a I-Bilindiği gibi; “kambiyo senetleri” a (=ticari senetler); poliçe, bono ve çek’ia kapsar. Bu husus İİK.’nun 167. maddesinde açıkça belirtilmiştir.[1]
a Belirli şekil koşullarına bağlı ve belirli bir miktar paranın ödenmesi taahhüdünü içeren “kıymetli evrak niteliğini taşıyan bir borç senedi” olan bono (emre muharrer senet), Türk Ticaret Kanunu’muzda (4) madde halinde (TTK.m. 776-779) düzenlenmiş ve 778. maddesindeki yollama gereğince ‘niteliğine aykırı düşmedikçe’ poliçe hakkındaki hükümlerin bu kıymetli evrak türüne de uygulanması öngörülmüştür.[2]
a II-Bir kambiyo senedi, ön yüzünea -senet metnini tamamen kapsayacak biçimde-a çarpı işareti konarak a veya tamamen parçalara ayrılarak a ya da a sadece senedin imza ve pul kısmı yırtılarak[3] hükümsüz hale getirilebilir.
a U y g u l a m a d a ; ‘yırtılarak parçalara ayrılmış kambiyo senetleri bilahare bu parçalar bir araya getirilip yapıştırıldıktan sonra tekrar icraya konulmakta’[4] a veya a ‘sadece pul ve/veya imza kısmı yırtılmış senet bantla yapıştırılarak takip konusu yapılmakta’[5] a ya da ‘tamamen yırtılmış olan senedin yırtılan bütün parçaları biraraya getirilip yapıştırıldıktan sonra icraya konulmakta’[6]dır…
a Keza, ayrıca tarafların aralarındaki anlaşmazlığı gidermeleri üzerine çok defa, borçlunun imzaladığı senedi buruşturup çöpe atmasından sonra alacaklı bu senedi alıp buruşukluğunu giderdikten sonra tekrar icraya koymaktadır.[7]
a Yargıtay 12. Hukuk Dairesi bütün bu durumlar hakkında;
aˆš “Senetlerin tamamen yırtılması, ödenmiş olduklarının karinesi olduğundan mahkemece, alacağın tahsili yargılamayı gerektirdiğinden ve alacaklı tarafından tamamen yırtık senetlere dayanılarak takip yapamayacağından cihetle borçlunun borca itirazının kabulüne karar vermek gerekeceğini”[8]
aˆš “Yırtılmış senedin parçalarının tekrar biraraya getirilerek takibe konulması halinde, yırtılma nedeni konusundaki uyuşmazlığın icra mahkemesinde çözümlenemeyeceğini”[9]
aˆš “Çekin tamamen yırtılmış olmasının, ödendiğine karine teşkil edeceğini”[10]
aˆš “Çekin tamamen yırtılmış olmasının ödendiğine karine teşkil edeceğini”[11]
aˆš “Senedin imza ve pul kısmının yırtılmış olmasının a«senedin ödendiğinea» karine teşkil edeceğini”[12]
aˆš “Takip dayanağı senedin alt köşesinin imzasının atıldığı pul kısmının yırtılıp bantla yapıştırılmış olması halinde icra mahkemesince (tetkik merciince) a«itirazın kaldırılması talebinin reddinea» karar verilmesi gerekeceğini”[13]
aˆš “Bir senedin yırtılarak parçalara ayrıldıktan sonra parçalarının bir araya getirilerek yapıştırılmış olmasının, onun a«borç ödendiği için yırtıldığınıa» göstereceğini”[14]
b e l i r t m i ş t i r…
a Doktrinde[15] de “tamamen yırtıldıktan sonra, yırtılan parçaları biraraya getirilerek yapıştırılmış senedin ya da pul ve imza kısmı yırtıldıktan sonra yapıştırılarak icraya konulması halinde, borçlunun itirazı üzerine takibin iptal edileceği, ‘senedin borç ödenmeden yanlışlıkla yırtılmış olduğu’ iddiasının yargılama yapılmasını gerektirdiği içina icra hukuk mahkemesin-de tartışılamayacağı” a kabul edilmektedir.
a Somut olayda ise 01.02.2020 tanzim ve 01.07.2020 vade tarihli 1.500.000 TL. bedelli bononun sağ alt kısmında bulunana -ve senet metnindeki hiçbir yazı ve imzaya denk gelmeyen- 2 cm. uzunluğundaki yırtık/kesik hiçbir şekilde senet bedelinin ödendiğini ifade etmez. Bu nedenle de senetteki 2 cm. uzunluğundaki kesik/yırtık, senedin kambiyo senedi niteliğini kaybetmesine neden olmaz….
*Av. Talih Uyar, İzmir Barosu Avukatlarından (Yaşar Ünv. Huk. Fak. Öğr. Görv.)
