İnternet Ortamında Yayımlanan İlanlara Yönelik Bazı Bilgilerin Alınmasına İlişkin Esaslar*

1. Giriş

Vergiye uyum düzeyinin ve kayıt dışı ekonomi ile mücadelede etkinliğin artırılmasına hizmet etmek amacıyla vergi kanunları çerçevesinde vergiye tabi olay ve bu olaya ilişkin işlemlerin kavranabilmesi büyük önemi haizdir. Bu kapsamda, internet ortamında yayımlanan ilanlara yönelik bazı bilgilerin alınmasına ilişkin usul ve esaslar Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın (Gelir İdaresi Başkanlığı), 31.05.2022 tarihli ve 31852 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 538 sıra sayılı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile belirlenmiştir.

2. İnternet Ortamında Yayımlanan İlanlara Yönelik Bazı Bilgilerin Alınmasına İlişkin Esaslar

2.1. Yasal düzenlemeler

Vergi Usul Kanununun (VUK)^[1];

a) 149’uncu maddesinde, “Kamu idare ve müesseseleri (Kamu hizmeti ifa eden kurum ve kuruluşlar dahil) ile gerçek ve tüzelkişiler vergilendirmeye ilişkin olaylarla ilgili olarak Maliye ve Gümrük Bakanlığı ve vergi dairesince kendilerinden yazı ile istenecek bilgileri belli fasılalarla ve devamlı olarak yazı ile vermeye mecburdurlar.”,

b) Mükerrer 257’nci maddesinin birinci fıkrasında, “Maliye Bakanlığı;

….

4. Bu Kanunun 149’uncu maddesine göre devamlı bilgi vermek zorunda olanlardan istenilen bilgiler ile beyanname, bildirim, yazı, dilekçe, tutanak, rapor ve diğer belgelerin, şifre, elektronik imza veya diğer güvenlik araçları kullanılmak suretiyle internet de dahil olmak üzere her türlü elektronik bilgi iletişim araç ve ortamında verilmesine, beyanname, bildirim, yazı, dilekçe, tutanak, rapor ve diğer belgelerin yetki verilmiş gerçek veya tüzel kişiler aracı kılınarak gönderilmesi hususlarında izin vermeye, standart belirlemeye veya zorunluluk getirmeye, beyanname, bildirim, yazı, dilekçe, tutanak, rapor ve diğer belgeler ile bilgilerin aktarımında uyulacak format ve standartlar ile uygulamaya ilişkin usul ve esasları tespit etmeye, bu zorunluluk veya standartları beyanname, bildirim, yazı, dilekçe, tutanak, rapor ve diğer belgeler veya bilgi ve işlem çeşitleri, mükellef grupları ve faaliyet konuları itibarıyla ayrı ayrı uygulatmaya ya da belirlemeye, ….

….

7. Elektronik ticarette vergi güvenliğini sağlamak amacıyla elektronik ortamda ticari faaliyette bulunan gerçek ya da tüzel kişi hizmet sağlayıcılara ve/veya başkalarına ait iktisadi ve ticari faaliyetlerin yapılmasına elektronik ticaret ortamını sağlayan gerçek ve tüzel kişi aracı hizmet sağlayıcılara ticari faaliyetlerine ilişkin bildirim verme yükümlülüğü getirmeye, bildirimin içerik, format, standart, verilme süresi ve yöntemini belirlemeye, bunlarda değişiklik yapmaya, bildirim verme yükümlülüğünü iş hacmi, sektör, mükellef grupları, alış-satış tutarı, alım satıma konu mal ve hizmet türleri itibarıyla belirlemeye, başkalarına ait iktisadi ve ticari faaliyetlerin yapılmasına ilişkin bildirime konu bilgilerin aracı hizmet sağlayıcıları tarafından alınması zorunluluğunu getirmeye, bu bent kapsamındaki bilgi ve bildirimlerin elektronik ortamda muhafaza ve ibraz edilmesi yükümlülüğü getirmeye ve uygulamaya ilişkin diğer usul ve esasları belirlemeye,

….

yetkilidir. …”

hükümleri yer almaktadır.

