1. Türk Vatandaşlığının İstisnai Olarak Kazanılması Hadisesi
Malum olduğu üzere, “Türk Vatandaşlığının İstisnai Olarak Kazanılması” başlıklı yazımız[1], Legal Blog’da 15 Eylül tarihinde yayımlanmıştı.
Söz konusu yazımızda da yer aldığı gibi, 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun[2] 46’ncı maddesine dayanarak çıkarılan “Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik”in[3] ‘Türk vatandaşlığının istisnai olarak kazanılması, başvuru için gerekli belgeler ve yapılacak işlemler’ başlıklı 20’nci maddesinde yer alan düzenleme şu şekildedir:
“(1) Kanunun 12 nci maddesinde sayılan hallerde yabancı, istisnai olarak Türk vatandaşlığını kazanabilir.
(2) Aşağıdaki şartlardan herhangi birini sağlayan yabancı, Kanunun 12 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında Cumhurbaşkanı kararı ile Türk vatandaşlığını kazanabilir:
a) En az 500.000 Amerikan Doları veya karşılığı döviz ya da karşılığı Türk Lirası tutarında sabit sermaye yatırımı gerçekleştirdiği Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca tespit edilen,
b) En az 250.000 Amerikan Doları veya karşılığı döviz ya da karşılığı Türk Lirası tutarında taşınmazı tapu kayıtlarına üç yıl satılmaması şerhi koyulmak şartıyla satın aldığı veya kat mülkiyeti ya da kat irtifakı kurulmuş, en az 250.000 Amerikan Doları veya karşılığı döviz ya da karşılığı Türk Lirası tutarı peşin olarak yatırılan taşınmazın satışının vaat edildiğine dair noterden düzenlenen sözleşmenin üç yıl süreyle devri ve terkini yapılmayacağı taahhüdüyle tapu siciline şerh edildiği Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca tespit edilen,
c) En az 50 kişilik istihdam oluşturduğu Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca tespit edilenler,
ç) En az 500.000 Amerikan Doları veya karşılığı döviz ya da karşılığı Türk Lirası tutarında mevduatı üç yıl tutma şartıyla Türkiye’de faaliyet gösteren bankalara yatırdığı Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunca tespit edilen,
d) En az 500.000 Amerikan Doları veya karşılığı döviz ya da karşılığı Türk Lirası tutarında Devlet borçlanma araçlarını üç yıl tutmak şartıyla satın aldığı Hazine ve Maliye Bakanlığınca tespit edilen.
e) En az 500.000 Amerikan Doları veya karşılığı döviz ya da karşılığı Türk Lirası tutarında gayrimenkul yatırım fonu katılma payı veya girişim sermayesi yatırım fonu katılma payını en az üç yıl elinde tutma şartıyla satın aldığı Sermaye Piyasası Kurulunca tespit edilen.
(3) Türk vatandaşlığını istisnai olarak kazanmak isteyen yabancı hakkında Bakanlığın yazılı talimatı üzerine müracaat makamlarınca aşağıda belirtilen belgelerden oluşan dosya düzenlenir:
a) İsteği belirten form dilekçe.
b) Kişinin hangi devlet vatandaşı olduğunu gösteren pasaport veya benzeri belge, vatansız ise temininin mümkün olması halinde buna ilişkin belge.
c) Medenî hal belgesi ve evli ise evlenme belgesi, boşanmış ise boşanma belgesi, dul ise eşine ait ölüm belgesi.
ç) Kişinin kimlik bilgilerini gösteren doğum belgesi veya nüfus kayıt örneği gibi belge ve evli ise eş ve çocuklarının aile bağını kanıtlayan nüfus kayıt örneği veya benzeri belge.
d) Türk vatandaşı birinci veya ikinci derece yakınları varsa bu kişilere ait müracaat makamlarınca sistemden alınan nüfus kayıt örneği.
e) Kişinin doğum tarihinin ay ve günü bulunmuyorsa, doğum tarihinin tamamlanması için ülkesinin yetkili makamlarından alınmış belge, belgenin temin edilememesi halinde ise 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 39 uncu maddesi gereğince işlem yapılmasını kabul ettiğine dair imzalı beyanı.
f) Hizmet bedelinin Maliye veznesine yatırıldığını gösteren makbuz.
