TikTok Fenomenine Atfen “FinTok Kavramı ve Finansal Düzenlemeler”*

a “Bir tepe yıkılır, bir dere dolar.”

Türk Atasözü

Teknoloji hızlı hareket ederken, yasalar da genellikle buna ayak uydurmak için mücadele eder. Bu, özellikle, finansal ürün ve finansal hizmet oluşturmanın ve sunmanın yeni yollarının geleneksel düzenleyici çerçeveleri hızla geride bırakabileceği tüketici finansmanı için geçerlidir. Gerçekten de, finansal teknoloji (kısaca fintech; financial technology) sektörünün topladığı politika dikkati, büyük ölçüde, geleneksel finansal düzenleyici rejimlere tam olarak uymayan ve geleneksel denetim tekniklerine daha az uygun olan yeni firmaların ve tekliflerin en iyi nasıl düzenleneceğine odaklanmıştır.

Bu konudaki yeni bir makalede[1], finansal düzenleyicilerin fintech’i yakalamasına yardımcı olabilecek, veriye dayalı bir yöntem olan sosyal medya içerik analizi tanıtılıyor. Bu yöntem, sosyal medya platformları ve tüketici finansal piyasaları arasında derinleşen bir bağın kanıtı ile motive edilir. Bu fenomene, popüler bir sosyal medya platformu olan TikTok’taki finansal içeriğe sıklıkla eşlik eden “#fintok” hashtag’ine atfen “FinTok” deniyor.

Daha genç, Z Kuşağı ve yeni Milenyumlu (Gen Z and Millennial) tüketiciler, sosyal medya platformlarında “finansman sağlayıcılar” (finfluencers) olarak bilinen etkileyicilerden giderek daha fazla finansal tavsiye almakta ve Z Kuşağı üyelerinin çoğunluğu bu bilgiyi TikTok ve Instagram’da aramaktalar. Tüketiciler ayrıca bu platformlarda yayınlanan videolarda finansal deneyimlerini giderek daha fazla tartışıyorlar. TikTok ve Instagram’ın ötesinde, Reddit, Discord ve StockTwits gibi platformlar, perakende yatırımcılar arasındaki tartışma ve koordinasyon için merkezi forumlar haline geldiler. Bu nedenle sosyal medya platformları, kredi tüketicilerinin, özellikle de genç, dijital olarak yerli tüketicilerin deneyimlerini ve tutumlarını anlamak ve ortaya çıkan fintech trendlerini ve ilgili tüketici risklerini belirlemek için verimli bir zemin sunuyor.

Bu sezgilere dayanarak, anılan Makale, finansal düzenleyicilerin [özellikle Tüketici Finansal Koruma Bürosu (Consumer Financial Protection Bureau-CFPB) ve eyalet mali hizmetleri düzenleyicilerinin] FinTok ve sosyal medya içerik analizlerini daha geniş olarak iki ana işlevi yerine getirmek için ek bir araç olarak kullanması gerektiğini savunuyor: düzenlemeye tabi kuruluşların denetimi ve daha genel piyasa izleme. Makalede, sosyal medya içeriğinin erken aşamadaki analizinin, bilgi talepleri ve pazar genelindeki diğer bilgi toplama türleri gibi daha geleneksel düzenleyici araçları kullanarak ek çalışma için potansiyel sorunları işaretlemeye yardımcı olabileceği savunuluyor. Daha özel olarak, bu yöntem, düzenleyicilere, tüketici anketleri veya CFPB’nin tüketici şikayetleri veri tabanı gibi geleneksel mekanizmalar yoluyla daha az erişilebilen tüketici popülasyonları hakkında kanıtlar sunabilir.

