Giriş
Son yıllarda, Bitcoin gibi kripto para birimleri de dahil olmak üzere dijital varlıklar önem kazanmıştır ve bunları herhangi bir sisteme dahil etmede bir dizi yasal zorluk bulunmaktadır. “Dijital varlıklar” terimi genellikle dağıtık defter teknolojisi (distributed ledger technology) veya benzer bir teknoloji kullanılarak elektronik olarak transfer edilebilen, saklanabilen veya ticareti yapılabilen güvenli dijital değer temsillerini ifade eden bir şemsiye terim olarak anlaşılmaktadır. İngiltere ve Galler Hukuk Komisyonu (Law Commission of England and Wales-LCEW), dijital varlıkların maddi hukuk yönleri ile ilgili olarak bu alanda, yani elektronik ticaret belgeleri ve dijital varlıklar konusunda iki önemli hukuk reformu projesi[1] yürütmektedir ki; böylece İngiltere ve Galler hukukunun dijital varlıklara yasal tanınma ve koruma sağlaması ve inovasyonu kolaylaştırması sağlanmaktadır. İngiltere ve Galler Hukuk Komisyonu’nun yalnızca İngiltere ve Galler hukuku için önerilerde bulunabilmesi göz önüne alındığında, her iki hukuk reformu projesinin kapsamı bu yargı alanıyla sınırlıdır. Ancak, Ticaret Hukuku Merkezi’nin (Centre for Commercial Law-CCL) çalışmalarının da belirlediği gibi, İngiltere ve Galler Hukuk Komisyonu’nun elektronik ticaret belgeleri projesindeki bazı hukuk reformu önerilerinin Birleşik Krallık çapında etkisi vardır ve bu nedenle İngiltere ve Galler’in ötesinde, İskoçya dâhil Birleşik Krallık yargı bölgelerinde domino etkisi yaratacaktır[2]. Dijital varlıklar projesi ile ilgili olarak da durum muhtemelen benzer olacaktır[3].
İngiltere ve Galler’deki bu gelişmelere paralel olarak, İskoç Hükümeti de, İskoçya hukukunda dijital varlıkları değerlendirmek için Dijital Varlıklar Uzman Referans Grubu (Expert Reference Group on Digital Assets) kurmuştur. Uzman Referans Grubu, çalışmalarının bir parçası olarak yakın zamanda İngiltere ve Galler Hukuk Komisyonu’nun elektronik ticaret belgeleri hukuk reformu önerisinin İskoçya’ya genişletilmesi ve İskoç özel hukuku kapsamında dijital varlıkların yasal statüsü konusunda danışmanlık yapmıştır. Bu yazıda, İngiltere ve Galler’deki dijital varlıklarla ilgili hukuk reformu gelişmeleri ele alınmakta ve İskoçya için önerilerde bulunulmaktadır.
1. Elektronik Ticaret Belgeleri Hukuku Reformuna İlişkin İskoç Perspektifleri
İngiltere ve Galler Hukuk Komisyonu’nun elektronik ticaret belgeleri ile ilgili hukuk reformu projesi, belirli ticaret belgelerinin elektronik biçimde yasal olarak tanınmasını sağlamak gibi çok hedefli bir amaçla 2021 yılında başlamıştır. Büyük ölçüde kâğıt tabanlı ticaret uygulamalarına dayanan ve elektronik ticaret belgelerinin kullanımını yeterli şekilde barındırmayan mevcut yasa, hâlihazırda günümüzün uluslararası ticaret manzarasının ihtiyaçlarını karşılamaktan uzak olarak değerlendirilmiştir. Bu durum, COVID-19 salgınında, yürürlükteki COVID-19 önlemleri nedeniyle ihracat-ithalat işlemlerinde ciddi kesintilerle çok daha belirgin hale gelmiştir. Kâğıt belgelerin fiziksel formatta taraflar arasında zamanında değiştirilme veya sunulma olasılığı, bu belgeleri teslim etmek için kurye ve posta hizmetlerinin azalan mevcudiyeti ve/veya iş kolları ve ofislerde bu belgeleri almak, kontrol etmek ve işlemek için personel bulunmaması nedeniyle olumsuz etkilenmiştir[4]. Bu arka plana karşı ve kamuoyunun görüşünün alınmasının ardından İngiltere ve Galler Hukuk Komisyonu, 16 Mart 2022 tarihinde, belirli elektronik ticaret belgelerine yönelik yasal engelleri, kâğıt muadilleriyle aynı yasal etkileri vererek ortadan kaldırmak için Elektronik Ticaret Belgeleri Hakkında bir Rapor ve Taslak Yasa Tasarısı (Report and Draft Bill on Electronic Trade Documents[5]) yayınlamıştır. Bu, artan verimlilik, dayanıklılık ve finansal ve çevresel faydalarla uluslararası ticaret için önemli bir potansiyelin kilidini açacaktır. Taslak Yasa Tasarısı, Kraliçe’nin 10 Mayıs 2022 tarihindeki Konuşmasında[6] yeni Birleşik Krallık Parlamentosu dönemi için yasama programında listelenmiştir.