(4) Tamamlanan dosya karar alınmak üzere Bakanlığa gönderilir.
(5) Kanunun 12 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre vatandaşlığa alınacak kişilerin müracaatları, gerekli görülen hallerde Bakanlıkça alınır ve üçüncü fıkrada belirtilen belgelerden oluşan dosya düzenlenir.
(6) İkinci fıkrada belirtilen parasal değerlerin belirlenmesinde, tespit tarihindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının efektif satış kuru ve/veya çapraz döviz kuru esas alınır.
(7) İkinci fıkra kapsamında yapılacak vatandaşlık kazanma başvuruları ile ilgili süreci takip etmek amacıyla İçişleri Bakanlığı bünyesinde Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı temsilcilerinden oluşan bir komisyon kurulabilir.
(8) İkinci fıkra kapsamında yapılacak yatırım türleri arasında belirtilen süreyi tamamlamak amacıyla geçişkenlik mümkündür.”
Diğer taraftan, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü’nün (TKGM) 15.02.2019 tarihli ve 2019/1 sayılı 30.05.2019 tarihli ve 2019/5 sayılı Genelgeleri ile yabancıların taraf olduğu işlemlerde taşınmaz değerleme raporu düzenlenmesi zorunlu kılınmıştır.
Yine, TKGM’nin 22.10.2020 tarihli ve 2020/5 sayılı Genelgesi ile “Yabancıların Taraf Olduğu İşlemlerde Düzenlenecek Değerleme Raporlarına İlişkin Usul ve Esaslar” düzenlenmiş ve Genelge 02.11.2020 tarihi itibarıyla yürürlüğe girmiştir.
Bu defa, TKGM’nin 15.09.2021 tarihli ve 2021/6 sayılı Genelgesi[4] ile “TADEBİS (Taşınmaz Değerleme Bilgi Sistemi)-WEB TAPU Sistemi Üzerinden Yabancıların Taraf Olduğu İşlemlerde Düzenlenecek Değerleme Raporlarına İlişkin Usul ve Esaslar” (yeniden) düzenlenmiş ve anılan 2021/6 sayılı Genelge 20.09.2021 tarihinde yürürlüğe girmiştir[5].
2. TADEBİS (Taşınmaz Değerleme Bilgi Sistemi)-WEB TAPU Sistemi Üzerinden Yabancıların Taraf Olduğu İşlemlerde Düzenlenecek Değerleme Raporlarına İlişkin Usul ve Esaslar (Yeni Durum)
TKGM’nin 2021/6 sayılı Genelgesinin amacı;
- Değerleme raporlarının yetkili kuruluşlarca hazırlanması, onaylanması ve tapu müdürlüğüne gönderilmesi süreçleri elektronik ortama aktarılarak uygulama standardı getirilmesi ve
- Değerleme raporlarında ortaya çıkması muhtemel maddi hataların ortadan kaldırılmasıdır.
Anılan Genelgedeki esaslar şöyledir.
2.1. Değerleme Raporu Başvuruları
Yabancıların taraf olduğu işlemlerde değerleme raporu talepleri < https://webtapu.tkgm.gov.tr/ > resmi adresinden veya taşınmaz maliki Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı ise ALO-181 Çağrı Merkezi üzerinden yapılabilir. İlgilisince değerleme raporuna ilişkin hizmet bedeli ödendikten sonra değerleme talebi sistem tarafından aynı gün içinde iş dağıtım algoritması ile yetkili değerleme kuruluşuna atanır.
İlgili, değerleme talebine ilişkin işlem aşamalarını (başlangıçtan sonuçlanana kadar) anlık olarak Web Tapu üzerinden izleyebilir. Yetkili kuruluş tarafından değerleme raporu hazırlanıp onaylandıktan sonra değerleme raporu 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu çerçevesinde e-imzayla imzalanarak sistem üzerinden TAKBİS’e aktarılır. İlgilisi, raporu Web Tapu üzerinden görüntüleyebilir, takibini yapabilir ve bu aşamada basit yazım hatası mevcutsa Web Tapu üzerinden düzeltme talebinde bulunabilir. Değerleme raporunun TAKBİS’e gönderilmesi sonrası, ilgilisince en fazla üç kez düzeltme talebinde bulunulabilir. İlgililer, değerleme raporunda belirlenen değere ilişkin düzeltme talebinde bulunamaz, ancak yeni bir değerleme raporu talebinde bulunabilir.