2.2. 538 sıra sayılı VUK Genel Tebliği uygulamasında kullanılan tanımlar ve kısaltmalar

538 sıra sayılı VUK Genel Tebliği uygulamasında;

a) Aracı hizmet sağlayıcı: 23.10.2014 tarihli ve 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanunda (RG 05.11.2014/29166) tanımlanan başkalarına ait iktisadi ve ticari faaliyetlerin yapılmasına elektronik ticaret ortamını sağlayan gerçek ya da tüzel kişiyi,

b) Banka: 19.10.2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanununa (RG 01.11.2005/25983-Mükerrer) göre faaliyette bulunan bankaları,

c) Başkanlık: Gelir İdaresi Başkanlığını,

ç) BTRANS: Gelir İdaresi Başkanlığı Bilgi Transfer Sistemini,

d) İlan veren: İnternet ortamında kendisine ve/veya üçüncü kişilere yönelik her türlü ilanı veren gerçek ve tüzel kişiyi,

e) Ödeme hizmeti: 5411 sayılı Kanuna göre faaliyette bulunan bankalar aracılığıyla yapılan ödemeler ile 20.6.2013 tarihli ve 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanunun (RG 27.06.2013/28690) 12’nci maddesinde belirtilen hizmetleri,

f) Ödeme kuruluşu: 6493 sayılı Kanun kapsamında yetkilendirilmiş tüzel kişiyi,

g) Sosyal ağ sağlayıcı: 4.5.2007 tarihli ve 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanunun (RG 23.05.2007/26530) 2’nci maddesinde tanımlanan sosyal etkileşim amacıyla kullanıcıların internet ortamında metin, görüntü, ses, konum gibi içerikleri oluşturmalarına, görüntülemelerine veya paylaşmalarına imkan sağlayan gerçek veya tüzel kişileri,

ğ) Taşınır: 22.11.2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun (RG 08.12.2001/24607) 762’nci maddesi uyarınca mülkiyete konu olabilen eşyaları,

h) Taşınmaz: 4721 sayılı Kanunun 704’üncü maddesinde sayılan arazi, tapu kütüğünde ayrı sayfaya kaydedilen bağımsız ve sürekli haklar ile kat mülkiyeti kütüğüne kayıtlı bağımsız bölümleri,

ı) TCKN: Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarasını,

i) VKN: Vergi kimlik numarasını,

j) Yer sağlayıcı: 5651 sayılı Kanunun 2’nci maddesinde tanımlanan ve hizmet ve içerikleri barındıran sistemleri sağlayan veya işleten gerçek veya tüzel kişileri,

k) YKN: Yabancı kimlik numarasını,

ifade eder.

2.3. Sürekli bilgi verme zorunluluğu getirilenler ve bildirilecek bilgiler

Taşınır ve taşınmazlar ile mal ve hizmetlerin alınması, satılması veya kiralanmasının temin edilmesine yönelik olarak verilen ilanların yayımlanmasına aracılık eden aracı hizmet sağlayıcıları, sosyal ağ sağlayıcıları ile yer sağlayıcılar takvim yılının birer aylık süreleri içerisinde gerçekleştirmiş oldukları söz konusu işlemlere ilişkin olarak;

a) Verilen hizmetin sağlandığı internet adres veya adreslerini,

b) Hizmet verilen gerçek ya da tüzel kişilere ait ad soyad/unvan, TCKN/YKN/VKN bilgileri ile işyeri adres bilgilerini,

c) Hizmet verilenler adına gerçekleştirilen taşınır, taşınmaz, mal ve hizmet satış/kiralama işlemlerine ilişkin her bir tahsilat veya satış işlemi tutarı ve tarihi ile tahsil edilen tutarların aracılık hizmeti verilenlere ödenmesine ilişkin banka hesap bilgilerini,

ç) Başkanlık tarafından belirlenecek diğer bilgileri,

elektronik ortamda 538 sıra sayılı VUK Genel Tebliğinin 5’inci maddesinde (işbu yazıda 2.4. no.lu başlık) açıklanan yöntemle Başkanlık sistemlerine bildirmek zorundadır. Burada sayılanların, ödemelere ilişkin olarak satıcının/kiralayanın ticari temsilcisi olması sebebiyle ödemeye aracılık etmesi veya ödeme hizmetini bir dış hizmet olarak banka veya ödeme kuruluşundan alması bilgi verme yükümlülüğünü etkilemeyecektir.

