İsviçre Finansal Piyasalar Denetleme Kurumu*

“Sonsuz yaşayacakmış gibi öğrenin, yarın ölecekmiş gibi yaşayın.”

Mohandas Karamchand Gandhi (Hint hukukçu ve düşünür; 1869-1948)

İsviçre Finansal Piyasalar Denetleme Kurumu (Swiss Financial Market Supervisory Authority; FINMA), Federal İsviçre Finansal Piyasalar Denetleme Yasası’nda (Financial Market Supervision Act^[1]; FINMASA) düzenlenmiş olup, anılan yasanın 01 Ocak 2022 tarihi itibarıyla FINMA’ya ilişkin hükümleri (madde 5 ila madde 43) aşağıda sunulmaktadır.

İsviçre Federal Mali Piyasalar Denetleme Kurumu Yasası (Swiss Financial Market Supervisory Authority)

Başlık 2: Finansal Piyasalar Denetleme Kurumu (Financial Market Supervisory Authority)

Kısım 1: Genel Hükümler (General Provisions)

Madde 5: Yasal durumu, merkezi ve unvanı (legal form, seat and name)

(1) Mali piyasaları denetleyen kurum, Bern’de kendi tüzel kişiliğine ve resmi merkezine sahip bir kamu hukuku kurumudur.

(2) Unvanı a«İsviçre Finansal Piyasalar Denetleme Kurumu (FINMA)a»dur.

(3) Kurum kendisini, iyi kurumsal ve ekonomik yönetişim ilkelerine göre düzenler ve kendi hesaplarını tutar.

Madde 6: Görev (tasks)

(1) FINMA, denetimlerini mali piyasalara ilişkin kanunlar ile bu Kanuna göre yürütür.

(2) FINMA, denetim faaliyeti ile ilgili uluslararası görevleri de yerine getirir.

Madde 7: Düzenleme ilkeleri (principles of regulation)

(1) FINMA, aşağıdakileri yayınlayarak düzenleyici yetkilerini kullanır:

a. Mali piyasalar mevzuatında öngörüldüğü hallerde yönetmelikler ve

b. Mali piyasalar mevzuatının uygulanmasına ilişkin genelgeler.

(2) FINMA, kendisini mümkün olduğu kadar ilkelerin tanımıyla sınırlayarak, yalnızca denetim amacıyla gerekli olduğu ölçüde yönetmelik ve genelgeler çıkarır. Bunu yaparken, ağırlıkla federal yasayı ve özellikle de aşağıdakileri dikkate alır:

a. Denetlenen kişi ve kuruluşların düzenleme nedeniyle katlandıkları maliyetler;

b. Düzenlemenin rekabet, yenilikçi buluşlar ve İsviçre’nin finans merkezinin uluslararası rekabet gücü üzerindeki etkisi;

c. Denetlenen kişi ve kuruluşların farklı boyutları, karmaşıklıkları, yapıları, ticari faaliyetleri ve riskleri ile

d. Asgari uluslararası standartlar.

(3) FINMA, kendi kendisini düzenlemeyi destekler ve denetleme yetkileri çerçevesinde aynısını asgari standart olarak tanıyabilir ve uygulayabilir.

(4) Şeffaf bir düzenleyici süreç ve ilgili tarafların uygun katılımını sağlar.

(5) Bu ilkelerin uygulanmasına ilişkin yönergeler yayınlar. Bunu yaparken, Federal Finans Departmanı (FDF) ile istişare ederek hareket eder.

Kısım 2: Organizasyon (Organisation)

1’inci Bölüm: Yönetim Organları ve Personeli (Management Bodies and Staff)

Madde 8: Yönetim organları (management bodies)

FINMA’nın yönetim organları şunlardır:

a. Direktörler Kurulu;

b. Yönetim Kurulu;

c. Denetçi.

Madde 9: Direktörler Kurulu (board of directors)

(1) Direktörler Kurulu, FINMA’nın stratejik yönetim organı olup, aşağıdaki görevleri vardır:

a. FINMA’nın stratejik hedeflerini belirlemek ve bunları Federal Konsey’in onayına sunmak.

b. Çok önemli konularda kararlar almak.

c. FINMA’ya devredilen yönetmelikleri çıkarmak ve genelgelere karar vermek.

d. Yönetim Kurulu’nu denetlemek.

e. Bir iç denetim birimi kurmak ve iç kontrolleri sağlamak.

f. Yıllık raporu düzenlemek ve yayınlanmadan önce onaylanmak üzere Federal Konsey’e sunmak.

g. Federal Konsey’in onayına tabi olarak, İcra Kurulu Başkanını atamak.

h. Yönetim Kurulu üyelerini atamak.

i. Organizasyonel düzenlemeleri ve bilgilendirme faaliyetlerine ilişkin yönergeleri yayınlamak.

j. Bütçeyi onaylamak.

(2) Denetlenen kişi ve kuruluşlardan bağımsız yedi ila dokuz uzman üyeden oluşur. Yönetim Kurulu dört yıllık bir görev süresi için atanır; her üye ikinci kez yeniden atanabilir.

(3) Direktörler Kurulunu Federal Konsey atar. Bunu yaparken, her iki cinsiyetin de uygun şekilde temsil edilmesini sağlar. Başkan ve Başkan Yardımcısını atar. Ücret düzeyini belirler. 24 Mart 2000 tarihli Federal Personel Yasası’nın 6a maddesi hükmü kıyasen geçerlidir.