Taslak Yasa şu anda yalnızca İngiltere ve Galler’i kapsıyor (Bkz. İngiltere ve Galler Hukuk Komisyonu tarafından hazırlanan Taslak Yasa’nın 7(1) no.lu maddesi). Ancak, Alisdair MacPherson ve Burcu Yüksel Ripley’in (Ticaret Hukuku Merkezi adına) İskoç Hükümeti Uzman Referans Grubu’nun İskoç Özel Hukukunda Dijital Varlıklar Konusundaki Danışma Raporuna verdiği yanıtta[7] belirtildiği gibi İskoçya’nın İngiltere ve Galler Hukuk Komisyonu tarafından önerilen elektronik ticaret belgeleri ile ilgili hukuk reformuna katılması için zorlayıcı nedenler vardır:
- İskoçya, kendisini giderek daha uluslararası hale gelen çeşitli işletmelerle karakterize edilen güçlü ve üretken bir ekonomiye sahip bir ticaret ulusu olarak tanımlamaktadır. Bu, İskoçya Hükümeti’nin İskoçya’nın ihracatını artırma planı olan ve Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Hedeflerini yerelleştiren ve uygulayan İskoçya Ulusal Performans Çerçevesi ile güçlü bir şekilde uyumlu olan “İskoçya: Bir Ticaret Ulusu”nda (Scotland: a trading nation[8]) yansıtılmaktadır. Elektronik ticaret belgelerinin hukuk reformuna katılmak bu bağlamda çok olumlu bir adım olacak ve İskoçya’nın uluslararası ticaretteki görünümüne olumlu katkıda bulunacaktır.
- Birleşik Krallık’ta bu alanda ticarette teknolojinin kullanımını kolaylaştırmak, elektronik ticaret belgelerinin yasal statüsüne ilişkin yasal kesinlik ve öngörülebilirlik sağlamak ve bu belgelere kâğıt muadillerinin sahip olduğu yasal tanınırlığı kazandırmak için acil bir hukuk reformuna ihtiyaç vardır. Bu, kâğıtsız ticarete gecikmiş geçişi önemli ölçüde hızlandırmaya yardımcı olacak, bu da mal ticaretine ilişkin küresel bilgi akışını daha iyi koruyacak ve sürdürecek ve COVID-19 gibi şoklara karşı dayanıklılık oluşturacaktır. Bu, İskoçya’nın uluslararası mal ticaretinin ilk olarak Brexit ve Avrupa Birliği-Birleşik Krallık (AB-BK) Ticaret ve İşbirliği Anlaşması’na geçiş, ardından COVID-19 salgını ve daha yakın zamanda İskoç Hükümeti Baş Ekonomist Müdürlüğü tarafından yayınlanan ‘Ekonomi Durumu: Mayıs 2022’de[9] belirtildiği üzere Ukrayna’daki savaş nedeniyle karşı karşıya kaldığı tüm zorluklar göz önüne alındığında İskoçya için özellikle önemlidir.