Aracı hizmet sağlayıcıları, sosyal ağ sağlayıcıları ile yer sağlayıcılar üzerinden ilan verenler, verdikleri ilanlara yönelik olarak söz konusu sağlayıcıların bu madde kapsamında Başkanlığa bildirmek zorunda olduğu bilgileri bunlara vermek zorundadırlar. Verilen ilanın konusu olan taşınır, taşınmaz, mal veya hizmetlerin mülkiyetinin ilan veren dışındaki bir gerçek veya tüzel kişiye ait olması durumunda, mülkiyet sahibine ilişkin bilgilerin de aracı hizmet sağlayıcıları, sosyal ağ sağlayıcıları ile yer sağlayıcılara bildirilmesi zorunludur.

Aracı hizmet sağlayıcıları, sosyal ağ sağlayıcıları ile yer sağlayıcılar kendilerine üçüncü fıkra kapsamında bildirimde bulunmayan ilan verenlere ilişkin bilgileri 538 sıra sayılı VUK Genel Tebliğinin 5’inci maddesinde (işbu yazıda 2.4. no.lu başlık) belirtilen yöntemle Başkanlığa bildirecektir.

2.4. Verilecek bilgilere ilişkin format ve bilgi verme dönemi

538 sıra sayılı VUK Genel Tebliğinin 4’üncü maddesi (işbu yazıda 2.3. no.lu başlık) kapsamında sürekli bilgi verme yükümlülüğü getirilenlerin bildirmesi gereken bilgilere ilişkin veri format ve standardı Başkanlık tarafından BTRANS aracılığıyla duyurulacak ve bilgiler bu Sistem üzerinden Başkanlığa bildirilecektir.

538 sıra sayılı VUK Genel Tebliği kapsamında bildirilmesi zorunlu olan bilgiler Başkanlığa aylık olarak bildirilecektir. Bir aya ait bilgilerin, takip eden ayın son günü saat 23.59’a kadar bildirilmesi zorunludur.

Başkanlık, bildirilmesi zorunlu olan bilgilerin kapsam ve içeriğinin belirlenmesinde yetkili olup, bunlar ile bunlara ilişkin veri format ve standardında yapılacak değişiklikler BTRANS aracılığıyla duyurulacaktır.

2.5. Sorumluluk ve ceza uygulaması

İlan verenler, aracı hizmet sağlayıcıları, sosyal ağ sağlayıcıları ile yer sağlayıcıların 538 sıra sayılı VUK Genel Tebliği kapsamında bildirmek zorunda oldukları bilgileri bunlara temin etmek zorunda olduğu gibi bu bilgilerin doğruluğundan da sorumludurlar.

Aracı hizmet sağlayıcıları, sosyal ağ sağlayıcıları ile yer sağlayıcılar ilan verenlerin 538 sıra sayılı VUK Genel Tebliği gereğince temin etmeleri gereken bilgilerin kendilerine bildirilebilmesi için gerekli olan koşulları yerine getirmek zorundadır.

Aracı hizmet sağlayıcıları, sosyal ağ sağlayıcıları ile yer sağlayıcılar BTRANS aracılığıyla bildirdikleri bilgilerin doğruluğundan sorumlu oldukları gibi bu bilgileri Başkanlığın belirlemiş olduğu format, standart ve bildirim yöntemine uygun olarak bildirmek zorundadırlar.

Başkanlıkça belirlenen format, standart ve bildirim yöntemi haricinde bildirilen bilgiler kabul edilmeyecek ve bildirim yapılmamış sayılacaktır.