(4) Başkan, FINMA’nın görevlerinin yerine getirilmesinin çıkarına olmadıkça, başka herhangi bir ekonomik faaliyette bulunamaz veya herhangi bir federal veya kanton görevi üstlenemez.

(5) Federal Konsey, Direktörler Kurulu üyelerini görevden alır ve Direktörler Kurulu’nun, görevde kalma koşulları artık karşılanmıyorsa, İcra Kurulu Başkanı’nın işine son verme kararını onaylar.

Madde 10: Yönetim Kurulu (management board)

(1) Yönetim Kurulu, operasyonel yönetim organı olup, İcra Kurulu Başkanı tarafından yönetilir.

(2) Özellikle aşağıdaki görevleri vardır:

a. Örgütsel düzenlemelere uygun olarak kararlar vermek.

b. Direktörler Kurulu’nun kararlarına esas teşkil eden dosya ve materyalleri hazırlamak ve kendisine düzenli olarak, özel durumlarda ise ivedilikle raporlar sunmak.

c. Başka bir yönetim organına verilmeyen tüm görevleri yerine getirmek.

(3) Organizasyonel düzenlemelere ilişkin detayları da düzenler.

Madde 11: Denetim alanları (supervision areas)

(1) FINMA, denetim alanlarına ayrılmıştır. Detaylar, organizasyonel düzenlemelerde yer alır.

(2) Federal Konsey ve Direktörler Kurulu, çeşitli denetim alanlarının Direktörler ve Yönetim Kurullarında uygun şekilde temsil edilmesini sağlarlar.

Madde 12: Denetçi (auditor)

Dış denetçi, Federal Denetim Ofisi olup, Direktörler Kuruluna ve Federal Konseye, denetim sonuçları hakkında bir rapor sunar.

Madde 13: Personel (staff)

(1) FINMA personelinin istihdamı kamu hukuku hükümlerine tabidir.

(2) 24 Mart 2000 tarihli Federal Personel Kanununun 6a maddesi hükmü kıyasen geçerlidir.

(3) Personel için mesleki emeklilik planı, Federal Emeklilik Fonu mevzuatına tabidir.

(4) Yönetim Kurulu bir yönetmelikte şunları düzenler:

a. Personel istihdamı ve özellikle maaşlar, ek haklar, çalışma saatleri, sadakat yükümlülüğü ve işten çıkarma;

b. FINMA Emeklilik Fonu Ortak Komitesinin oluşumu, seçimi ve organizasyonu.

(5) Direktörler Kurulu, yönetmeliği onaylanmak üzere Federal Konseye sunar.

Madde 13a: Veri işleme (data processing)

(1) FINMA, özellikle aşağıdakiler için olmak üzere, bu Yasa uyarınca görevlerin yerine getirilmesi için çalışanlarına ilişkin verileri basılı kopyada veya bir veya daha fazla bilgi sisteminde işler:

a. Bir istihdam ilişkisinin oluşturulması, yürütülmesi ve sona erdirilmesi;

b. Personel ve ücret yönetimi;

c. Personel gelişimi;

d. Performans değerlendirme;

e. Hastalık ve kaza durumunda yeniden uyum önlemleri.

(2) Hassas kişisel veriler ve kişilik profilleri dahil olmak üzere, birinci fıkrada belirtilen görevlerin yerine getirilmesi için gerekli olan çalışanlarına ilişkin aşağıdaki verileri işleyebilir:

a. Kişisel detaylar;

b. Çalışma yeteneği ile ilgili sağlık durumu ayrıntıları;

c. Performans ve potansiyel bilgiler ile kişisel ve mesleki gelişime ilişkin veriler;

d. Sosyal güvenlik hukukunun uygulanmasına katılım çerçevesinde gerekli veriler;

e. İş ile ilgili dava dosyaları ve yetkililerin kararları.

(3) Aşağıdakiler ile ilgili olarak uygulama yönetmelikleri çıkarır:

a. Bilgi sistem(ler)inin mimarisi, organizasyonu ve işleyişi;

b. Verilerin işlenmesi, özellikle toplama, depolama, arşivleme ve imha etme;

c. Veri işleme yetkileri;

d. İkinci fıkra kapsamındaki veri kategorileri;

e. Veri koruma ve güvenlik.

Madde 14: Resmi gizlilik (official secrecy)

(1) Personel ve yönetim organları resmi konularda gizliliğe riayet ederler.

(2) Gizlilik yükümlülüğü, FINMA’nın bir yönetim organına üyeliğin veya istihdamın sona ermesinden sonra da geçerli olmaya devam eder.

(3) FINMA’nın yönetim organlarının personeli ve münferit üyeleri, FINMA’nın yetkisi olmaksızın, resmi görevleri sırasında öğrendikleri ve bunlarla ilgili olan hususları, taraflar, tanıklar veya bilirkişiler olarak, kanıt niteliğindeki duruşmalarda ve mahkeme işlemlerinde ifşa edemezler.

(4) Resmi gizlilik tüm FINMA acenteleri (denetim acenteleri, soruşturma acenteleri, yeniden yapılandırma acenteleri, tasfiye memurları, iflas idarecileri) için de geçerlidir.