- Önerilen hukuk reformundan etkilenecek olan Yasaların bazıları, örneğin 1882 tarihli Kambiyo Senetleri Yasası ve 1992 tarihli Deniz Yoluyla Mal Taşımacılığı Yasası, İskoçya’da da uygulanabilir. İskoçya önerilen hukuk reformuna katılmazsa, bu, Yasaların genel olarak hem İngiltere ve Galler’de hem de İskoçya’da uygulanabilir olmasına rağmen, mevzuattaki hükümlerin uygulanmasında farklılaşmaya yol açacaktır. Böyle bir sonuç, potansiyel olarak karışıklığa ve karmaşıklığa, Birleşik Krallık’taki ticaret uygulamalarında farklılaşmaya ve koşullara bağlı olarak Birleşik Krallık içi yasalar ihtilafı sorunlarına yol açacağı için arzu edilmez. Daha geniş bir uluslararası bağlamda, uluslararası ticaretteki tarafların işlemlerini yönetmek için İskoç hukuku yerine İngiltere ve Galler hukukunu seçmesiyle sonuçlanabilir ve bu, İskoç hukukunun söz konusu işlemlere başka türlü uygulanacağı durumlarda bile gerçekleşebilir.
- İskoçya’da önerilen Elektronik Ticaret Belgeleri Yasa Tasarısı’nın uygulanmasının önünde önemli bir engel bulunmamaktadır. Anılan Yasa Tasarısı’nın uygulanması ve etkileri konusunda ticaret sektöründe ve hukuk sektöründe yeterli eğitimle, Yasa Tasarısı İskoçya’da sorunsuz bir şekilde uygulanabilir.
Yukarıdaki hususlar ışığında, İskoçya’nın elektronik ticaret belgeleri reformuna katılması için ikna edici bir durum vardır ve diğer yorumcular da bu tür bir reformun İskoçya’ya genişletilmesi konusunda olumlu yazılar yazmışlardır[10]. Bunu başarmak için, paydaşlar doğrudan Birleşik Krallık Hükümeti’ne temsilde bulunmaya ve Yasa Tasarısı Birleşik Krallık Parlamentosu’na getirildikten sonra yorum ve diğer kanıtları sunmaya teşvik edilmelidir. İskoç Hükümeti, Yasa Tasarısı’nın İskoçya’ya uygulanabilirliği konusunda desteğini ifade etmelidir. İskoçya’nın uluslararası ticareti için, Birleşik Krallık Parlamentosu’na getirilen Yasa Tasarısı’nın İskoçya için geçerli olması ve İskoç Parlamentosu’nun devralma konuları için gerekli kararı vermesi önemlidir.
2. Dijital Varlıklar Hukuku Reformuna İlişkin İskoç Perspektifleri
İngiltere ve Galler Hukuk Komisyonu’nun dijital varlıklarla ilgili hukuk reformu projesi 2021’de başlamış olup şu anda ön danışma aşamasındadır. İngiltere ve Galler Hukuk Komisyonu bu projede, İngiltere ve Galler hukukunun kripto varlıklar da dahil olmak üzere dijital varlıkları barındırabilmesini sağlamak için reform önerilerinde bulunmayı amaçlamaktadır. Komisyon, İngiltere ve Galler hukukunun dijital varlıkları barındıracak kadar esnek olmasına rağmen, mevcut yasaya göre fiziksel şeylerle ilgili olan sahip olma gibi hukukun belirli yönlerinin, dijital varlıkların yasal olarak tanınmasını ve korunmasını sağlamak için yeniden düzenlenmesi gerektiği görüşündedir. İngiltere ve Galler Hukuk Komisyonu, 30 Nisan 2021 tarihinde, dijital varlıkların paydaşlar ve piyasa katılımcıları tarafından kullanılma, ele alınma ve ele alınma biçimleri ve dijital varlıkların “sahip olunabilir” olmasının olası yasal sonuçları hakkında görüş ve kanıt toplamayı amaçlayan bir kanıt çağrısı yayınlamıştır. Bu kanıt çağrısının ardından, 24 Kasım 2021 tarihinde projenin kapsamı ve ayrıntıları hakkında bir ara güncelleme yayınlanmış olup bunu kamuoyuyla istişare takip edecektir.