Bilgi verme zorunluluğu getirilenler, Başkanlık sistemine bildirmekle yükümlü oldukları bilgileri 213 sayılı Kanunun defter, kayıt ve belgeler için öngördüğü muhafaza süreleri içerisinde elektronik ortamda saklamak ve istenildiğinde elektronik araçlar ve ortamlar vasıtası ile ibraz etmekle yükümlüdürler.

538 sıra sayılı VUK Genel Tebliğinde yapılan düzenlemeler kapsamında bildirilmesi gereken bilgileri bildirmeyen, eksik veya yanıltıcı bildirimde bulunanlar ile 538 sıra sayılı VUK Genel Tebliği ile getirilen zorunluluklara uymayanlar hakkında 213 sayılı Kanunun ilgili ceza hükümleri tatbik olunur.

2.6. Diğer hususlar ve ilk bildirimin yapılması

2.6.1. Aracı hizmet sağlayıcıları, sosyal ağ sağlayıcıları ile yer sağlayıcıların ilk kez bildirim yapılacak tarihten önce BTRANS’ın kullanımına ilişkin başvurularını tamamlamaları gerekmektedir.

Aracı hizmet sağlayıcıları, sosyal ağ sağlayıcıları ile yer sağlayıcılar tarafından, 538 sıra sayılı VUK Genel Tebliği ile bildirilmesi zorunlu olan bilgilere yayımlanacak ilanlarda yer verilmesi zorunlu olmayıp, zorunluluk bu bilgilerin Başkanlığa bildirilmesine yöneliktir.

Başkanlık, 538 sıra sayılı VUK Genel Tebliğinde yer alan süreleri uzatmaya, bilgi verme dönemini bildirilecek bilgiler ve/veya mükellef grupları itibarıyla birlikte veya ayrı ayrı belirlemeye ve uygulamaya ilişkin usul ve esasları tespit etmeye yetkilidir.

2.6.2. 538 sıra sayılı VUK Genel Tebliği kapsamında sürekli bilgi verme yükümlülüğü getirilenler, ilk bildirimlerini ilk kez 2022 Haziran ayında verilen ilanlara ilişkin olarak 01.08.2022 tarihine (31.07.2022 tarihinin hafta sonuna isabet etmesi nedeniyle) kadar Başkanlığa yapmak zorundadır. 538 sıra sayılı VUK Genel Tebliği kapsamında sürekli bilgi verme yükümlülüğü getirilenlerin, söz konusu ilanların 538 sıra sayılı VUK Genel Tebliğinin 4’üncü ve 5’inci maddelerince (işbu yazıda 2.3. ve 2.4. no.lu başlıklar) bildirilmesi zorunlu olan bilgileri içerecek şekilde alınması için gerekli olan teknik çalışmaları en kısa sürede tamamlamaları gerekmektedir. Bahse konu ilanların mezkûr maddeler gereğince bu fıkra kapsamında bildirime konu edilebilmesi için ilan verenler tarafından ilanlara ilişkin ilave bilgi verilmesinin gerekmesi halinde bu durum ilan verenlere uygun yöntemlerle duyurulacak ve bu duyuruya rağmen bildirilmesi zorunlu olan bilgilerini tamamlamayanlar Başkanlığa bildirilecektir. 2022 Temmuz ve sonraki aylara ilişkin bildirimler 538 sıra sayılı VUK Genel Tebliğinin 5’inci maddesinde (işbu yazıda 4 no.lu başlık) yapılan açıklamalar uyarınca yapılacaktır.