2’nci Bölüm: Finansman ve Mali Bütçe (Funding and Financial Budget)

Madde 15: Finansman (funding)

(1) FINMA, bireysel durumlarda denetim işlemleri ve hizmetleri için ücret alır. Ayrıca, FINMA tarafından yapılan ve ücretlerin karşılanmayan maliyetlerini karşılamak amacıyla denetlenen kişi ve kuruluşlardan her denetim alanı için yıllık bir denetim ücreti alır.

(2) Denetim ücreti aşağıdaki ölçütlere göre değerlendirilir:

a. 8 Kasım 1934 tarihli Bankacılık Kanunu’nun 1a be 1b maddeleri, 15 Haziran 2018 tarihli Mali Müesseseler Kanunu’nun 2 maddesinin birinci fıkrasının ‘c’, ‘d’ ve ‘e’ bentleri ve 25 Haziran 1930 tarihli İpotek Kanunu kapsamında denetlenen kişi ve kuruluşların bilanço toplamları ve brüt kazançları esas alınır.

b. 23 Haziran 2006 tarihli Kolektif Yatırım Kuruluşları Yasası kapsamında denetlenen kişi ve kuruluşlar için, yönetilen varlıkların tutarı, brüt kazançları ve teşebbüsün büyüklüğü temel alınır.

c. 17 Aralık 2004 tarihli Sigorta Denetleme Kanunu kapsamındaki sigorta kuruluşları için tüm sigorta kuruluşlarının toplam prim gelirleri içindeki payları; sigorta acenteleri için, sayıları ve teşebbüsün büyüklüğü dikkate alınır.

d. 10 Ekim 1997 tarihli Kara Para Aklamayı Önleme Yasası (AMLA) kapsamındaki özdenetim kuruluşları için, brüt kazanç ve üye sayısı temel alınır.

e. Bu Yasanın 3 no.lu Başlığı uyarınca bir denetim kuruluşu için, tüm denetim kuruluşlarının denetlenen kişi ve kuruluşlarının toplam sayısına ilişkin olarak denetlenen kişi ve kuruluşlar tarafından muhasebeleştirilen pay belirleyicidir; gözetim ücreti ayrıca FINMA’nın denetlenen kişi ve kuruluşlardan kaynaklanan ve diğer ücretlere tabi olmayan masrafları da kapsar.

(3) Federal Konsey, denetim ücretinin sabit bir temel ücret ve değişken bir ek ücret olarak paylaştırılmasını öngörebilir.

(4) Ayrıntıları düzenler ve özellikle:

a. Değerlendirme ilkeleri;

b. Birinci fıkradaki denetim alanları ve

c. Denetim ücreti ile finanse edilecek maliyetlerin denetim alanları arasında paylaştırılması.

Madde 16: Yedek akçeler (reserves)

FINMA, makul bir süre içinde denetim faaliyetinin yerine getirilmesi için bir yıllık bütçeye eşdeğer bir tutarda yedek akçe ayırır.

Madde 17: Hazine (Treasury)

(1) Federal Finans İdaresi, FINMA’nın nakit (likit) varlıklarını merkezi Hazinenin bir parçası olarak yönetir.

(2) FINMA, likiditesini garanti altına almak için piyasa şartlarında kredi verir.

(3) Federal Finans İdaresi ve FINMA, işbirliğinin ayrıntılarını karşılıklı anlaşma ile belirler.

Madde 18: Muhasebe (accounting)

(1) FINMA’nın mali tabloları; varlıklarını ve yükümlülüklerini, kazançlarını ve maliyetlerini tam olarak açıklar.

(2) Mali tablolar; önemlilik, anlaşılırlık, tutarlılık ve temel sunum genel ilkelerini takip eder ve genel kabul görmüş standartlarına uygundur.

(3) Muhasebe standartlarından türetilen muhasebe ve değerleme kuralları da ayrıca açıklanır.

Madde 19: Sorumluluk (liability)

(1) FINMA’nın; yönetim organlarının, personelinin ve FINMA temsilcilerinin sorumluluğu, aşağıdaki ikinci fıkraya tabi olarak 14 Mart 1958 tarihli Devlet Sorumluluk Yasası’na tabidir.

(2) FINMA ve acenteleri yalnızca aşağıdaki durumlarda sorumludur:

a. Temel görevlerini ihlal etmişlerse ve

b. Kayıp veya hasar, denetlenen bir kişi veya kuruluşların görev ihlallerinden kaynaklanmamışsa.

Madde 20: Vergi muafiyeti (tax exemption)

(1) FINMA, Konfederasyon, kantonlar veya komünler tarafından her türlü vergilendirmeden muaftır.

(2) Federal mevzuatta yer alan:

a. Katma değer Vergisi;

b. Stopaj Vergisi;

c. Damga Vergileri,

hükümleri ise saklıdır.

3’üncü Bölüm: Bağımsızlık ve Denetim (Independence and Supervision)

Madde 21:

(1) FINMA, denetim faaliyetlerini özerk ve bağımsız olarak yürütür.

(2) Her yıl en az bir kez, denetim faaliyeti stratejisini ve finans merkezi politikasının güncel konularını Federal Konsey ile birlikte gözden geçirir.

(3) FDF aracılığıyla Federal Konsey ile ilgilenir.

