Limited şirket (Limited Liability Company-LLC) kurmak, her girişimci için önemli bir adımdır. Bu süreçteki en önemli kararlardan biri işletme için bir temsilci seçmektir. Çoğu zaman ‘yerleşik temsilci’ ile ‘tescilli/kayıtlı temsilci’ (resident agent and registered agent) kavramları birbirinin yerine kullanılır ve bu da küçük işletme sahipleri arasında kafa karışıklığına neden olabilir. Limited şirketin hayat döngüsündeki farklılıkları ve oynadıkları rolleri anlamak, yasal uyum ve şirketin sorunsuz çalışması için çok önemlidir. İşte bu yazıda, işletme kurulurken ve sürdürülürken bilinçli kararlar verilmesine yardımcı olmak maksadıyla bu şartlar açıklığa kavuşturulacaktır.
1. Tescilli/Kayıtlı temsilci
Kayıtlı temsilci, şirket adına süreç hizmetlerini, vergi beyannameleri veya dava bildirimleri gibi resmi eyalet/hükümet bildirimlerini ve yasal uyum ile ilgili diğer belgeleri almak üzere limited şirket tarafından atanan kişi veya kuruluştur. Tescilli bir temsilciye sahip olmak, eyaletin işletme ile iletişim kurmanın güvenilir bir yoluna sahip olmasını sağlar.
Kayıtlı bir temsilciye yönelik koşullar bir yargı bölgesinden diğerine değişebilir, ancak genellikle kayıtlı bir temsilcinin şunları yapması gerekir:
- Limited şirketin kurulduğu eyalette fiziksel bir adrese sahip olmak (ki, Posta Kutuları kabul edilmez);
- Belgeleri almak için normal iş saatleri içinde hazır olmak,
- Kayıtlı temsilcinin bir kuruluş olması durumunda, eyalette iş yapma yetkisine sahip olmak.
2. Yerleşik temsilci
Esasen, yerleşik temsilci, kayıtlı temsilci ile ilgili başka bir terimdir. Bazı eyaletler ve bölgeler kayıtlı temsilci yerine bu terminolojiyi kullanır ancak her ikisi de aynı işlevi yerine getirmektedir. Sorumluluklar aynı olsa da, diğerlerinin yanı sıra Maryland, Massachusetts ve Michigan gibi eyaletlerdeki limited şirketler ile uğraşırken ‘yerleşik temsilci’ terimiyle karşılaşılabileceğini unutmamak önemlidir.
Bir önemli çıkarım: Eyaletin kayıtlı veya yerleşik temsilci terimini kullanıp kullanmadığı, her ikisi de limited şirket için yasal belgelerin ve eyalet bildirimlerinin atanmış alıcısına atıfta bulunur.
3. Önemli olma nedeni
Yerleşik/kayıtlı temsilcinin rolü, limited şirketin yasal statüsünü korumak için çok önemlidir. Bunlar şirketin eyalet ile temas noktasıdır ve her türlü yasal belgenin derhal işletmeye ulaşmasını sağlarlar. İşte aşağıdakiler yüzünden önemlidir:
- Yasal uyum (compliance): Yerleşik/kayıtlı bir temsilci bulundurmamak, eyaletin limited şirketin işletme lisansını iptal etmesiyle sonuçlanabilir.
- Gizlilik (privacy): Üçüncü taraf bir aracı kullanmak, özellikle iş (şirket faaliyeti) evden yürütülüyorsa gizliliğin korunmasına yardımcı olabilir.
- Güvenilirlik (reliability): Hiçbir önemli yasal veya vergisel belgenin gözden kaçırılmamasını sağlayan bir profesyonel ile işin büyütülmesine odaklanılabilir.
4. Diğer hususlar
Kişi kendi temsilcisi olarak hareket edebilir veya işletmeden biri aday gösterilebilir ancak özellikle eyalet yasa ve yönetmelikleri konusunda bilgi eksikliği varsa, bu rol için bir avukat tutmanın faydaları bulunmaktadır. Avukatlar, aşağıdakiler için faydalı olabilecek bir profesyonellik ve uzmanlık düzeyini ortaya koyar:
- Eyalet yasalarına ve güncellemelere uygunluk sağlanır.
- Karmaşık yasal belgeler incelenir.
- Bir dava veya yasal itiraz durumunda uygun eylemler konusunda tavsiyede bulunulur.
- İşletmeye yasal evrakın tebliğ edilip edilmediği, bunların uygun şekilde ele alınması ve zamanında uyarı yapılması sağlanır.