538 sıra sayılı VUK Genel Tebliği kapsamında sürekli bilgi verme yükümlülüğü getirilenlerin 538 sıra sayılı VUK Genel Tebliğinin yayımlandığı tarih itibarıyla yayında olan ilanlar ile 538 sıra sayılı VUK Genel Tebliğinin yayımlandığı tarihten 31.05.2022 tarihine kadar (bu tarih dahil) ilk kez verilen ilanlara (bunlardan 538 sıra sayılı VUK Genel Tebliğinin yayımlandığı tarihten 31.05.2022 tarihine kadar yayından kaldırılanlar ile 2022 Haziran ayında yayını devam eden veya yayından kaldırılanlar dahil) ilişkin bildirimi 31.08.2022 tarihine kadar yapmaları gerekmektedir. Bu bildirimin yapılabilmesi için ilan verenler tarafından ilanlara ilişkin ilave bilgi verilmesinin gerekmesi halinde bu durum ilan verenlere uygun yöntemlerle duyurulacak ve bu duyuruya rağmen bildirilmesi zorunlu olan bilgilerini tamamlamayanlar Başkanlığa bildirilecektir.

3. Sonuç

538 sıra sayılı VUK Genel Tebliği ile taşınır ve taşınmaz alım/satım sitelerine, mal ve hizmetlerin alım/satımı ve kiralanmasına yönelik bilgileri Gelir İdaresi Başkanlığı’na (GİB) sürekli bildirme zorunluluğu getirilmiştir.

Anılan Genel Tebliğe göre, taşınır ve taşınmazlar ile mal ve hizmetlerin alınması, satılması veya kiralanmasına yönelik olarak verilen ilanların yayımlanmasına aracılık eden;

• Aracı hizmet sağlayıcıları,
• Sosyal ağ sağlayıcıları ile
• Yer sağlayıcılar

takvim yılının birer aylık süreleri içinde gerçekleştirdikleri söz konusu işlemlere ilişkin olarak GİB’e bildirimde bulunacaklardır.

Verilecek bilgiler;

• Hizmetin sağlandığı internet adreslerini,
• Hizmet verilen gerçek ya da tüzel kişilere ait bilgileri,
• Taşınır, taşınmaz, mal ve hizmet satış/kiralama işlemlerine ilişkin her bir tahsilat veya satış işlemi tutarı ve tarihi ile tahsil edilen tutarların aracılık hizmeti verilenlere ödenmesine ilişkin banka hesap bilgilerini

içerecek olup; GİB, belirlenecek başka bilgileri de isteyebilecektir.

Belirtilen internet sitelerine ilan verenler, verdikleri ilanlara yönelik olarak söz konusu sağlayıcıların bu madde kapsamında GİB’e bildirmek zorunda olduğu bilgileri bunlara vermek zorunda olacaklar. İlan verenler, bildirmek zorunda oldukları bilgilerin doğruluğundan da sorumlu olacaklar.

Söz konusu Genel Tebliğe eklenen geçici maddeye (işbu yazıda 2.6.2. no.lu başlık) göre, Genel Tebliğ kapsamında sürekli bilgi verme yükümlülüğü getirilenler, GİB’e ilk bildirimlerini ilk kez 2022 Haziran ayında verilen ilanlara ilişkin olarak 01 Ağustos 2022 tarihine kadar yapacaklardır.

Bu Genel Tebliğ kapsamında ayrıca bu yükümlülerin halen yayında olan ilanlar ile 31 Mayıs 2022 tarihine kadar ilk kez verilen ilanlara (bunlardan anılan Genel Tebliğin yayımlandığı tarihten 31 Mayıs 2022 tarihine kadar yayından kaldırılanlar ile 2022 Haziran ayında yayını devam eden veya yayından kaldırılanlar dahil) ilişkin bildirimi 31 Ağustos 2022 tarihine kadar yapmaları gerekmektedir.

* Bu yazıda yer alan görüşler yazarına ait olup çalıştığı kurumu bağlamaz, yazarın çalıştığı kurum veya göreviyle ilişki kurulmak suretiyle kullanılamaz. Yazıdaki tüm hatalar, kusurlar, noksanlıklar ve eksiklikler yazarına aittir.

[1] Vergi Usul Kanunu, Kanun Numarası: 213, Kanun Tarihi: 04.01.1961, RG 10.01.1961/10703, 11.01.1961/10704, 12.01.1961/10705