(4) Ulusal Konsey ve Devletler Konseyi, denetimden sorumludurlar.

4’üncü Bölüm: Kamuya Yönelik Genel Bilgiler ve Veri İşleme (Information for the General Public and Data Processing)

Madde 22: Kamuya yönelik bilgiler (information for the general public)

(1) FINMA, denetim faaliyetleri ve denetim uygulamaları hakkında her yıl en az bir kez kamuyu bilgilendirir.

(2) Denetim açısından özel bir ihtiyaç olmadıkça ve özellikle bilgi gerekliyse, bireysel işlemler hakkında bilgi sağlamaz:

a. Piyasa katılımcılarının veya denetlenen kişi ve kuruluşların korunması için;

b. Yanlış veya yanıltıcı bilgileri düzeltmek için veya

c. İsviçre’nin finans merkezinin itibarını korumak için.

(3) FINMA, münferit işlemler hakkında bilgi verdiğinde, işlemlerin kapatıldığına dair derhal bildirimde bulunmalıdır. Bu, ilgili tarafın talebi üzerine vazgeçilebilir.

(4) FINMA, tüm bilgilendirme faaliyetlerinde ilgililerin kişilik haklarını dikkate alır. Kişisel veriler elektronik veya basılı biçimde yayınlanabilir.

Madde 23: Veri işleme ve genel rehber (data processing and public directory)

(1) Bu Kanun ve finansal piyasa kanunları kapsamındaki denetim faaliyetinin bir parçası olarak FINMA, özellikle hassas kişisel veriler ve kişilik profilleri dahil olmak üzere kişisel verileri işler ve ayrıntıları düzenler.

(2) Denetlenen kişi ve kuruluşların bir dizinini tutar. Halk bu rehbere elektronik ortamda erişebilir.

Kısım 3: Denetim Araçları (Supervisory Instruments)

1’inci Bölüm: Denetim (Audit)

Madde 24: İlke (principle)

(1) Finansal piyasa kanunları uyarınca (Madde 1/fıkra 1), FINMA denetimi ya kendisi yapar ya da aşağıdakilerin yapmalarını sağlar:

a. 16 Aralık 2005 tarihli Denetçi Gözetim Yasasının 9a maddesi hükmü uyarınca denetlenen kişi ve kuruluşlar ve Federal Denetim Gözetim Otoritesi tarafından atanan lisanslı bağımsız denetim şirketlerince veya

b. Madde 24a uyarınca denetçilerce.

(2) Denetim, özellikle denetlenen kişi ve kuruluşların alacaklılara, yatırımcılara, sigortalı kişilere yükleyebilecekleri riskler veya finansal piyasaların düzgün işleyişi ile ilgilidir. Denetim çalışmalarının tekrarından mümkün olduğunca kaçınılır.

(3) Borçlar Kanunu’nun 730b no.lu maddesinin ikinci fıkrası, denetim şirketlerinin gizliliğinin korunmasına kıyasen uygulanır.

(4) Birinci fıkranın ‘a’ bendi kapsamındaki denetimler ile ilgili olarak, Federal Konsey, denetimin içeriğinin, yürütülmesinin ve raporun biçiminin ana yönlerini düzenler. FINMA’ya teknik konularda uygulama hükümleri yayınlama yetkisi verebilir.

(5) Denetlenen kişi ve kuruluşlar denetim masraflarını üstlenir.

Madde 24a: Denetim acenteleri (audit agents)

(1) FINMA, denetlenen kişi ve kuruluşların denetimlerini yürütmek üzere bağımsız ve uygun niteliklere sahip bir kişiye de talimat verebilir.

(2) Denetçinin görevleri atanma sırasında belirtilir.

(3) Denetlenen kişi ve kuruluşlar, acentenin masraflarını üstlenirler.

Madde 25: Denetlenen kişi ve kuruluşların görevleri (duties of the audited supervised persons and entities)

(1) Denetlenen kişi ve kuruluşlar, bir denetim şirketinin veya FINMA’nın bir denetim temsilcisi ataması durumunda, bunların görevlerini yerine getirmeleri için gerekli olan tüm bilgi ve belgeleri kendilerine sağlarlar.

(2) Denetlenen kişi veya kuruluş, denetim şirketi seçimini de FINMA’ya bildirir.

Madde 26: –

Madde 27: Raporlama ve önlemler (reporting and measures)

(1) Denetim şirketi, FINMA’ya denetimleri hakkında bir rapor sunar. Denetim şirketi, denetlenen kişi veya kuruluşun üst yönetim organına raporun bir kopyasını verir.

(2) Denetim hükümlerinin ihlali veya diğer usulsüzlükler tespit edilirse, denetlenen kişi veya kuruluşa yasaya uyumun yeniden sağlaması için uygun bir süre verilir. Süreye uyulmaması durumunda FINMA bilgilendirilir.

(3) Denetim hükümlerinin ciddi şekilde ihlal edilmesi veya ciddi usulsüzlükler olması durumunda ise, denetim şirketi derhal FINMA’yı bilgilendirir.

Madde 28: Denetim şirketlerinin denetimi (supervision of the audit companies)

(1) –

(2) FINMA ve Federal Denetim ve Gözetim Kurumu, ilgili mevzuatın uygulanması için ihtiyaç duyulan tüm bilgi ve belgeleri birbirlerine sağlarlar.