İskoçya’da kripto varlıklar da dahil olmak üzere dijital varlıklar ile ilgili ne bir mevzuat ne de bildirilen bir dava bulunmaktadır. Dijital varlıklar özellikleri ve işlevleri bakımından büyük ölçüde farklılık gösterse de, Ticaret Hukuku Merkezi’nin İskoç Hükümeti Uzman Referans Grubu’nun Danışma Raporuna verdiği yanıt, dijital varlıkların prensipte mülk olarak kabul edilmesinin ve İskoç hukukunda özel bir tür maddi olmayan taşınabilir mülk olarak sınıflandırılmasının muhtemel olduğunu belirlemiştir:
- Dijital varlıkların mülk olarak tanınması çok önemlidir ve bunların yalnızca mülkiyet hukuku kapsamında değil, aynı zamanda dijital varlıkların önem taşıdığı miras, aile hukuku, teminatlı işlemler, iflas, inceleme, vakıflar ve haksız fiil gibi bitişik alanlarda da diğer mülklerle birlikte ele alınmasına olanak tanıyacaktır[11].
- Dijital varlıklar arazi veya arazi ile ilgili bir hak olmadığı için, İskoç hukukunda taşınır maldır [miras kalan maldan ziyade (moveable property)]. Dijital varlıkların belirli yönleri maddi taşınır mala (corporeal moveable property) benzese de, elle tutulurluk/elle tutulmazlık [neredeyse her zaman (tangibility/intangibility)] mülkün sırasıyla maddi mi yoksa maddi olmayan mı olacağını belirler ve maddi olmayan mal İskoç hukukunda maddi olmayan malla eşdeğer tutulabilir. Bu nedenle dijital varlıklar maddi olmayan taşınır mal kategorisi altında tanımlanabilir. Bu, İskoç hukukunda nispeten esnek bir kategoridir ve basit hak taleplerinin ötesinde, hâlihazırda bir dizi farklı maddi olmayan varlığı barındırır. Bu diğer maddi olmayan taşınır mal türleri arasında, yalnızca tescil veya devir yoluyla (belirli varlığa bağlı olarak) devredilen hisse senetleri ve fikri mülkiyet yer alır (talep haklarında olduğu gibi).
- Dijital varlıklar, 1979 tarihli Mal Satışı Yasası’nın 61(1) no.lu maddesi anlamında “mal” (goods) değildir. İngiltere ve Galler Hukuk Komisyonu’nun Dijital Varlıklar Hakkında Kanıt Çağrısına verdiği yanıtta da belirtildiği gibi, dijital varlıklar şu anda Yasa’daki mal tanımına uymamaktadır. Bu amaç için somutluk kriterini karşılamadıkları için kişisel eşya olarak kabul edilemezler. Aynısı İskoçya için de geçerlidir, çünkü maddi taşınır mallar değildirler ve tanım, “mal”ın para hariç tüm maddi taşınır malları içerdiğini belirtir. Genel olarak dijital varlıkların aksine, sabit paralar ve merkez bankası dijital para birimleri (stablecoins and central bank digital currencies) gibi bazı dijital varlık türleri paraya daha çok benzeyebilir.
Yukarıdaki hususlar nedeniyle, İskoç hukuku, özellikle mülkiyet ve mülkiyet hukukunun anlamı hakkındaki anlayışının esnekliği ve genişliği nedeniyle dijital varlıklara uyum sağlayabiliyor gibi görünmektedir. Ancak, mevzuat ve içtihat eksikliği, İskoçya’da dijital varlıkların kullanımını ve ticari tarafların karar alma süreçlerini etkileyecek bir belirsizlik derecesi yaratmaktadır. Bu, alanda özel mevzuatın yürürlüğe girmesi veya içtihatların ortaya çıkmasıyla hafifletilebilir. İkincisi ile ilgili olarak, İskoçya’nın küçük bir yargı alanı olması ve birçok anlaşmazlığın mahkeme dışında çözülmesi göz önüne alındığında, İskoç mahkemelerinden dijital varlıkların çeşitli yönleriyle ilgili netlik sağlamak için yeterli sayıda dava çıkana kadar önemli bir zaman geçebilir. Bu nedenle, bu alanda mevzuat yapmak, İskoç hukukunda dijital varlıkların durumuyla ilgili yasal kesinlik ve öngörülebilirlik sağlamanın ve sistemin dijital alanda yeniliği desteklemesini ve kolaylaştırmasını sağlamanın daha etkili bir yolu olabilir.