2.2. Yetkili Değerleme Kuruluşunca Yapılacak İşlemler
Yetkili değerleme kuruluşu değerleme raporunu Uluslararası Değerleme Standartları (UDES) ve Türkiye Değerleme Uzmanları Birliği (TDUB) tarafından yayımlanan TUDES-310 Borç Verme ve Teminat Amaçlı Gayrimenkuller İçin İyi Uygulamalar Kılavuzunda belirlenen normlara uygun olarak düzenler ve en az biri sorumlu değerleme uzmanı olmak üzere en az iki değerleme uzmanı ve rapor hazırlanmasında refakat etmesi halinde değerleme uzman yardımcısı tarafından 5070 sayılı Kanun çerçevesinde e-imzayla imzalayarak Web Tapu değerleme sistemi üzerinden ilgilisine ve TAKBİS’e gönderir. Değerleme çalışmasında birden fazla yöntem kullanıldıysa uzlaştırma rapor içerisinde açıklanır. Değerleme raporunda emsal satışların karşılaştırılması yaklaşımı uygulanmışsa emsal alınan taşınmazların aynı niteliklerde olması ve değerlemesi yapılan taşınmazla birlikte aynı kroki üzerinde gösterilmesi sağlanır.
Değerlemesi yapılan taşınmaz natamam (henüz bitmemişse) ise, değerleme günü itibarıyla mevcut inşaat seviyesini gösteren durum tablosuna raporda yer verilir. Değerlemeye konu taşınmazın yasal durumuyla fiili durumu arasında farklılık olması halinde, bu uyumsuzluklar ölçülendirilerek mimari projesi üzerinde gösterilir. Değerleme raporunda değerlemeye konu taşınmaza ait -taşınmazın niteliğine göre- iç ve dış cepheye ait (bağımsız bölüm ise yapı içerisindeki konumu gösterilmeli) en az 3 adet fotoğraf değerleme raporundaki yer durumuna göre birleştirilmiş tek bir altlık fotoğraf (kolaj) üstünde veya ayrı ayrı olarak gösterilir.
“Değerleme Hesabı ve Uzlaştırma ile Değerleme Hesap Açıklama” bölümlerinde; değer tespiti aşamasında düzeltme/yuvarlama, şerefiye, pazarlık vb. unsurların etki düzeyleri ve gerekçeleri açıklanarak belirlenen değere nasıl ulaşıldığını gösteren matematiksel işlemler anlaşılır şekilde açıklanır. Değerlemeye konu taşınmazın Mevcut Kullanıma Esas Piyasa Değeri (TL) ile Yasal Kullanıma Esas Piyasa Değeri (TL) “Taşınmaz Değerleme Sonucu” bölümünde gösterilir. Değerleme uzmanınca, natamam taşınmazın metruk/inşaatın devam etmeme vb. nedenlerle tamamlanması halindeki değeri takdir edilmeyecekse değerleme raporu ilgili değer alanında “hesaplanmadı” olarak gösterilir.
2.3. Uygunluk Belgesi Verecek Makam Tarafından Yapılacak İşlemler
TKGM’nin 2019/5 sayılı Genelgesi kapsamında yabancı gerçek kişilerin taşınmaz edinimi yoluyla Türk Vatandaşlığı kazanması işlemlerinde uygunluk belgesi vermeye yetkili makam tarafından söz konusu raporlar aşağıdaki maddeler doğrultusunda incelenir.
- Uygunluk belgesi verilmesi aşamasında ortaya çıkabilecek eksikliklerde/maddi hatalarda, malik veya ilgililerince Web Tapu üzerinden düzeltme talebinde bulunması istenir. Değerleme raporunda fotoğrafların eklenmemesi, kullanılan değerleme yaklaşımlarının belirtilmemesi, değer takdirine ilişkin hesapların ve uygunlaştırmanın sunulmaması halinde, uygunluk belgesi talebinde bulunan taşınmazın malik veya ilgiliden uygunluk belgesi vermeye yetkili makam tarafından yeni bir rapor talep edilir.