Madde 28a: Denetim şirketinin atanması ve değiştirilmesi (appointment and change of the audit company)

(1) Lisanslama prosedürü kapsamındaki denetim ve diğer denetimler için iki farklı denetim firmasına talimat verilir.

(2) Gerekçeli durumlarda FINMA, denetlenen kişi veya kuruluşun denetim şirketini değiştirmesini talep edebilir.

(3) FINMA, ikinci fıkra uyarınca bir değişiklik emri vermeden önce Federal Denetim ve Gözetim Otoritesini bilgilendirir.

2’nci Bölüm: Diğer Denetim Araçları (Further Supervisory Instruments)

Madde 29: Bilgi verme ve raporlama yükümlülüğü (duty to provide information and to report)

(1) Denetlenen kişi ve kuruluşlar, FINMA’ya bunların denetim şirketleri ve denetçileri ile nitelikli yatırımcı olan veya denetlenen kişi ve kuruluşlarda önemli bir katılımı olan kişi veya şirketler, görevlerini yerine getirmek için ihtiyaç duyduğu tüm bilgi ve belgeleri sağlarlar.

(2) Denetlenen kişi ve kuruluşlar ile bunların denetimini yapan denetim şirketleri de denetim için büyük önem taşıyan herhangi bir olayı FINMA’ya derhal rapor ederler.

Madde 30: Dava açılmasına ilişkin bildirim (notice of the opening of proceedings)

Denetim hükümlerinin ihlal edildiğine dair emarelerin olması ve FINMA’nın dava açması durumunda, bu, taraflara bildirilir.

Madde 31: Yasaya uygunluğun yeniden sağlanması (restoration of compliance with the law)

(1) Denetlenen bir kişi veya kuruluşun bu Yasanın veya bir finansal piyasa yasasının hükümlerini ihlal etmesi veya başka herhangi bir usulsüzlük olması durumunda, FINMA yasaya uygunluğun yeniden sağlanmasını temin eder.

(2) Müşterilerin haklarının tehlikeye düştüğü durumlarda ise, FINMA denetlenen kişi veya kuruluşlardan teminat vermelerini isteyebilir.

Madde 32: Tespit kararı ve yedek performans (declaratory ruling and substitute performance)

(1) İşlemler, denetlenen kişi veya kuruluşun denetim hükümlerini ciddi şekilde ihlal ettiğini ortaya çıkarsa, ancak artık yasaya uyumu yeniden sağlamak için önlem alınmasına gerek kalmadığında, FINMA bir tespit kararı verebilir.

(2) Önceden bir uyarıdan sonra belirlenen süre içinde FINMA’nın uygulanabilir bir kararına uyulmaması durumunda, FINMA gerekli eylemi kendisi gerçekleştirebilir veya masrafları temerrüde düşen tarafa ait olmak üzere yaptırabilir.

Madde 33: Meslekten men (prohibition from practising a profession)

(1) FINMA, denetim hükümlerinin ciddi bir şekilde ihlal edildiğini tespit ederse, sorumlu kişinin denetimine tabi herhangi bir kişi veya kuruluşta yönetim sıfatıyla hareket etmesini yasaklayabilir.

(2) Meslekten men, beş yıla kadar bir süre için uygulanabilir.

Madde 33a: Bir faaliyette bulunma yasağı (prohibition from performing an activity)

(1) Aşağıdaki kişilerin finansal piyasa kanunlarının hükümlerini, uygulama esaslarını veya şirket içi direktifleri ciddi şekilde ihlal etmesi durumunda, FINMA bu kişilerin finansal araçlarda alım satım yapmasını veya belirli bir süre için müşteri danışmanı olarak hareket etmesini veya bu durumda kalıcı olarak yasaklayabilir:

a. Finansal araçların alım satımından sorumlu denetlenen kuruluşun çalışanları;

b. Müşteri danışmanı olarak hareket eden denetlenen kuruluşun çalışanları.

(2) Yasaklanan faaliyet, başka bir denetim makamının denetimi altındaki bir alandaki bir faaliyeti de kapsıyorsa, bu makama da danışılır ve karar hakkında bilgi verilir.

Madde 34: Denetim kararının yayınlanması (publication of the supervisory ruling)

(1) Denetim hükümlerinin ciddi bir şekilde ihlal edildiği durumlarda, FINMA nihai kararını, kararın yasal olarak yürürlüğe girmesinden sonra elektronik veya basılı olarak yayınlayabilir ve ilgili kişisel verileri açıklayabilir.

(2) Yayın bildirimi, alınan kararda yer alır.

Madde 35: Müsadere (confiscation)

(1) FINMA, denetlenen bir kişi veya kuruluş ya da yönetim pozisyonundaki sorumlu bir kişinin denetim hükümlerinin ciddi bir şekilde ihlali yoluyla elde ettiği karlara el koyabilir.

(2) Yukarıdaki hüküm, denetlenen bir kişi veya kuruluş ya da yönetim pozisyonundaki sorumlu bir kişi, denetim hükümlerinin ciddi bir şekilde ihlal edilmesi yoluyla bir kaybı önlemişse kıyas yoluyla uygulanır.

(3) El konulacak varlıkların kapsamının tespit edilemediği veya tespit edilmesi için orantısız bir çabanın gerekli olduğu durumlarda, FINMA bir tahminde bulunabilir.