Dijital varlıklarla ilgili bir mevzuat olacaksa, mevzuat kapsamında ele alınması amaçlanan belirli varlıkları kapsayacak kadar kesin ve gelecekte eşdeğer varlıklara yol açabilecek yenilikleri barındıracak kadar teknolojik olarak tarafsız bir “dijital varlıklar” (digital assets) tanımı sağlamak gerekecektir. Bu kolay bir iş olmayacaktır. Ancak, İskoç Hükümeti Uzman Referans Grubu’nun Danışma Toplantısına Ticaret Hukuku Merkezi’nin verdiği yanıtta önerildiği gibi, Elektronik Ticaret Belgeleri Yasa Tasarısı taslağındaki materyal ve diğer kaynaklar [örneğin, 2019 tarihli Kara Para Aklama ve Terörizmin Finansmanı (Değişiklik) Yönetmeliğindeki (SI 2019/1511) kripto varlıkların tanımı, 2017 tarihli Kara Para Aklama, Terörizmin Finansmanı ve Fon Transferi (Ödeyen Hakkında Bilgi) Yönetmeliğine (SI 2017/692) 14A no.lu maddeyi eklemiştir] dijital varlıklar için bir tanım oluşturmada yardımcı olabilir. Tüm dijital varlıklara uygulanacak belirli kuralları belirleme ve bir tanım formüle etme konusundaki zorluklar göz önüne alındığında, İskoçya, açıklık sağlamak için bazı genel hükümler sunarak ve daha fazla ayrıntıyı ve çeşitli bağlamlarda uygulamayı mahkemelere bırakarak mevzuata nispeten yumuşak bir yaklaşım benimseyebilir.
Mevzuat, dijital varlıkların prensipte İskoç hukuku amaçları doğrultusunda mülk olduğunu ve özel bir tür maddi olmayan taşınır mülk olduğunu açıkça belirtebilir. Dijital varlıkların nasıl devredileceğinin hükümler tarafından belirtilmesi faydalı olacaktır, çünkü bazı açılardan diğer maddi olmayan mülk türleriyle karşılaştırılabilirlik olsa da, dijital varlıkların devredilme yöntemi bu tür diğer mülklere kıyasla farklılık göstermektedir. Dijital varlıkların devredilmesinin, (gönüllü) bir kontrol devri (kullanılan ilgili dijital varlık sistemine uygun olarak) ile gerçekleştirilebileceği öngörülebilir ve bu da bir tanım gerektirebilir. Yine de ilgili defter her zaman gerçek yasal durumu yansıtmayabilir ve bu nokta da mevzuatta yer alabilir. İflas hukuku ve miras hukuku ile diğer belirli alanlarda dijital varlıklarla başa çıkmak için özel kurallar da faydalı olabilir. Dijital varlıkların ortaya çıkması, diğer açılardan da reform argümanını güçlendirmektedir. Genellikle dijital varlıklara uygulanacak olan mevcut özen gösterme biçimi, İskoç hukukunda temerrüt önlemi (default diligence) gibi borç için karar vermedir; ancak, dijital varlıklarla uğraşmak için son derece uygunsuzdur ve alacaklılar için cazip değildir. Bu nedenle, tahkim sonunda arazi haczi ve kalıntı hacizle değiştirilmelidir [bunlar 2007 tarihli İflas ve Tedbir vb. (İskoçya) Yasası’nda yer almaktadır ancak henüz yürürlüğe girmemiştir] ve ikincisi daha sonra dijital varlıklarla ilgili olarak uygulama için kullanılabilir.