Bu çalışmada, sosyal medya içerik analizinin mekanizmasını ve tüketici mali düzenlemesi için yararlılığını göstermek amacıyla, vaka çalışması olarak çevrimiçi “şimdi satın al, sonra öde” (buy now, pay later-BNPL) kredi piyasası seçilmiştir. BNPL pazarının hızlı büyümesi, tüketicilere yönelik risklerden endişe duyan finansal düzenleyicilerin dikkatini çekiyor. Gerçekten de, fintech inovasyonunu yakalamaya çalışan düzenleyicilerin paradigmatik bir örneğidir. Daha spesifik olarak, BNPL piyasası kısa vadeli, “dört eşit taksitte ödeme” ürünleri sunmaktadır. Tüketicilerin mal ve hizmetlerin ödemesini altı haftaya kadar peşin faizsiz olarak satın almalarına ve ertelemelerine olanak tanır. Bu ürünler, özellikle çevrimiçi perakende platformlarında düşük değerli moda ürünleri satın almak için bunları kullanan genç, Z kuşağı ve yeni Milenyum tüketicileri arasında oldukça popülerdir. Daha da önemlisi, bu tüketiciler TikTok’ta yayınlanan videolarda BNPL ürünleriyle ilgili deneyimlerini sıklıkla tartışırlar ve bu da BNPL’yi Fintok içerik analizi yöntemini test sürüşü için özellikle uygun hale getirir.

Bahsi geçen çalışma, BNPL pazarlarındaki tüketiciler tarafından geri ödeme zorluklarının ve stratejik temerrütlerin geçici kanıtlarını ortaya koymaktadır. Bu gözlemler kesin olmasa da, BNPL piyasasının incelenmesine ve düzenlenmesine rehberlik edebilecek potansiyel tüketici koruma endişelerine ilişkin erken uyarı işaretleri sunarlar. Çalışma ayrıca, genç tüketicilerin BNPL dahil olmak üzere borçlanma, finansman ve tüketim hakkındaki görüşlerini ifade etmek için TikTok’u aktif olarak kullandığını doğrulamaktadır. Ayrıca, bu memeler, hashtag’ler ve emojilerle dolu yeni bir tüketici finansmanı sözlüğü ortaya çıkıyor. Son olarak, borç verenlerin ürünlerini pazarlamak ve daha genç tüketicilere ulaşmak için sosyal medyanın faydalarından aktif olarak yararlandıklarını doğrulamaktadır (örneğin, içerik oluşturucuların TikTok videolarına yorum yaparak ve onları ürünlerini kullanmaya teşvik ederek ve ayrıca ünlü etkileyiciler de dahil olmak üzere ücretli sosyal medya etkileyicileri aracılığıyla).

* Bu derlemede yer alan görüşler Makale Yazarlarına ait olup derleyenin çalıştığı kurumu bağlamaz, derleyenin çalıştığı kurum veya göreviyle ilişki kurulmak suretiyle kullanılamaz. Derlemedeki tüm hatalar, kusurlar, noksanlıklar ve eksiklikler derleyene aittir.

[1] Söz konusu makalenin (toplam ‘28’ sayfadır) künyesi şöyledir: Nikita Aggarwal (UCLA School of Law), D. Bondy Valdovinos Kaye (University of Leeds), Christopher K. Odinet (University of Iowa – College of Law), #Fintok and Financial Regulation, Arizona State Law Journal, Forthcoming, U Iowa Legal Studies Research Paper No. 2022-26, SSRN, 13 Oct 2022, < https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=4216952 > erişim tarihi 30 Ekim 2022