(4) El koyma hakkı, yedi yıl sonra, sona erer.

(5) Ceza Kanunu’nun 70 ila 72’nci maddeleri kapsamındaki ceza hukuku müsaderesi, bu hüküm kapsamındaki müsadereden daha önceliklidir.

(6) El konulan mallar, zarara uğrayanlara ödenmedikçe Konfederasyona aktarılır.

Madde 36: Soruşturma ajanları (investigating agents)

(1) FINMA, denetlenen bir kişi veya kuruluşta denetim amaçlarıyla ilgili koşulları araştırmak veya emrettiği denetim önlemlerini uygulamak için (bir soruşturma görevlisi) bağımsız ve uygun niteliklere sahip bir kişi atayabilir.

(2) Soruşturma görevlisinin görevlerini atama sırasında belirtir. Denetlenen kişi veya kuruluşun yönetim organları yerine soruşturma görevlisinin ne ölçüde hareket edebileceğini belirler.

(3) Denetlenen kişi veya kuruluş, soruşturma görevlisinin tesislerine erişmesine izin verir ve kendisine, soruşturma görevlisinin görevlerini yerine getirmek için ihtiyaç duyduğu tüm bilgi ve belgeleri sağlar.

(4) Soruşturma görevlisinin masrafları denetlenen kişi veya kuruluş tarafından karşılanır. FINMA tarafından talimat verilmesi halinde, masrafları karşılamak için bir avans ödemesi yapılır.

Madde 37: Lisansın ve tanınmanın geri alınması (revocation of licence, withdrawal of recognition)

(1) FINMA, denetlenen bir kişi veya kuruluşun lisansını iptal eder veya faaliyetinin gerekliliklerini artık yerine getirmiyorsa veya denetim hükümlerini ciddi şekilde ihlal ediyorsa, tanınmasını geri çeker.

(2) İptal, geri çekme veya iptal durumunda, denetlenen kişi veya kuruluş faaliyetini yürütme hakkını kaybeder. İptal, geri çekme veya iptalin diğer sonuçları, geçerli finansal piyasa kanunlarına tabidir.

(3) Bu sonuçlar, denetlenen bir kişi veya kuruluş faaliyetini bir lisans, tanınma veya kayıt olmaksızın yürütürse kıyas yoluyla uygulanır.

3’üncü Bölüm: Yerel Makamlarla İşbirliği (Cooperation with Domestic Authorities)

Madde 38: Savcılık makamları (prosecution authorities)

(1) FINMA ve yetkili kovuşturma makamı, işbirliği kapsamında ve görevlerini yerine getirmek için ihtiyaç duydukları bilgileri değiş tokuş eder. Alınan bilgiler münhasıran ilgili görevleri yerine getirmek için kullanılır.

(2) Uygulanabilir ve gerekli olduğu ölçüde araştırmalar koordine edilir.

(3) FINMA, örf ve adet hukuku suçları ve kabahatleri veya bu Kanuna veya mali piyasa kanunlarına karşı işlenen suçlar hakkında bilgi edindiğinde, yetkili kovuşturma makamlarını bilgilendirir.

Madde 39: Diğer yerel otoriteler (other domestic authorities)

(1) FINMA, diğer yerel denetim makamlarına ve İsviçre Ulusal Bankasına görevlerini yerine getirmeleri için ihtiyaç duydukları kamuya açık olmayan bilgileri sağlamaya yetkilidir.

FINMA ve 26 Eylül 2014 tarihli Sağlık Sigortası Gözetim Yasası kapsamındaki denetim makamı, denetim faaliyetlerini koordine edecektir. Diğer denetim makamı için önemli olan olaylardan haberdar olur olmaz birbirlerini bilgilendireceklerdir.

(2) FINMA ayrıca, finansal sistemin istikrarını korumaya yardımcı olduğu durumlarda, belirli finansal piyasa katılımcıları hakkında halka açık olmayan bilgileri FDF ile değiş tokuş edebilir.

Madde 40: Reddetme gerekçeleri (grounds for refusal)

FINMA, aşağıdaki durumlarda kamuya açık olmayan bilgileri ifşa etmeyi veya dosyaları savcılık makamlarına ve diğer yerel makamlara teslim etmeyi reddedebilir:

a. Bilgi ve dosyalar yalnızca iç görüş oluşturma amacına hizmet eder;

b. Bunların ifşa edilmesi veya devredilmesi, devam eden işlemlere veya denetim faaliyetinin yerine getirilmesine halel getirecektir;

c. Finansal piyasa denetiminin amaçlarına veya amacına uygun değildir.

Madde 41: Anlaşmazlıklar (disputes)

İlgili makamlardan herhangi birinin talebi üzerine, Federal İdare Mahkemesi, bir yanda FINMA ile diğer yanda savcılık makamları veya diğer yerel makamlar arasındaki işbirliğine ilişkin anlaşmazlıklar hakkında karar verir.

Madde 41a: Kararların tebliği (communication of judgments)

(1) Kanton hukuk mahkemeleri ve Federal Yüksek Mahkeme, denetlenen bir kişi veya kuruluş ile alacaklılar, yatırımcılar veya sigortalı taraflar arasındaki anlaşmazlıklara ilişkin kararlarının tam bir kopyasını FINMA’ya ücretsiz olarak sağlar.