Genel olarak, konunun ticari niteliği ve dijital varlıklarla ilgili olarak var olabilecek muhtemel sınır ötesi unsurlar ve aksi takdirde yaratılabilecek ek Birleşik Krallık içi hukuk ihtilafı komplikasyonlarından kaçınmak için, dijital varlıkların işlev göreceği arka plan İskoç hukukunun saygı görmesi ve karşılanması gerektiği büyük uyarısı dışında, İngiliz hukuku pozisyonuyla önemli düzeyde bir uyum arzu edilir. Bu, İskoç Hükümeti’nin Uzman Referans Grubu (ve/veya İskoç Hukuk Komisyonu) ile İngiltere ve Galler Hukuk Komisyonu’nun dijital varlıklara ilişkin projeleriyle ilgili olarak İngiltere ve Galler Hukuk Komisyonu arasındaki etkileşim ve yakın iş birliği yoluyla sağlanabilir.
3. Uluslararası Özel Hukuk Sorunları
Yukarıda belirtilen, dijital varlıklar ve daha geniş bir bağlamda özel uluslararası hukuk konusunda İngiliz ve İskoç yasaları arasındaki uyumu haklı çıkaran Birleşik Krallık içi yasalar ihtilafı noktalarına ek olarak, İngiltere ve Galler Hukuk Komisyonu’nun 25 Kasım 2021 tarihinde 2022 yılının ilk yarısında kanunlar ihtilafı ve ortaya çıkan teknoloji üzerine yeni projesini başlattığını duyurmuş olması da kayda değerdir. İngiltere ve Galler Hukuk Komisyonu’nun akıllı sözleşmeler, dijital varlıklar ve elektronik ticaret belgeleri üzerine ayrı ancak birbirine bağlı projeleri, bu bağlamda ortaya çıkan çeşitli özel uluslararası hukuk sorunlarının belirlenmesine yol açmıştır[12]. Şu anda başlatılma aşamasında olan bu yeni projede, İngiltere ve Galler Hukuk Komisyonu dijital bağlamda uygulanabilecekleri şekilde özel uluslararası hukuk kurallarına bakacak ve hukuk reformunun gerekli olup olmadığını değerlendirecektir.
Bu proje, Birleşik Krallık çapında öneme sahiptir, çünkü bu bağlamda ilgili bazı mevzuat, örneğin Birleşik Krallık tarafından muhafaza edilen Roma I Tüzüğü [2019 tarihli Sözleşmesel Yükümlülüklere ve Sözleşmesel Olmayan Yükümlülüklere Uygulanacak Hukuk (Law Applicable to Contractual Obligations and Non-Contractual Obligations) Tüzüğü (SI 2019/834), Yargı Yetkisi, Kararlar ve Uygulanacak Hukuk (Jurisdiction, Judgments and Applicable Law) Tüzüğü (SI 2020/1574) değiştirilmiş şekliyle], İskoçya dâhil Birleşik Krallık’ın tüm yargı bölgelerinde uygulanabilir. Bu nedenle, İskoç Hukuk Komisyonu ile İngiltere ve Galler Hukuk Komisyonu arasındaki etkileşim ve yakın işbirliği, bu proje kapsamında İskoçya için de çok önemlidir ve teşvik edilmelidir. İskoç Hükümeti’nin Dijital Varlıklar Uzman Referans Grubu ve İskoçya Hukuk Derneği’nin Uluslararası Özel Hukuk Referans Grubu da İskoç Hukuk Komisyonu’na uzman girdisi sağlayarak bu süreçte önemli bir rol oynayabilir.
Sonuç
Birleşik Krallık, küresel finans sektöründe lider bir ülkedir ve en yenilikçi ekonomiler arasında yer almayı hedeflemektedir. Bu hedefin bir kanıtı olarak, İngiltere ve Galler Hukuk Komisyonu’nun dijital varlıklarla ilgili hukuk projeleri çok güncel ve önemlidir.