- Değerlemeye konu taşınmazın tapu sicil bilgileri, -varsa- emsallerin niteliği, sayısı ve konu taşınmazla benzer özellikleri incelenir. Bu aşamada yapılan incelemede herhangi bir tereddüde düşülmesi halinde konu doğrudan Taşınmaz Değerleme Dairesi Başkanlığı’na intikal ettirilir. Konu taşınmaza ilişkin daha önceden değerleme raporu alınmasına yönelik bir işlem yapılıp yapılmadığı TAKBİS-‘Yabancılara Türk Vatandaşlığı Verilmesine Yönelik Uygunluk Sorgulaması’ bölümünden kontrol edilir. Taşınmazın son satış/satış vaadi işlemine konu olduğu tarihin 6 ay öncesine kadar düzenlenmiş değerleme raporu/ları varsa, Mevcut Kullanıma Esas Piyasa Değerleri (TL) sistem üzerinden raporlanır.
- Yapılan kontrollerde %20’yi aşan değer farklılıkları bulunması durumunda taşınmaz bilgileri belirtilerek üst yazıyla (ekine raporlar konulmaz) EBYS üzerinden Taşınmaz Değerleme Dairesi Başkanlığı’na soru konusu edilir ve Taşınmaz Değerleme Dairesinin cevabına göre işlem yapılır. Değer farklılıklarının %20 ve altında olduğu durumlarda son tarihli rapor esas alınarak işlemlere yön verilir.
- TAKBİS-‘Yabancılara Türk Vatandaşlığı Verilmesine Yönelik Uygunluk Sorgulaması’ bölümünden yapılan kontrollerde natamam taşınmazın Mevcut Kullanıma Esas Piyasa Değeri (TL) inşaatın farklı safhalarında değişkenlik göstereceğinden, değerleme raporlarında ilgili alanında belirtilen “Tamamlanması Durumundaki Değerleri” arasında TKGM personelince manuel olarak hesaplanarak %20’yi aşan değer farklılığı olması durumunda taşınmaz bilgileri belirtilerek üst yazıyla EBYS üzerinden Taşınmaz Değerleme Dairesince soru konusu edilir ve Taşınmaz Değerleme Dairesinden cevabına göre işlem yapılır. Değer farklılıkları %20 ve altında olduğunda son tarihli rapor esas alınarak işlemlere yön verilir.
2.4. TKGM Taşınmaz Değerleme Dairesince Yapılacak İşlemler
TKGM’nin 2019/5 sayılı Genelgesi kapsamında düzenlenen değerleme raporlarında yaşanan tereddütlerin giderilmesi amacıyla uygunluk belgesi vermeye yetkili makam tarafından TKGM Taşınmaz Değerleme Dairesine gönderilen raporlar, 4 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi[6] kapsamında rapor ve eklerindeki belgeler, şekli olarak incelenerek talimatlandırılır.
TKGM incelemesinde;
- Aynı taşınmaza ait birden fazla değerleme raporu sunulması durumunda, mevcut kullanıma esas piyasa değerleri arasında %20’den daha fazla farklılık olması halinde; Tüketici Fiyat Endeksi (TÜİK)-kira endeksi veya Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca yayımlanan (TCMB) Konut Fiyat Endeksi veya TKGM tarafından belirlenecek diğer ulusal endeksler ile güncellenen değerler üzerinden karar verilir.
- Aynı natamam taşınmaza ait birden fazla değerleme raporu sunulması durumunda, yapının tamamlanması durumundaki değerleri arasında %20’den daha fazla farklılık olması halinde Tüketici Fiyat Endeksi (TÜİK)- kira endeksi veya TCMB tarafından Konut Fiyat Endeksi ve TKGM tarafından belirlenecek diğer ulusal endeksler ile güncellenen değerler üzerinden karar verilir.
- Usulüne uygun olarak düzenlenmediği anlaşılan raporlar; yeni bir değerleme raporu düzenlenmesi için ilgililerine bildirimde bulunmak üzere uygunluk belgesi vermeye yetkili makama gönderilir ve ayrıca raporları düzenleyen değerleme kuruluşları ile kişiler hakkında gerekli idari ve hukuki tedbirleri almak üzere TDUB’a iletilir.