(2) FINMA, denetim kuruluşunun denetlenen kişi ve kuruluşlarına ilişkin kararları denetim kuruluşuna iletir.

4’üncü Bölüm: Yabancı Kuruluşlarla İşbirliği (Cooperation with Foreign Bodies)

Madde 42: İdari yardım (administrative assistance)

(1) Finansal piyasa kanunlarının uygulanması için FINMA, yabancı finansal piyasa denetim makamlarından bilgi vermesini isteyebilir.

(2) Kamuya açık olmayan bilgileri yalnızca aşağıdaki durumlarda yabancı finansal piyasa denetim makamlarına iletebilir:

a. Bu bilgiler yalnızca finansal piyasa yasasını uygulamak için kullanılır veya bu amaçla diğer makamlara, mahkemelere veya organlara iletilir;

b. Talepte bulunan merciler, işlemlerin aleni niteliğine ilişkin hükümlere ve bu işlemler hakkında kamuoyunun bilgilendirilmesine bakılmaksızın resmi veya mesleki sır ile bağlıdırlar.

(3) Birinci ve ikinci fıkra, FINMA ile yabancı makamlar, mahkemeler ve yetkili tarafların yeniden yapılandırılması ve çözümlenmesine dahil olan organlar arasındaki bilgi alışverişine kıyas yoluyla uygulanır.

(4) İdari yardım süratle gerçekleştirilir. FINMA orantılılık ilkesini gözetecektir. Açıkça araştırılan konuyla ilgisi olmayan kişilerle ilgili bilgilerin iletilmesine izin verilmez.

(5) FINMA, Federal Adalet Dairesi ile anlaşarak, cezai konularda karşılıklı adli yardımlaşmanın hariç tutulmaması koşuluyla, ikinci fıkranın ‘a’ bendinde belirtilen amaçlar dışında kovuşturma makamlarına bilgi gönderilmesine izin verebilir.

Madde 42a: İdari yardım işlemleri (administrative assistance proceedings)

(1) FINMA, iletilecek bilgiye henüz sahip değilse, bilgi sahiplerinden talep edebilir. Bilgi vermeye çağrılan kişiler, 20 Aralık 1968 tarihli İdari Usul Yasası’nın 16’ncı maddesi uyarınca soruları yanıtlamayı reddedebilirler.

(2) Üçüncü ila altınca fıkralara tabi olarak, İdari Usul Yasası, FINMA tarafından iletilecek olan bireysel müşterilerle ilgili bilgiler için geçerlidir.

(3) FINMA, yabancı makamlarla yazışmalara erişim hakkını reddedebilir. İdari Usul Kanunu’nun 28’nci maddesi hükmü saklıdır.

(4) FINMA, idari yardımın amacının ve talepte bulunan makamın görevlerinin etkin bir şekilde yerine getirilmesinin önceden bildirim yoluyla tehlikeye atılması durumunda, bilgileri iletmeden önce ilgili müşterileri bilgilendirmekten istisnai olarak kaçınabilir. Bu gibi durumlarda ilgili müşterilere daha sonra bilgi verilir.

(5) Dördüncü fıkrada belirtilen durumlarda FINMA, bilgi sahiplerine ve talepten haberdar edilen makamlara tebliğin ertelenmesi hakkında bilgi verir. Bunlar, söz konusu müşteriler bilgilendirilinceye kadar talep hakkında bilgi vermeyebilir.

(6) FINMA’nın yabancı mali piyasa denetim makamına bilgi aktarımına ilişkin kararına müşteri tarafından on gün içinde Federal İdare Mahkemesi’nde itiraz edilebilir. İdari Usul Kanunu’nun 22a maddesi uygulanmaz. Dördüncü fıkrada detaylandırılan durumlarda, talepte sadece bir hukuka aykırılık beyanı yer alabilir.

Madde 42b: Uluslararası örgüt ve kuruluşlarla işbirliği (cooperation with international organisations and bodies)

(1) FINMA, 6’ncı madde uyarınca görevlerini yerine getirmek için, uluslararası örgüt ve kuruluşların bilgi alışverişini sağlayan çok taraflı girişimlerine katılabilir.

(2) İsviçre finans merkezi için geniş kapsamlı etkileri olan çok taraflı girişimler söz konusu olduğunda, bilgi alışverişine katılım FDF ile mutabakata varılarak gerçekleştirilecektir.

(3) Katılım sırasında FINMA, kamuya açık olmayan bilgileri yalnızca aşağıdaki durumlarda uluslararası kuruluşlara ve kuruluşlara iletebilir:

a. Bu bilgiler yalnızca düzenleyici standartların geliştirilmesi ve bunlara uyum ile ilgili görevleri yerine getirmek veya sistemik riskleri analiz etmek için kullanılır.

b. Gizlilik sağlanır.

(4) FINMA, uluslararası örgütler ve kuruluşlarla iletilen bilgilerin kesin kullanım amacı ve herhangi bir şekilde iletilmesi konusunda anlaşmaya varacaktır. Üçüncü fıkra hükmü saklıdır.

Madde 42c: Denetlenen taraflarca bilgi aktarımı (transmission of information by supervised parties)

(1) Denetlenen taraflar, kamuya açık olmayan bilgileri, kendilerinden sorumlu olan yabancı mali piyasa denetim makamlarına ve aşağıdakiler koşuluyla denetimden sorumlu diğer yabancı kuruluşlara iletebilir:

a. 42’nci maddenin ikinci fıkrasında belirtilen koşulların yerine getirilmesi;

b. Müşterilerin ve üçüncü şahısların hakları saklıdır.