İskoçya, İngiltere ve Galler Hukuk Komisyonu tarafından önerilen ve hâlihazırda yeni Birleşik Krallık parlamento dönemi için yasama programında listelenen elektronik ticaret belgeleri reformuna katılmak için bu fırsatı değerlendirmelidir. İskoç özel hukuku ve özel uluslararası hukuk (ve belki de ceza hukuku da) dijital varlıklarla ilgili meşru yeniliği daha geniş bir şekilde barındırmak ve desteklemek amacıyla daha fazla değerlendirilmelidir. İskoçya için İngiliz hukuku pozisyonuyla önemli ölçüde uyum arzu edilir ve İskoç Hukuk Komisyonu (İskoç Hükümeti’nin Dijital Varlıklar Uzman Referans Grubu ve İskoçya Hukuk Derneği’nin Uluslararası Özel Hukuk Referans Grubu tarafından sağlanan uzman girdisiyle beslenir) ile İngiltere ve Galler Hukuk Komisyonu arasındaki etkileşim ve yakın işbirliği, bu uyumu sağlamak ve Birleşik Krallık için en iyi yolu belirlemek için faydalı olacaktır.
[1] <https://lawcom.gov.uk/project/electronic-trade-documents/>; <https://lawcom.gov.uk/project/digital-assets/>
[2] Bkz. “Burcu Yüksel Ripley and Alisdair MacPherson, CCL’s response to the Law Commission of England and Wales Consultation on Digital Assets: Electronic Trade Documents, <https://www.abdn.ac.uk/law/documents/1CCL%20Response%20to%20Consultation%20on%20Electronic%20Trade%20Documents_29.7.21.pdf>.”
[3] Bkz. “Burcu Yüksel Ripley, Alisdair MacPherson and Donna McKenzie Skene, CCL’s response to the Law Commission of England and Wales Call for Evidence on Digital Assets, <https://www.abdn.ac.uk/law/documents/CCL%20Response%20to%20Call%20for%20Evidence%20on%20Digital%20Assets_24.7.21.pdf>.”
[4] Genel olarak bkz. “Burcu Yüksel Ripley, Transition to Paperless Trade to Mitigate COVID-19 Impact on International Trade, Aberdeen Law School Blog, CCL Blog Series on Commercial Law and COVID-19, 2020, “https://www.abdn.ac.uk/law/blog/transition-to-paperless-trade-to-mitigate-covid19-impact-on-international-trade/>”
[5] <https://cloud-platform-e218f50a4812967ba1215eaecede923f.s3.amazonaws.com/uploads/sites/30/2022/03/Electronic-Trade-Documents-final-report-ACCESSIBLE-1.pdf>
[6] <https://assets.publishing.service.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/1074113/Lobby_Pack_10_May_2022.pdf>
[7] <https://www.abdn.ac.uk/law/blog/transition-to-paperless-trade-to-mitigate-covid19-impact-on-international-trade/>
[8] <https://www.gov.scot/publications/scotland-a-trading-nation/>
[9] <https://www.gov.scot/publications/state-economy-2022/pages/5/>
[10] <https://blogs.ed.ac.uk/private-law/2022/04/14/electronic-trade-documents-in-scots-law/>
[11] Bu bağlamda kripto paraların İskoç hukuku kapsamında değerlendirilmesi için bkz. “Amy Held, Alisdair MacPherson, and Burcu Yüksel Ripley, ‘United Kingdom (UK) Report for the International Academy of Comparative Law’s General Report on Cryptocurrencies: The Impossible Domestic Law Regime?’ (Asunción 2022 General Congress, Topic IX.C, yakında yayınlanacaktır)”.
[12] Genel olarak bkz. “Burcu Yüksel Ripley, Law Commission of England and Wales’s New Project on Conflict of Laws and Emerging Technology, EAPIL Blog, 2021, <https://eapil.org/2021/11/30/law-commission-of-england-and-waless-new-project-on-conflict-of-laws-and-emerging-technology/>.”
Yavuz Akbulak
1966 yılında, Gence-Borçalı yöresinden göç etmiş bir ailenin çocuğu olarak Ardahan/Çıldır’da doğdu. 1984 yılında yapılan sınavda Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Maliye bölümünü kazandı. 1985 yılında Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Maliye bölümüne yatay geçiş yaptı ve 1988’de Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Maliye bölümünü birincilikle, Fakülteyi ise 11’inci olarak bitirdi.
