırıyor, geliştiriyor veya zorlaştırıyor, sorunlaştırıyor.
Bilimin görevinin anlama ve açıklama[1] olduğu düşünüldüğünde, hukukun teorisi, uygulaması ve öğretisi açsından da özü açıklık ve anlaşılırlıktır. Yine hukuk, soyuttan somuta, yataydan dikeye açıklık ve anlaşılırlığı hedefler.
Açıklık, anlaşılırlık, hukukta bir kalite, doğruluk, başarı ölçüsü/değeridir. Doğru düşünmeyi normlayan genel mantık, hukuk mantığı kuralları ile hayatın bilgisi de bu hususu teyit eder. Açıklık ve anlaşılırlık; başlatma, sürdürme ve sonuçlandırma açısından da daima avantaj ve güvenilirlik tesisi eder.
Hans Kelsen’ın norm tanımlaması/anlamlaması[2] da “olması gereken” olarak, aynı düşüncenin bir başka ifadesidir. Hukuk bilimi ve hukuk normu bir bütünlük içinde görev yapar ve izlediği ana yol açıklık ve anlaşılırlıktır.
Açık ve anlaşılır olmayan bilimin/normun, davranışın,/işlemin/müessesenin yaşama/başarma ihtimali yoktur. Açıklık ve anlaşılırlığa ilişkin olumsuzluk/eksiklik, yetersizlikten kaynaklanıyor ise tamamlamak, kötü/eski gelenek/kültür/uygulamadan kaynaklanıyor ise derhal bunları terk etmek, insanı, haklarını ve hukukunu gözetmeyen uygulamadan kaynaklanıyorsa doğru hukuka geçmek, kişisel tutum, yönetim-strateji hatasına ve güncel olmayan eski bilgiye dayanıyorsa düzeltmek, bilgisizlik ve tembelliğe dayanıyorsa öğrenmek ve çalışkan olmak gerekir.
Açıklık, anlaşılırlık; hayatın, bilimin normundur ve hukukun özüdür. Açıklık ve anlaşılırlığa ilişkin her olumsuzluk ekonomik, sosyal, kültürel, psikolojik ve hukuki sorun için sayısız kapı açmak, zaman/değer/hak kaybı yaratmaktır.
Hukuk, içine doğduğumuz bir ilişkiler gerçeği[3]olarak olaylara doğru bakmayı, mantıklı/sağlıklı/bilimsel düşünmeyi, faydalı olanı, zarar/olumsuzluk yaratmayanı, insanı değerlerini/haklarını korumayı, adaleti ve gelişimi amaçlayarak açıklık ve anlaşılırlık özü oluşturmaktadır.
Açıklık ve anlaşılırlık; bilime, hukuka, insana/kuruma, başarıya, geleceğe değer/adalet katmaktır.
[1] Ayrıntı için bkz. SÖZER, A. N, “Bilim ve Hukuk”, MÜHFHAD, Y.2014, C.20, S.1, s.1081-1118 [https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/787596.]; Karasar, N, Bilimsel Araştırma Yöntemi, Ankara, 1999,s.8-9.
[2] Ayrıntı için bkz. ARIKAN, E , “Kelsen’in Saf Hukuk Kuramı ve Ötesi” . Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 17 (2020 ): 417-446 [https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1247543 ]; Kelsen, H, (Çev.E.UZUN), Saf Hukuk Kuramı, İstanbul,2016,s. 1 vd.
[3] Ayrıntı içim bkz. Aral, V, “Hukuk Nedir”, HFSA, 26.Kitap, İstanbul, 2014, s.19-31 [https://www.istanbulbarosu.org.tr/files/Yayinlar/Kitaplar/doc/HFSA26.pdf]
Antalya Barosu üyesidir. Lisans eğitimini Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesinde, yüksek lisans eğitimini Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Özel Hukuk Anabilim dalında tamamlamıştır.
“Adi Şirketin Yönetimi” adı taşıyan (master tezi) bir kitabı, 6 adet Uluslararası Kongrede, 16 adet de Ulusal Kongre ve Sempozyumlarda sunulmuş bildirisi ile 27 adet yayınlanmış hukuki makalesi/yazısı bulunmaktadır.
https://orcid.org/0000-0002-0738-9755