(2) Ayrıca, müşterilerin ve üçüncü kişilerin hakları saklı kalmak kaydıyla, müşterilerin ve denetlenen tarafların işlemleriyle ilgili kamuya açık olmayan bilgileri yabancı makamlara ve makamlar adına hareket eden kuruluşlara iletebilirler.

(3) Madde 29’un ikinci fıkrası uyarınca büyük önem taşıyan bilgilerin aktarımı önceden FINMA’ya bildirilir.

(4) FINMA, idari yardım kanallarını rezerve edebilir.

(5) Denetim kapsamındaki dosyaların iletilmesini, yayınlanmasını veya iletilmesini, görevinin yerine getirilmesi menfaatine olması ve öncelikli özel veya kamu menfaatleriyle çelişmemesi durumunda onayına tabi tutabilir.

Madde 43: Sınır ötesi denetimler (cross-border audits)

(1) Finansal piyasa kanunlarını uygulamak için FINMA, yurtdışındaki denetlenen kişi ve kuruluşların doğrudan denetimini yapabilir veya bu denetimleri denetim acentelerine yaptırabilir.

(2) Aşağıdakilerin sağlanması koşuluyla, yabancı mali piyasa denetim makamlarının denetlenen tarafların doğrudan denetimini gerçekleştirmesine izin verebilir:

a. Bu makamlar, ana ülke denetiminin bir parçası olarak denetlenen tarafın denetiminden veya denetlenen tarafın kendi topraklarındaki faaliyetlerini denetlemekten sorumludur ve

b. 42. maddenin ikinci fıkrasında belirtilen idari yardım koşullarının yerine getirilmesi.

(3) Bilgi, yalnızca dış mali piyasa denetim makamının denetim faaliyeti için gerekli olması halinde, sınır ötesi doğrudan denetimler yoluyla toplanabilir. Bu, özellikle bir kurumun grup yapısı boyunca aşağıdakileri yapıp yapmadığına ilişkin bilgileri içerir:

a. Uygun şekilde organize edilmiştir;

b. Ticari faaliyetlerinde var olan riskleri uygun bir şekilde kaydeder, sınırlar ve izler;

c. Uygun iş davranışını garanti eden kişiler tarafından yönetilir;

d. Konsolide bazda özkaynak ve risk çeşitlendirme düzenlemelerini yerine getirir ve

e. Denetim makamlarına karşı raporlama görevlerini gerektiği gibi yerine getirir.76

İsviçre’deki doğrudan denetimler sırasında yabancı finansal piyasa denetim makamları, bireysel müşteriler için varlık yönetimi, menkul kıymet ticareti veya mevduat işiyle doğrudan veya dolaylı olarak bağlantılı bilgilere danışmak isterse, FINMA bu bilgileri kendisi toplayacak ve talepte bulunan makamlara iletecektir. Aynı durum, toplu yatırım planlarındaki bireysel yatırımcılarla doğrudan veya dolaylı olarak ilgili olan bilgiler için de geçerlidir. 42a maddesi geçerlidir.

FINMA, 3. paragrafta ayrıntıları verilen amaçlar için, denetlenen tarafın konsolide denetiminden sorumlu olan yabancı finansal piyasa denetim makamının sınırlı sayıda bireysel müşteri dosyasına danışmasına izin verebilir. Dosyalar önceden tanımlanmış ölçütler temelinde rastgele seçilmelidir.

(4) FINMA, İsviçre’deki doğrudan denetimlerinde mali piyasa denetiminden sorumlu yabancı makamlara eşlik edebilir veya onlara bir denetim şirketi veya bir denetim temsilcisinin eşlik etmesini sağlayabilir. İlgili denetlenen kişi ve kuruluşlar refakat talebinde bulunabilir.

(5) İsviçre yasalarına göre düzenlenen kuruluşlar, doğrudan denetimleri gerçekleştirmek için gerekli bilgileri veya FINMA’nın idari yardımı sağlamak için ihtiyaç duyduğu bilgileri yabancı finansal piyasa denetim makamlarına ve FINMA’ya sağlamalı ve defterlerinin incelenmesine izin vermelidir.

(6) Kuruluşlar şu şekilde tanımlanır:

a. Denetlenen kişi ve kuruluşların veya yabancı kuruluşların iştirakleri, şubeleri ve temsilcilikleri ve

b. Diğer şirketler, faaliyetlerinin bir finansal piyasa denetim otoritesi tarafından konsolide denetime dahil edilmesi şartıyla.

* Bu yazıda yer alan görüşler yazarına ait olup çalıştığı kurumu bağlamaz, yazarın çalıştığı kurum veya göreviyle ilişki kurulmak suretiyle kullanılamaz. Yazıdaki tüm hatalar, kusurlar, noksanlıklar ve eksiklikler yazarına aittir.

[1] İsviçre Finansal Piyasalar Denetleme Yasası’nda (Financial Market Supervision Act) için lütfen bkz. < https://www.fedlex.admin.ch/eli/cc/2008/736/en#tit_2 > erişim tarihi 06 Mayıs 2022