2.5. Sorumluluk
TKGM’ye sunulan değerleme raporlarında TKGM’nin sorumluluğu, verilen bilgi ve veriler ile taşınmaza takdir edilen değerlerin (Mevcut Kullanıma Esas Piyasa Değeri/Yasal Kullanıma Esas Piyasa Değeri) şekli incelemesi ile sınırlıdır. Değerleme raporunda yer alan tüm bilgi ve verilerle bu verilere dayalı olarak taşınmaza takdir edilen değerin (Mevcut Kullanıma Esas Piyasa Değeri/Yasal Kullanıma Esas Piyasa Değeri) doğruluğundan raporu düzenleyen değerleme kuruluşu ve kişiler sorumludur. Bu kapsamda yanlış, yanıltıcı ve/veya eksik bilgiler nedeniyle doğabilecek tüm ihtilafların ve zararların her türlü cezai ve hukuki sorumluluğu raporu düzenleyen değerleme kuruluşuna ve kişilere aittir.
3. Sonuç
TKGM tarafından 2021/6 sayılı Genelge ile yapılan son düzenlemelerin, yabancıların taşınmaz edinimi suretiyle istisnai olarak Türk vatandaşlığına sahip olmalarının sağlanmasında önemli katkılar sağlayabileceği düşünülmektedir.
* Bu yazıda yer alan görüşler yazarına ait olup çalıştığı kurumu bağlamaz, yazarın çalıştığı kurum veya göreviyle ilişki kurulmak suretiyle kullanılamaz. Yazıdaki tüm hatalar, noksanlıklar ve eksiklikler yazarına aittir.
[1] Mezkûr yazı için bkz. < https://legal.com.tr/blog/genel/turk-vatandasliginin-istisnai-olarak-kazanilmasi/ > erişim tarihi 07 Ekim 2021
[2] Türk Vatandaşlığı Kanunu, Kanun Numarası: 5901, Kanun Tarihi: 29.05.2009, RG 12.06.2009/27256
[3] Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik, Dayandığı Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi ve Sayısı: 12.02.2010, 2010/139, RG 06.04.2010/27544
[4] TKGM’nin 2021/6 sayılı Genelgesi için bkz. < https://www.tkgm.gov.tr/tadebis-web-tapu-sistemi-uzerinden-yabancilarin-taraf-oldugu-islemlerde-duzenlenecek-degerleme > erişim tarihi 07 Ekim 2021. Bu Genelge ile 20.09.2021 tarihi itibariyle 22.10.2020 tarihli ve 2020/5 sayılı Genelge ile 13.11.2020 tarihli ve 2955531 sayılı, 20.01.2021 tarihli ve 80836 sayılı, 29.01.2021 tarihli ve 275254 sayılı, 26.07.2021 tarihli ve 1796156 sayılı talimatlar yürürlükten kaldırılmıştır. Bu konuda, ayrıca TDUB’un internet sitesinde yer alan “Yabancıların Taraf Olduğu Gayrimenkul Edinimlerine Yönelik Düzenlenen Değerleme Raporları Hk.-15.09.2021” başlıklı [< https://www.tdub.org.tr/Web/MyContentDetails.aspx?MyContentID=4443&UID=c1b1f287-d9cb-47ed-846c-ac674bfbeb37 > erişim tarihi 07 Ekim 2021] açıklamasına da bakılabilir.
[5] Medyada yer alan 29 Eylül 2021 tarihli bir habere göre; “Gayrimenkul sektörü temsilcilerinin verdiği bilgiye göre Türk vatandaşlığı için gayrimenkul almak isteyen yabancı, eksper raporundan çıkan değerlemenin vatandaşlık için gereken 250 bin dolarlık sınırın altında kalması durumunda işlemi iptal ediyor. Sektör temsilcilerine göre 10 günde bu şekilde 250 milyon TL’lik gayrimenkul alımı iptal edildi.” < https://www.bloomberght.com/10-gunde-250-milyon-tl-degerindeki-konut-satisi-iptal-edildi-2288687 > erişim tarihi 07 Ekim 2021. Kanaatimizce, TKGM’nin 2021/6 sayılı Genelgesi ile getirilen yeni esaslar söz konusu medya haberindeki iddialar minvalinde yapılmıştır.
[6] 4 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, RG 05.02.2019/30677
Yavuz Akbulak
1966 yılında, Gence-Borçalı yöresinden göç etmiş bir ailenin çocuğu olarak Ardahan/Çıldır’da doğdu. 1984 yılında yapılan sınavda Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Maliye bölümünü kazandı. 1985 yılında Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Maliye bölümüne yatay geçiş yaptı ve 1988’de Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Maliye bölümünü birincilikle, Fakülteyi ise 11’inci olarak bitirdi.