Yavuz Akbulak
1966 yılında, Gence-Borçalı yöresinden göç etmiş bir ailenin çocuğu olarak Ardahan/Çıldır’da doğdu. 1984 yılında yapılan sınavda Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Maliye bölümünü kazandı. 1985 yılında Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Maliye bölümüne yatay geçiş yaptı ve 1988’de Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Maliye bölümünü birincilikle, Fakülteyi ise 11’inci olarak bitirdi.
1997 yılında Amerika Birleşik Devletleri’nin Denver şehrinde yer alan ‘Spring International Language Center’da; 65’inci dönem müdavimi olarak 2008-2009 döneminde Milli Güvenlik Akademisi’nde (MGA) eğitim gördü ve MGA’dan dereceyle mezun oldu. MGA eğitimi esnasında ‘Sınır Aşan Sular Meselesi’, ‘Petrol Sorunu’ gibi önemli başlıklarda bilimsel çalışmalar yaptı.
• Türkiye’de Yatırımların ve İstihdamın Durumu ve Mevcut Ortamın İyileştirilmesine İlişkin Öneriler (Maliye Hesap Uzmanları Vakfı Araştırma Yarışması İkincilik Ödülü);
• Türk Sosyal Güvenlik Sisteminde Yaşanan Sorunlar ve Alınması Gereken Önlemler (Maliye Hesap Uzmanları Vakfı Araştırma Yarışması İkincilik Ödülü, Sevinç Akbulak ile birlikte);
• Kayıp Yıllar: Türkiye’de 1980’li Yıllardan Bu Yana Kamu Borçlanma Politikaları ve Bankacılık Sektörüne Etkileri (Bankalar Yeminli Murakıpları Vakfı Eser Yarışması, Övgüye Değer Ödülü, Emre Kavaklı ve Ayça Tokmak ile birlikte),
• Türkiye’de Sermaye Piyasası Araçları ve Halka Açık Anonim Şirketler (Sevinç Akbulak ile birlikte) ve
• Türkiye’de Reel ve Mali Sektör: Genel Durum, Sorunlar ve Öneriler (Sevinç Akbulak ile birlikte)
başlıklı kitapları yayımlanmıştır.
• Anonim Şirketlerde Kâr Dağıtımı Esasları ve Yedek Akçeler (Bilgi Toplumunda Hukuk, Ünal TEKİNALP’e Armağan, Cilt I; 2003),
• Anonim Şirketlerin Halka Açılması (Muğla Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Tartışma Tebliğleri Serisi II; 2004)
ile
• Prof. Dr. Saim ÜSTÜNDAĞ’a Vefa Andacı (2020), Cilt II;
• Prof. Dr. Saim Üstündağ’a İthafen İlmi Makaleler (2021);
• Prof. Dr. Saim Üstündağ’a İthafen İlmi Makaleler II (2021);
• Sosyal Bilimlerde Güncel Gelişmeler (2021);
• Ticari İşletme Hukuku Fasikülü (2022);
• Ticari Mevzuat Notları (2022);
• Bilimsel Araştırmalar (2022);
• Hukuki İncelemeler (2023);
• Prof. Dr. Saim Üstündağ Adına Seçme Yazılar (2024);
• Hukuka Giriş (2024);
• İşletme, Pazarlama ve Hukuk Yazıları (2024),
• İnterdisipliner Çalışmalar (e-Kitap, 2025)
başlıklı kitapların bazı bölümlerinin de yazarıdır.
1992 yılından beri Türkiye’de yayımlanan otuza yakın Dergi, Gazete ve Blog’da 3 bini aşkın Telif Makale ve Telif Yazı ile tamamı İngilizceden olmak üzere Türkçe Derleme ve Türkçe Çevirisi yayımlanmıştır.
1988 yılında intisap ettiği Sermaye Piyasası Kurulu’nda (SPK) uzman yardımcısı, uzman (yeterlik sınavı üçüncüsü), başuzman, daire başkanı ve başkanlık danışmanı; Özelleştirme İdaresi Başkanlığı GSM 1800 Lisansları Değerleme Komisyonunda üye olarak görev yapmış, ayrıca Vergi Konseyi’nin bazı alt çalışma gruplarında (Menkul Sermaye İratları ve Değer Artış Kazançları; Kayıt Dışı Ekonomi; Özkaynakların Güçlendirilmesi) yer almış olup; halen başuzman unvanıyla SPK’da çalışmaktadır.
Hayatı dosdoğru yaşamak ve çalışkanlık vazgeçilmez ilkeleridir. Ülkesi ‘Türkiye Cumhuriyeti’ her şeyin üstündedir.