[1] UYAR,T./UYAR,A./UYAR,C. İcra Hukuku’nda Kambiyo Senetleri, 5. Tıpkı Baskı, 2021, s: 4
[2] UYAR,T./UYAR,A./UYAR,C. age., s: 4
[3] UYAR,T. Gerekçeli-İçtihatlı İcra ve İflas Kanunu Şerhi, C: 4, 4. Baskı, 2008, s: 5337 -a UYAR,T./UYAR,A./ UYAR,C. İcra ve İflas Kanunu Şerhi, C: 1, 3. Baskı, 2014, s: 1112, 1118 ”“ COŞKUN,M. Açıklamalı-İçtihatlı İcra ve İflas Kanunu, C: 2, 5. Baskı, 2016, s: 1495
[4] UYAR,T./UYAR,A./ UYAR,C. age., C: 1, s: 1112 – COŞKUN,M. age., C: 2, s: 1495
[5] UYAR,T./UYAR,A./ UYAR,C age., C:1, s: 1112 – COŞKUN,M. age., C: 2, s: 1495
[6] UYAR,T./UYAR,A./ UYAR,C age., C:1, s: 1118
[7] UYAR,T. Menfi Tespit Davalarında Hayatın Olağan Akışına Aykırılık Kıstasının Uygulanma Alanı (Leges Hukuk Dergisi’nde yakında yayımlanacak olan makale, s: 21)
[8] Bknz: 12. HD.a 16.06.2015 T. 15137/16694 (www.e-uyar.com)
[9] Bknz: 12. HD. 03.12.1999 T. 14229/15633 (www.e-uyar.com)
[10] Bknz: 12. HD. 28.11.1995 T. 16913/16841 (www.e-uyar.com)
[11] Bknz: 12. HD. 22.11.1994a T. 14612/14728 (www.e-uyar.com)
[12] Bknz: 12. HD. 12.12.1989 T. 12484/15378 (www.e-uyar.com)
[13] Bknz: 12. HD. 03.11.1985 T. 4860/10391 (www.e-uyar.com)
[14] Bknz: 12. HD. 11.10.1982 T. 6668/7110; İİD. 26.04.1966 T. 4740/4469 (www.e-uyar.com)
[15] UYAR,T. age., C: 4, s: 5337 – UYAR,T./UYAR,A./ UYAR,C. age., C:1, s: 1118 – COŞKUN,M. age., C: 2, s: 1495
Av. Talih Uyar, 20.06.1945 tarihinde Manisa’da doğmuş, 1966 tarihinde İstanbul Hukuk Fakültesi’nden birincilikle mezun olmuştur. Aralık/1969 tarihinde Manisa’da serbest avukat olarak çalışmaya başlamıştır. 1993 yılından beri İzmir’de -başta; icra takipleri ve bunlara ilişkin hukuk ve ceza davaları olmak üzere- şirketler hukuku, ticaret hukuku ve medeni hukuk alanlarında dava takibi ve hukuki danışmanlık faaliyetini sürdürmektedir. 1981-2006 yılları arasında İzmir Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde -İcra ve İflas Hukuku Ana Bilim Dalında- ‘öğretim görevlisi’ olarak ders vermiştir. 2011 yılından beri İzmir Yaşar Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde Uygulamalı İcra ve İflas Hukuku dersini vermektedir.
2011 yılında www.e-uyar.com adresinde kurmuş olduğu internet sitesinde tüm eserlerini toplayarak online hukuk yayıncılığı faaliyetine başlamıştır.
Av. Talih Uyar Barolar Birliği’nin meslek içi eğitim çalışmaları kapsamında ve Baroların davetlisi olarak Türkiye’nin tüm illerinde sayısız konferansa konuşmacı olarak katılmış olup, eğitim seminerlerine ve konferans çalışmalarına halen devam etmektedir. Pandemi süreci ile birlikte yeni seminer ve konferanslarına Aralık 2020’de açmış olduğu youtube kanalında da yayımlanmaktadır.
Av. Talih Uyar’ın bugüne kadar -3. basılarla birlikte- 70’i aşkın kitabı ve 600’ü aşkın sayıda makalesi yayımlanmıştır. Gerekçeli - İçtihatlı İcra ve İflas Kanunu Şerhi isimli -2010 yılında- 13 ciltte tamamlanmış olup icra ve iflas hukuku alanında “İcra ve İflas Hukukunda Tasarrufun İptali Davaları”, “Uygulamalı İcra ve İflas Hukuku”, “İcra ve İflas Hukukunda Olumsuz (Menfi) Tespit ve Geri Alma (İstirdat) Davaları”, “İcra Hukukunda İstihkak Davaları”, “İcra Hukukunda Tahliye”, “İcra Hukukunda Suç Sayılan Fiiller”, “İcra Hukukunda İhale ve İhalenin Bozulması”, “İcra Hukukunda Kambiyo Senetleri”, “İcra Hukukunda Haciz”, “İcra Hukukunda İtiraz”, “İcra Hukukunda Şikayet”, “İcra Hukukunda İlamlı Takipler”, “İcra Hukukunda Yetki Görev ve Yargılama Usulü”, “İcra Hukukunda Rehnin Paraya Çevrilmesi”, “Açıklamalı İcra ve İflas Hukuku Rehberi” vb. konularda yazılmış monografilerdir. “(İcra ve İflas Hukukuna İlişkin) Hukuki Mütalaalar” isimle eseri de derleme olarak yayımlanmıştır. Medeni hukuk alanında da, Türk Medeni Kanunu’na göre hazırlanmış Yargıtay kararlarını içeren (18 ciltlik) “Gerekçeli -İçtihatlı Türk Medeni Kanunu” isimli eseri ve bu eserin devamı niteliğinde olan “2” ve “14” ciltlik eserleri de bulunmaktadır. Tüm eserlerine online olarak www.e-uyar.com adresinde yer vermektedir.