1997 yılında Amerika Birleşik Devletleri’nin Denver şehrinde yer alan ‘Spring International Language Center’da; 65’inci dönem müdavimi olarak 2008-2009 döneminde Milli Güvenlik Akademisi’nde (MGA) eğitim gördü ve MGA’dan dereceyle mezun oldu. MGA eğitimi esnasında ‘Sınır Aşan Sular Meselesi’, ‘Petrol Sorunu’ gibi önemli başlıklarda bilimsel çalışmalar yaptı.
• Türkiye’de Yatırımların ve İstihdamın Durumu ve Mevcut Ortamın İyileştirilmesine İlişkin Öneriler (Maliye Hesap Uzmanları Vakfı Araştırma Yarışması İkincilik Ödülü);
• Türk Sosyal Güvenlik Sisteminde Yaşanan Sorunlar ve Alınması Gereken Önlemler (Maliye Hesap Uzmanları Vakfı Araştırma Yarışması İkincilik Ödülü, Sevinç Akbulak ile birlikte);
• Kayıp Yıllar: Türkiye’de 1980’li Yıllardan Bu Yana Kamu Borçlanma Politikaları ve Bankacılık Sektörüne Etkileri (Bankalar Yeminli Murakıpları Vakfı Eser Yarışması, Övgüye Değer Ödülü, Emre Kavaklı ve Ayça Tokmak ile birlikte),
• Türkiye’de Sermaye Piyasası Araçları ve Halka Açık Anonim Şirketler (Sevinç Akbulak ile birlikte) ve
• Türkiye’de Reel ve Mali Sektör: Genel Durum, Sorunlar ve Öneriler (Sevinç Akbulak ile birlikte)
başlıklı kitapları yayımlanmıştır.
• Anonim Şirketlerde Kâr Dağıtımı Esasları ve Yedek Akçeler (Bilgi Toplumunda Hukuk, Ünal TEKİNALP’e Armağan, Cilt I; 2003),
• Anonim Şirketlerin Halka Açılması (Muğla Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Tartışma Tebliğleri Serisi II; 2004)
ile
• Prof. Dr. Saim ÜSTÜNDAĞ’a Vefa Andacı (2020), Cilt II;
• Prof. Dr. Saim Üstündağ’a İthafen İlmi Makaleler (2021);
• Prof. Dr. Saim Üstündağ’a İthafen İlmi Makaleler II (2021);
• Sosyal Bilimlerde Güncel Gelişmeler (2021);
• Ticari İşletme Hukuku Fasikülü (2022);
• Ticari Mevzuat Notları (2022);
• Bilimsel Araştırmalar (2022);
• Hukuki İncelemeler (2023);
• Prof. Dr. Saim Üstündağ Adına Seçme Yazılar (2024);
• Hukuka Giriş (2024);
• İşletme, Pazarlama ve Hukuk Yazıları (2024),
• İnterdisipliner Çalışmalar (e-Kitap, 2025)
başlıklı kitapların bazı bölümlerinin de yazarıdır.
1992 yılından beri Türkiye’de yayımlanan otuza yakın Dergi, Gazete ve Blog’da 3 bini aşkın Telif Makale ve Telif Yazı ile tamamı İngilizceden olmak üzere Türkçe Derleme ve Türkçe Çevirisi yayımlanmıştır.
1988 yılında intisap ettiği Sermaye Piyasası Kurulu’nda (SPK) uzman yardımcısı, uzman (yeterlik sınavı üçüncüsü), başuzman, daire başkanı ve başkanlık danışmanı; Özelleştirme İdaresi Başkanlığı GSM 1800 Lisansları Değerleme Komisyonunda üye olarak görev yapmış, ayrıca Vergi Konseyi’nin bazı alt çalışma gruplarında (Menkul Sermaye İratları ve Değer Artış Kazançları; Kayıt Dışı Ekonomi; Özkaynakların Güçlendirilmesi) yer almış olup; halen başuzman unvanıyla SPK’da çalışmaktadır.
Hayatı dosdoğru yaşamak ve çalışkanlık vazgeçilmez ilkeleridir. Ülkesi ‘Türkiye Cumhuriyeti’ her şeyin üstündedir.