1997 yılında Amerika Birleşik Devletleri’nin Denver şehrinde yer alan ‘Spring International Language Center’da; 65’inci dönem müdavimi olarak 2008-2009 döneminde Milli Güvenlik Akademisi’nde (MGA) eğitim gördü ve MGA’dan dereceyle mezun oldu. MGA eğitimi esnasında ‘Sınır Aşan Sular Meselesi’, ‘Petrol Sorunu’ gibi önemli başlıklarda bilimsel çalışmalar yaptı.
• Türkiye’de Yatırımların ve İstihdamın Durumu ve Mevcut Ortamın İyileştirilmesine İlişkin Öneriler (Maliye Hesap Uzmanları Vakfı Araştırma Yarışması İkincilik Ödülü);
• Türk Sosyal Güvenlik Sisteminde Yaşanan Sorunlar ve Alınması Gereken Önlemler (Maliye Hesap Uzmanları Vakfı Araştırma Yarışması İkincilik Ödülü, Sevinç Akbulak ile birlikte);
• Kayıp Yıllar: Türkiye’de 1980’li Yıllardan Bu Yana Kamu Borçlanma Politikaları ve Bankacılık Sektörüne Etkileri (Bankalar Yeminli Murakıpları Vakfı Eser Yarışması, Övgüye Değer Ödülü, Emre Kavaklı ve Ayça Tokmak ile birlikte),
• Türkiye’de Sermaye Piyasası Araçları ve Halka Açık Anonim Şirketler (Sevinç Akbulak ile birlikte) ve
• Türkiye’de Reel ve Mali Sektör: Genel Durum, Sorunlar ve Öneriler (Sevinç Akbulak ile birlikte)
başlıklı kitapları yayımlanmıştır.
• Anonim Şirketlerde Kâr Dağıtımı Esasları ve Yedek Akçeler (Bilgi Toplumunda Hukuk, Ünal TEKİNALP’e Armağan, Cilt I; 2003),
• Anonim Şirketlerin Halka Açılması (Muğla Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Tartışma Tebliğleri Serisi II; 2004)
ile
• Prof. Dr. Saim ÜSTÜNDAĞ’a Vefa Andacı (2020), Cilt II;
• Prof. Dr. Saim Üstündağ’a İthafen İlmi Makaleler (2021);
• Prof. Dr. Saim Üstündağ’a İthafen İlmi Makaleler II (2021);
• Sosyal Bilimlerde Güncel Gelişmeler (2021);
• Ticari İşletme Hukuku Fasikülü (2022);
• Ticari Mevzuat Notları (2022);
• Bilimsel Araştırmalar (2022);
• Hukuki İncelemeler (2023);
• Prof. Dr. Saim Üstündağ Adına Seçme Yazılar (2024);
• Hukuka Giriş (2024);
• İşletme, Pazarlama ve Hukuk Yazıları (2024),
• İnterdisipliner Çalışmalar (e-Kitap, 2025)
başlıklı kitapların bazı bölümlerinin de yazarıdır.
1992 yılından beri Türkiye’de yayımlanan otuza yakın Dergi, Gazete ve Blog’da 3 bini aşkın Telif Makale ve Telif Yazı ile tamamı İngilizceden olmak üzere Türkçe Derleme ve Türkçe Çevirisi yayımlanmıştır.
1988 yılında intisap ettiği Sermaye Piyasası Kurulu’nda (SPK) uzman yardımcısı, uzman (yeterlik sınavı üçüncüsü), başuzman, daire başkanı ve başkanlık danışmanı; Özelleştirme İdaresi Başkanlığı GSM 1800 Lisansları Değerleme Komisyonunda üye olarak görev yapmış, ayrıca Vergi Konseyi’nin bazı alt çalışma gruplarında (Menkul Sermaye İratları ve Değer Artış Kazançları; Kayıt Dışı Ekonomi; Özkaynakların Güçlendirilmesi) yer almış olup; halen başuzman unvanıyla SPK’da çalışmaktadır.
Hayatı dosdoğru yaşamak ve çalışkanlık vazgeçilmez ilkeleridir. Ülkesi ‘Türkiye Cumhuriyeti’ her şeyin üstündedir.