1966 yılında, Gence-Borçalı yöresinden göç etmiş bir ailenin çocuğu olarak Ardahan/Çıldır’da doğdu [merhume Anası (1947-10 Temmuz 2023) Erzurum/Aşkale; merhum Babası ise Ardahan/Çıldır yöresindendir]. 1984 yılında yapılan sınavda Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Maliye bölümünü kazandı. 1985 yılında Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Maliye bölümüne yatay geçiş yaptı ve 1988’de Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Maliye bölümünü birincilikle, Fakülteyi ise 11’inci olarak bitirdi.
1997 yılında Amerika Birleşik Devletleri’nin Denver şehrinde yer alan ‘Spring International Language Center’da; 65’inci dönem müdavimi olarak 2008-2009 döneminde Milli Güvenlik Akademisi’nde (MGA) eğitim gördü ve MGA’dan dereceyle mezun oldu. MGA eğitimi esnasında ‘Sınır Aşan Sular Meselesi’, ‘Petrol Sorunu’ gibi önemli başlıklarda bilimsel çalışmalar yaptı.
Türkiye’de Yatırımların ve İstihdamın Durumu ve Mevcut Ortamın İyileştirilmesine İlişkin Öneriler (Maliye Hesap Uzmanları Vakfı Araştırma Yarışması İkincilik Ödülü);
Türk Sosyal Güvenlik Sisteminde Yaşanan Sorunlar ve Alınması Gereken Önlemler (Maliye Hesap Uzmanları Vakfı Araştırma Yarışması İkincilik Ödülü, Sevinç Akbulak ile birlikte);
Kayıp Yıllar: Türkiye’de 1980’li Yıllardan Bu Yana Kamu Borçlanma Politikaları ve Bankacılık Sektörüne Etkileri (Bankalar Yeminli Murakıpları Vakfı Eser Yarışması, Övgüye Değer Ödülü, Emre Kavaklı ve Ayça Tokmak ile birlikte);
Türkiye’de Sermaye Piyasası Araçları ve Halka Açık Anonim Şirketler (Sevinç Akbulak ile birlikte) ve Türkiye’de Reel ve Mali Sektör: Genel Durum, Sorunlar ve Öneriler (Sevinç Akbulak ile birlikte) başlıklı kitapları yayımlanmıştır.
Anonim Şirketlerde Kâr Dağıtımı Esasları ve Yedek Akçeler (Bilgi Toplumunda Hukuk, Ünal TEKİNALP’e Armağan, Cilt I; 2003), Anonim Şirketlerin Halka Açılması (Muğla Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Tartışma Tebliğleri Serisi II; 2004) ile Prof. Dr. Saim ÜSTÜNDAĞ’a Vefa Andacı (2020), Cilt II, Prof. Dr. Saim Üstündağ’a İthafen İlmi Makaleler (2021), Prof. Dr. Saim Üstündağ’a İthafen İlmi Makaleler II (2021), Sosyal Bilimlerde Güncel Gelişmeler (2021), Ticari İşletme Hukuku Fasikülü (2022), Ticari Mevzuat Notları (2022), Bilimsel Araştırmalar (2022), Hukuki İncelemeler (2023), Prof. Dr. Saim Üstündağ Adına Seçme Yazılar (2024) başlıklı kitapların bazı bölümlerinin de yazarıdır.
1992 yılından beri Türkiye’de yayımlanan otuza yakın Dergi, Gazete ve Blog’da 2 bin 500’e yakın Telif Makale ve Yazı ile Türkçe Derleme ve Türkçe Çevirisi yayımlanmıştır.
1988 yılında intisap ettiği Sermaye Piyasası Kurulu’nda (SPK) uzman yardımcısı, uzman (yeterlik sınavı üçüncüsü), başuzman, daire başkanı ve başkanlık danışmanı; Özelleştirme İdaresi Başkanlığı GSM 1800 Lisansları Değerleme Komisyonunda üye olarak görev yapmış, ayrıca Vergi Konseyi’nin bazı alt çalışma gruplarında (Menkul Sermaye İratları ve Değer Artış Kazançları; Kayıt Dışı Ekonomi; Özkaynakların Güçlendirilmesi) yer almış olup; halen başuzman unvanıyla SPK’da çalışmaktadır.
Hayatı dosdoğru yaşamak vazgeçilmez ilkesidir. Ülkesi ‘Türkiye Cumhuriyeti’ her şeyin üstündedir.